Rusiyanın KTMT-dəki daimi nümayəndəsi Viktor Vasilyev bildirib ki, Ermənistanın KTMT orqanlarında səsvermə hüquqlarından potensial olaraq məhrum edilməsi qərarı yalnız təşkilatın üzv dövlətlərinin konsensusu ilə qəbul edilə bilər: "KTMT Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının növbəti sessiyası 11 noyabrda Moskvada keçiriləcək və dövlət liderləri bu məsələni müzakirə edəcəklər. Lazım gələrsə, bu barədə qərar konsensusla qəbul ediləcək".
Daimi nümayəndə izah edib ki, KTMT Nizamnaməsinin 25-ci maddəsi, əgər ölkə iki ildən çox müddət ərzində KTMT büdcəsinə töhfələr ödəmək öhdəliyini yerinə yetirməsə, dövlətin vətəndaşlarını təşkilat orqanlarında kvota vəzifələrinə namizəd göstərmək hüququnun, eləcə də səsvermə hüquqlarının dayandırılması ehtimalını nəzərdə tutur. Bundan əlavə, Vasilyevin sözlərinə görə, belə bir vəziyyət artıq yaranıb: "Faktiki olaraq, bu vəziyyət iki ildən çoxdur ki, davam edir, çünki Ermənistan Katiblikdə kvota vəzifələrinə vətəndaşlarını namizəd göstərmir və həmçinin KTMT-nin Birgə Qərargahından nümayəndələrini geri çağırıb". İyun ayında Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib ki, Ermənistanın KTMT-yə üzvlük haqqı üzrə borcları səbəbindən təşkilat nizamnamənin öhdəliklərini yerinə yetirməyən dövlətlərə qarşı tədbirləri tənzimləyən maddəsini tətbiq etməyi nəzərdən keçirəcək. Ermənistan 2024-cü ilin fevral ayında KTMT-də iştirakının "dondurulduğunu" elan edib. KTMT-yə Rusiya, Belarus, Ermənistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Tacikistan daxildir. Ermənistan sonuncu dəfə 2023-cü ildə KTMT-yə üzvlük haqqı ödəyib. Rusiya mətbuatının yaydığına görə, bu məbləğ AİB üzvlüyü ilə birgə ovaxtkı məzənnə ilə təxminən 352 milyon rubl təşkil edib. KTMT-də maliyyələşdirmə xüsusi kvota sistemi əsasında həyata keçirilir. Rusiya ümumi büdcənin 50 faizini, Ermənistan 10, Belarus 10, Qazaxıstan 10, Qırğızıstan 10 və Tacikistan 10 faizini ödəyir.
Rusiyalı hərbi ekspert Andrey Koşkin qeyd edir ki, Ermənistan çətin ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından çıxsın. Çünki bu ölkənin “təkbaşına üzmək” cəhdi onun mövcudluğunun yox olmasına gətirib çıxarar: "Ermənistanla Rusiya arasında münasibətlərdə həqiqətən də gərginlik var, lakin ölkələr əlaqələr qurmaqda davam edir". Ekspert hesab edir ki, mövcud vəziyyət Qərbin Ermənistanı Rusiyadan ayırmaq və Moskvanı Qafqazdan tamamilə sıxışdırıb çıxarmaq istəyi ilə şərtlənir.
Samirə SƏFƏROVA
