Azər Həsrət: "Rusiya “kölgə donanması”nı qorumaqla nəticə əldə edə bilməyəcək"
Almaniya sahilləri yaxınlığında Rusiyanın Şimal Donanmasına məxsus iri sualtı qayıq əleyhinə döyüş gəmisi "Admiral Levçenko" müşahidə olunub. Məlumata görə, gəmi Barens dənizindən Baltik dənizinə köçürülüb.
Bildirilir ki, "Admiral Levçenko" iyulun 31-də Almaniyanın Femarn adası yaxınlığından keçib. Gəmi Almaniya sahillərində görüntülənib və daha sonra Rostov şəhərinin şimalında yenidən müşahidə edilib.
Məlumata əsasən, gəminin Baltik dənizinə göndərilməsində məqsəd Rusiyanın "kölgə donanması"na aid olduğu bildirilən gəmilərin mühafizəsini gücləndirməkdir.
Rusiyanın bu addımı okean və dənizlərdə müharibələrə səbəb ola bilərmi?
Siyasi şərhçi Azər Həsrət "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Rusiyanın son dövrlər dünya okeanlarında hərbi iştirakını nümayiş etdirmək və "kölgə donanması" adlandırılan tanker şəbəkəsini döyüş gəmiləri vasitəsilə qorumağa çalışması daha çox siyasi və psixoloji təzyiq xarakteri daşıyır. Onun fikrincə, Moskva uzun illərdir müxtəlif bölgələrdə gərginlik yaradan siyasət yürüdür və bu gün də eyni xətti davam etdirərək beynəlxalq ictimaiyyətə güc nümayiş etdirməyə çalışır. Lakin mövcud geosiyasi və hərbi reallıqlar fonunda bu cür addımların praktik nəticə verəcəyini düşünmək doğru olmaz.
Ekspert hesab edir ki, Rusiya artıq əvvəlki kimi dünya siyasətində istədiyi qaydaları diktə edə biləcək vəziyyətdə deyil. Onun sözlərinə görə, Kreml hələ də sərt ritorikadan və təhdid dilindən istifadə etməyə üstünlük verir, lakin bunun arxasında əvvəlki illərdə olduğu kimi geniş imkanlar dayanmır. Dünya okeanlarında hərbi qüvvələr nisbəti Rusiyanın xeyrinə deyil və burada, ABŞ başda olmaqla, NATO ölkələrinin üstünlüyü açıq şəkildə hiss olunur. Belə bir şəraitdə Rusiyanın döyüş gəmilərini "kölgə donanması"nın mühafizəsinə cəlb etməsi daha çox siyasi mesaj verməyə hesablanmış addım təsiri bağışlayır və real nəticə vəd etmir.
Azər Həsrətin fikrincə, əgər vəziyyət hərbi qarşıdurma həddinə çatarsa, Rusiyanın dünya okeanlarındakı imkanları ciddi şəkildə məhdudlaşdırıla bilər. Məhz buna görə də Moskvanın yeni təxribat xarakterli addımlardan çəkinməsi daha məqsədəuyğun olardı. Onun qənaətincə, gərginliyi artıran siyasətin davam etdirilməsi Rusiyanın öz maraqlarına da xidmət etmir.
Siyasi şərhçi vurğulayır ki, bugünkü mənzərəni yaradan əsas səbəb Kremlin illər əvvəl verdiyi yanlış siyasi qərarlardır. Əgər Rusiya rəhbərliyi sağlam dövlət düşüncəsi ilə hərəkət etsəydi, nə Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlayar, nə də bu gün üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi və hərbi nəticələrlə qarşılaşardı. Onun fikrincə, ölkə öz resurslarını hərbi qarşıdurmaya deyil, daxili inkişaf proqramlarına, iqtisadiyyatın gücləndirilməsinə, sosial rifahın yüksəldilməsinə və dinc quruculuq işlərinə yönəltsəydi, indiki vəziyyət tamamilə fərqli olardı.
Ekspert qeyd edir ki, artıq müharibənin gedişi də əvvəlki dövrlərdən ciddi şəkildə fərqlənir. Müharibənin ilk illərində əsas döyüş əməliyyatları Ukrayna ərazisində aparılırdı və Rusiya cəmiyyətində belə bir fikir formalaşdırılmışdı ki, qarşıdurma ölkənin daxilinə keçməyəcək. Lakin son aylarda baş verən hadisələr bunun əksini göstərir. Ukraynanın həyata keçirdiyi uzaqmənzilli zərbələr və xüsusi əməliyyatlar nəticəsində müharibənin təsirləri Rusiyanın dərinliklərinə qədər yayılıb. Artıq Rusiyanın əvvəllər təhlükəsiz hesab edilən bir çox bölgələrində də təhlükəsizlik riskləri hiss olunur və bu, cəmiyyətin müharibəyə baxışına da təsirsiz ötüşmür.
Azər Həsrətin sözlərinə görə, belə bir şəraitdə Kremlin əsas prioriteti qarşıdurmanı daha da genişləndirmək deyil, siyasi həll yolları axtarmaq olmalıdır. Onun qənaətincə, danışıqlar masasına qayıtmaq və münaqişənin diplomatik yollarla həllinə çalışmaq həm region, həm də Rusiyanın özü üçün daha rasional seçim olardı. Əvəzində isə Moskva "kölgə donanması"nı döyüş gəmiləri ilə qorumaq kimi nümayişkaranə addımlar atmaqla vəziyyəti dəyişəcəyinə inanır.
Siyasi şərhçi hesab edir ki, bu yanaşma Kremlin mövcud geosiyasi reallıqları düzgün qiymətləndirmədiyini göstərir. Onun fikrincə, hərbi ritorikanın davam etdirilməsi Rusiyanın üzləşdiyi problemləri aradan qaldırmayacaq, əksinə, ölkənin beynəlxalq təcridini daha da dərinləşdirə və yeni risklər yarada bilər. Buna görə də Moskvanın qarşıdurmanı genişləndirən addımlar əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verməsi həm regional təhlükəsizlik, həm də Rusiyanın gələcək maraqları baxımından daha məqsədəuyğun olardı.
Dəniz NƏSİRLİ
