Elşən Manafov: “Məqsəd Kremlin Paşinyana qarşı mübarizədə məharətlə istifadə etdiyi Qaregin və ətrafından qurtulmaqdır”
Ermənistan prokurorluğu bütün ermənilərin katolikosu II Qaregin və Erməni Apostol Kilsəsinin altı yepiskopu və arxiyepiskopuna qarşı cinayət işini məhkəməyə göndərib. Bu barədə Baş Prokurorluğun mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Məlumatda qeyd olunur ki, II Qaregin və Erməni Apostol Kilsəsinin üzvləri dini rütbədən məhrum edilmiş Masiatsotn yeparxiyasının sabiq rəhbəri Arman Saroyanın iddiası üzrə təminat tədbirinin tətbiq edilməsi barədə məhkəmə qərarının icrasına mane olmaqda ittiham edilirlər. Fevral ayında prokurorluq II Qareginə qarşı cinayət təqibinə başlayıb və onun Ermənistandan çıxışına qadağa qoyub.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan işini şansa buraxmır. Həm revanşist müxalifət liderlərinə qarşı cinayət işi açdırır, həm də II Qareginlə bağlı işi məhkəməyə göndərir.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən politoloq Elşən Manafovun fikrincə, Paşinyanın II Qaregin, habelə radikal müxalifətə qarşı apardığı mübarizə siyasi mahiyyət daşıyır: “Ölkənin etiraz elektoratına ciddi təsir imkanları olan klerikal və siyasi qüvvələrin zərərsızləşdirilməsinə, siyasi və dini qüvvələr arasında qüvvələr nisbətinin hakimiyyətin xeyrinə olaraq dəyişdirilməsinə yönəldilib. Bundan əlavə məlum qarşıdurma geosiyasi amillərdən də irəli gəlir. Və ölkəyə ciddi təsir imkanları olan alternativ geosiyasi güc mərkəzləri ilə qarşıdurmanın yaratdığı reallıqlarla bağlıdır. Ölkədə iqtidar və radikal müxalifət, habelə axırıncıya siyasi və klerikal zəmində dəstək verən kilsə arasında qarşıdurma tərəflərin bir birilərinə olan iddiaları nəzərə alınmaqla qanunvericiliyin müəyyən etdiyi müstəvidən kənara çıxır. Erməni Apostol Kilsəsi Paşinyanı ölkənin əsas qanununu kobud şəkildə pozmaqda ittiham edir. Kilsə rəhbərliyi Ermənistanın dünyəvi dövlət olduğunu bəyan edərək dövlət və kilsənin bu ölkədə birindən ayrıldığını bildirir. Qanunun bununla bağlı müddəasına istinad edərək baş nazir Paşinyanı kilsənin işlərinə müdaxilə etməkdə günahlandırır. İslahatlar və korrupsiyaya qarşı mübarizə adı altında kilsə institutlarının əsrlərdən bəri formalaşmış iyerarxiyasını pozmaq cəhdlərində ittiham edir. Qarağinin Erməni Apostol Kilsəsinin bəzi yeparxiyalarında Paşinyana loyallığı ilə seçilən, onun kilsə institutlarının modernləşdirilməsinə yönəldilən islahatlarını müdafiə edən din xadimlərini tutduğu vəzifələrdən uzaqlaşdırmaq səyləri məhkəmə tərəfindən qanunvericiliyin pozulması kimi dəyərləndirilərək bunun yolverilməz olduğu bəyan edib. Kilsə isə məhkəmənin çıxardığı bu qərarın arxasında hakimiyyətin sifarişinin olduğunu bildirir və buna görə də məhkəmə qərarının ədalət mühakiməsindən kənarda olduğu qənaətindədir”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, Paşinyan katalikos II Qaregini kilsə rəhbərliyindən uzaqlaşdırmaq məqsədilə ilk əvvəl islahatlar vasitəsilə onun kilsə iyerarxiyasında səlahiyyət dairəsini məhdudlaşdırmağa çalışır: “Ermənistanda Paşinyana qarşı etiraz çıxışlarının təşkilatçılarından olan rahib Qalustyanın və digərlərinin həbsi, Paşinyana loyallığı ilə seçilən katalikos Arman Saroyanın iqtidar tərəfindən himayə edilməsi məhz bu reallıqlardan irəli gəlir. Paşinyan kilsənin onun ünvanına səsləndirdiyi ittihamları təkzib edərək yaşanan hadisələrin arxasında özünün "Real Ermənistan" arzularının olduğunu bildirir. Kilsəni cəmiyyəti parçalamağa deyil, əksinə daha güclü Ermənistan naminə vətənçilik ideyası ətrafında toparlamağa dəvət edir. Paşinyan erməni Apostol Kilsəsində II Qaregin başda olmaqla bir sıra din xadimlərini kilsənin müəyyən etdiyi "müqəddəs qaydalara" etinasızlıqda qınayır. Din xadimlərinə evlənmək, ailə qurmaq yasaq olduğu halda Qareginin nikahdan kənar övladının olması barədə çıxışları ilə baş katalikosa "qurşaqdan aşağı "zərbə endirib. Onun dini toplum qarşısında nüfuzuna xeyli xələl gətirməyə çalışır. Bütün bunlarla yanaşı, Paşinyan Qaregini Kreml ilə Ermənistanın dövlətçilik maraqlarının lehinə olmayan münasibətlərdə ğünahlandırır. Onun qardaşının Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə cəsus fəaliyyətində olduğunu bildirir. Gerçəkdən Qaregin Ermənistanın sabiq siyasi rəhbərliyi - Köçəryan və Sarkisyanla baglı şəxs kimi Moskva, Rus Pravoslav kilsəsi ilə sıx əlaqələrə malikdir. Onun hələ 1980-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsinin Mənəvi Akademiyasında təhsil alması, Kilsəsinin sabiq və hazırkı rəhbərliyi ilə "sayqılı münasibətlərindən" Paşinyan kəskin ideoloji silah və dəlil olaraq yararlanmağa çalışır. Məqsəd isə bəllidir, sabiq siyasi elitanın, habelə Kremlin Paşinyana qarşı mübarizədə məharətlə istifadə etdikləri Qaregin və ətrafından qurtulmaq”.
Vidadi ORDAHALLI
