Abutalıb Səmədov: “Tamamilə mümkündür ki, bir həftədən sonra...”
ABŞ Prezidenti Donald Tramp son həftələrdə Ukrayna və onun lideri Volodimir Zelenski ilə bağlı daha nikbin mövqe nümayiş etdirir. Bu barədə The Wall Street Journal nəşrinə mənbələr məlumat verib.
Qəzetin həmsöhbətlərinin sözlərinə görə, Tramp Ukrayna prezidentinin dözümlülüyündən təsirlənib. Bildirilir ki, bu dəyişiklik bir neçə beynəlxalq sammit çərçivəsində keçirilən görüşlərdən sonra baş verib. Həmin görüşlər zamanı Zelenski Trampın dəstəyini qazanmağa çalışıb.
Mənbələr qeyd edib ki, bu, Avropa liderlərinin Ukrayna rəhbəri ilə ABŞ prezidenti arasında münasibətləri yaxşılaşdırmağa yönələn razılaşdırılmış səylərinin bir hissəsi olub.
Nəşrin məlumatına görə, Tramp Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatları sahəsində imkanlarına, xüsusilə də ABŞ-ın İranla bağlı qarşıdurmada üzləşdiyi dron təhdidlərinə qarşı müdafiə qabiliyyətinə maraq göstərib.
ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndələrindən biri bildirib ki, Tramp qalibləri sevir və onun fikrincə, Zelenski getdikcə belə bir lider təsiri bağışlayır.
Bu arada Ukrayna Prezident Ofisi rəhbərinin müşaviri Mixaylo Podolyak bildirib ki, ABŞ-ın münasibətləri hər görüşdə bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. M.Podolyak qeyd edib ki, yarım il əvvəlki görüşlə bu dəfəki görüş bir-birindən kəsin şəkildə fərqlənir və Trampın tamam fərqli münasibəti var. O, qeyd edib ki, xüsusən də hərbi əməkdaşlıq “Patriot”un birgə istehsalı sahəsində proseslərin bir qədər gözləmək lazımdır. Ukrayna səmasının bağlanmasının da burada xüsusi bir məsələ olduğunu deyən Podolyak vurğulayıb ki, Rusiya və İran raket zərbələri endirərkən konkret hərbi hədəflərə endirmirlər, seçilmiş hərbi hədəfləri vurmurlar, mülki infrastrukturu və digər obyektləri də vururlar.
O, vurğulayıb ki, ABŞ-da cəmi 700 “Patriot” raketləri istifadə olunur, amma bunun müqavilində Rusiyada və İranda istehsal olunan hücum raketlərinin sayı daha çoxdur. O, həmçinin deyib ki, Amerikanın yumşaq güc, Rusiyanı müharibəni bitirməyə təhrik etmə siyasəti istənilən nəticəni vermədi, Rusiya yenə də həmişəki mövqeyindən çıxış edir, müharibəni davam etdirmək siyasətindən əl çəkmir.
“Alyans”SAM-ın sədri Abutalıb Səmədov Trampın Zelenskiyə münasibətinin kəskin şəkildə dəyişməsinin səbəbini şərh edərkən bildirdi ki, bu mümkün olmayan məsələdir.
“Trampın Zelenskiyə münasibəti kəskin şəkildə dəyişə bilməz. İnsan kimi Tramp Zelenskini qəbul etmir. Zelenski onun xoşuna gəlmir və ona münasibəti dəyişməyib. Heç kimə sirr deyil ki, Tramp Putinə xaraktercə daha yaxındır. Ancaq Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsinə bir qədər münasibəti dəyişib. Tramp görür ki, Ukrayna artıq dron istehsalında xeyli irəli gedib. Dronlar vasitəsilə Rusiyaya çox ciddi zərər vura bilir. Xüsusilə Rusiyanın neft emal zavodlarının bir xeylisini sıradan çıxarıb və Rusiyada ciddi benzin böhranı yaranıb. Təbiidir ki, bu addımlar Rusiyanı müəyyən qədər sülhə meyilli olmağa məcbur edir. Çünki artıq Rusiya əhalisi də, Rusiyanın ayrı-ayrı obyektləri də çox ciddi zərər çəkirlər və xalq da müharibənin nə olduğunu hiss etməyə başlayıb. Putin də bundan ciddi şəkildə narahatdır. Təbiidir ki, indiki Rusiya bir il əvvəlkinə nisbətən sülhə daha çox meyillidir. Tramp istəyir ki, bu zərbələr bir az da intensivləşsin və Putin də öz mövqeyindən güzəştə getməyə, öz mövqeyindən imtina etməyə müəyyən qədər hazır olsun. Yoxsa qəti şəkildə deyir, Donbas bütünlüklə boşaldılmalıdır və Rusiya işğal etdiyi bütün əraziləri özündə saxlamalıdır. Baxmayaraq ki, əvvəllər bir sıra əraziləri “Ankoriç razılaşma”sına görə Ukraynaya qaytarmağa hazır idi. Bu səbəbdən son danışıqlarda Ukrayna ilə müəyyən razılaşmalara gəlinidi. Ancaq indi bu nə vaxt icra olunacaq?”
A.Səmədov qeyd edti ki, ilk növbədə Tramp “Patriot” raketlərinin Ukrayna tərəfindən istehsalına lisenziya verməyə razılıq verib. “Ancaq bunun istehsalı nə vaxt başlaya bilər? Çünki Ukrayna hava hücumundan müdafiə sahəsində çox geridə qalıb. Demək olar ki, Ukrayna tamamilə Rusiya raketləri qarşısında müdafiəsizdir və bunu mümkün qədər tez başlamaq lazımdır. Digər sahələrdə də müəyyən əməkdaşlıq nəzərdə tutulub. Ancaq bu yenə də qısa müddətdə yəqin ki, baş tutmayacaq. Bir də onu nəzərə almaq lazımdır ki, Tramp münasibətini, fikirlərini çox tez-tez dəyişən insanlardan biridir. Tamamilə mümkündür ki, bir həftədən sonra Putinlə danışsın və tamamilə fərqli bir mövqeni tutduğunu bəyan etsin. Hər halda sülh üçün müəyyən imkanlar yaranır. Rusiya artıq Donbasın xeyli hissəsini işğal edib. Əgər Donbasın ötən il 25 faizi Ukraynanın nəzarətində idisə, indi 15-17 faizi Ukraynanın nəzarətindədir və Rusiya Donbasda ağır-ağır irəliləyir. Bu da Rusiyanı düşünməyə məcbur etməlidir ki, Donbası tamamilə işğal etmək üçün ona neçə il lazım gələcək və nə qədər insanlar ölməlidir. Bir sözlə, artıq Rusiya-Ukrayna müharibəsinin sonlanması üçün münbit şərait yaranmağa başlayıb. Əsas maneə Rusiyanın tutduğu barışmaz mövqeydir. Ümid edək ki, Trampın Zelenskı ilə apardığı danışıqlar, əldə olunan razılaşmalar Rusiyanı daha konstruktiv mövqe tutmağa məcbur edəcək və bu il nəhayət sülh sazişini imzalammaq mümkün olacaq”-deyə A.Səmədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
