Paşinyan-Putin telefon danışığından sonra tərəflər heç bir nəticə açıqlamasalar da, Moskva Irəvanın Avrasiya, yoxsa Avropa yolunu izləyib-izləmədiyini müəyyən etmək üçün referendum keçirməli olduğunda israr etsə də, hakim partiyanın rəhbər orqanının üzvü olan nazir Davit Xudatyan vəziyyəti çıxılmaz hesab etmir: "Bunlar müzakirə olunacaq məsələlərdir və ümid edirəm ki, bu məsələlər həll olunacaq".
Ermənistan tərəfinin təşəbbüsü ilə keçirilən seçkilərdən sonrakı ilk telefon danışığında baş nazir rusiyalı həmkarına Ermənistan mallarının ixracına qoyulan məhdudiyyətlərin Ermənistan-Rusiya hüquqi çərçivəsinə və Avrasiya İqtisadi İttifaqının qaydalarına zidd olduğunu bildirib və Putindən məsələlərin həlli üçün tədbirlər görməyi xahiş edib. Bu arada, Moskva yalnız Rusiya liderinin Ermənistanda referendumun mümkün qədər tez keçirilməsinin vacibliyini təsdiqlədiyini bildirib. Nikol Paşinyan isə öz növbəsində bildirib ki, məsələ yalnız İrəvan Avropa İttifaqına üzvlük üçün rəsmi ərizə təqdim etdikdə ümumxalq səsverməsinə çıxarılacaq. Xudatyan bu xüsusda qeyd edib: “Baş nazirin cavabı tam, əhatəli idi və başqa heç bir sual doğurmur. İndi əminəm ki, məsələlərin əhəmiyyətli bir hissəsi yaxın gələcəkdə həll olunacaq və tənzimlənəcək, çünki seçkiqabağı dövrü nəzərə alsaq, deməliyik ki, əsasən müxalifət sahəsindən olan bəzi tərəfdaşlar daha pessimist ssenarilərdən, o cümlədən Ermənistan iqtisadiyyatının çökməsindən, Rusiya ilə bütün mümkün münasibətlərin kəsilməsindən danışırdılar, amma bu gün vəziyyətin fərqli olduğunu görürük”. Müxalifət də öz növbəsində baş nazirin seçki kampaniyası zamanı bu məsələni seçkilərdən sonra həll edəcəyi ilə bağlı dediklərini xatırladır. “Hayastan” fraksiyasından olan deputat Artur Xaçatryan bildirib: “O, qəhrəmancasına bəyan etdi ki, qarşısında həllolunmaz problem yoxdur, Aİİ-in həm siyasi, həm də iqtisadi şuralarının üzvüdür, Rusiya prezidenti ilə görüşəcək, bütün məsələləri həll edəcək, amma görürük ki, heç bir irəliləyiş yoxdur, üstəlik, həmin zəng günü Rusiya Ermənistandan Rusiyaya süd məhsullarının ixracını da qadağan etdi”. Bir il yarım əvvəl parlament Avropa İttifaqına qoşulma prosesinin başlanması haqqında qanun qəbul etdi, bundan sonra hakimiyyət praktik addımlar atmadı və İrəvanın Brüsselə istədiyi qədər yaxın olacağını bildirdi. Rusiya mövqeyini yalnız bu il kəskin şəkildə sərtləşdirdi, əvvəlcə kampaniya zamanı Ermənistan məhsullarına iqtisadi məhdudiyyətlər tətbiq etdi, sonra isə referendum tələb etdi. Robert Köçəryanın "Hayastan" fraksiyasından olan deputat Xaçatryan rusların hərəkətlərini məntiqsiz sayır: "Məşhur bir deyim var: "Niyə dənizi görmədən çırmalanırsan?". İlkin iş olmadan, iqtisadi və siyasi hazırlıqlar olmadan Paşinyanın açıqlamaları bu vəziyyətə gətirib çıxardı". Qərbyönlü Respublika Partiyasının lideri və İrəvan Şəhər Meriyasında hökumətin koalisiya tərəfdaşı Aram Sarkisyan əmindir ki, Paşinyanın Yekaterinburqa səfəri və baş nazir Mişustinlə görüşü , eləcə də telefon danışığı da daxil olmaqla səyləri nəticə vermədiyindən, Ermənistan addımlar atmalıdır. Sarkisyanın sözlərinə görə, İrəvanın KTMT-dən və vahid hava hücumundan müdafiə sistemindən çıxmasının və bunun əvəzinə Avropa İttifaqı ilə Azad Ticarət və Assosiasiya Sazişi üzrə danışıqları bərpa etməsinin vaxtıdır. Bu danışıqlar Serj Sarkisyanın dövründə, İrəvanın Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzvlük üçün ərizə təqdim etməsi ilə dayandırılmışdı. Lakin Aram Sarkisyan bir ay əvvəl daha nikbin idi. Həmin vaxt o deyirdi: "8 iyunda hər şey öz yerini tapacaq, hər şey, dövlət öz yolu ilə getməyə davam edəcək, bu qadağalar və məhdudiyyətlər tamamilə aradan qaldırılacaq, Rusiya hakimiyyəti qalib Ermənistan Respublikasının baş nazirini təbrik edəcək, yenidən erməni-rus xalqlarının dostluğundan danışacaq, "Rosselxoznadzor" bu və digər şeylərdə artıq erməni mallarının təmiz olduğunu öyrənəcək. Buna şübhəm yoxdur".
Bugünə qədər Rusiya prezidenti baş nazir Paşinyanı yenidən seçilməsi münasibətilə təbrik etməyib. Kampaniya ərəfəsində, Kremldə Ermənistan liderini qəbul edərkən Putin Rusiyapərəst qüvvələrin seçkilərdə iştirak etmək hüququndan danışıb və daha sonra Ukrayna ilə Ermənistan arasında müqayisələr aparıb, sanki böhran Kiyevin Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyindən başlayıb. Bir çox erməni eksperti bunu seçkiqabağı Rusiyapərəst qüvvələrin xeyrinə şantaj kimi qiymətləndirib. Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidməti bu gün xüsusi açıqlamasında İrəvanı iqtisadi böhranla bağlı xəbərdar edib və Avrasiya İttifaqının İrəvanın Avropa İttifaqına gedən "batan" gəmisini xilas etməyəcəyi ilə hədələyib.
Samirə SƏFƏROVA
