Prezident Volodimir Zelenski ABŞ-a səfəri zamanı amerikalı qanunvericiləri Ukraynanın Rusiya ilə müharibədə uğur qazana biləcəyinə inandıra bilib. Bu barədə “Politico” yazır. Nəşr Ukrayna lideri ilə qapalı görüşdə iştirak edən senatorlara istinad edərək yazıb: "Zelenski bir il əvvəl qeyri-mümkün görünən bir uğura imza atdı: o, Vaşinqtonu Kiyevin müharibədə qalib gələ biləcəyinə inandırdı".
Amerikalı qanunvericilərin fikrincə, danışıqların əsas mövzuları Moskvaya qarşı sanksiyaların artırılması, Ukraynaya hərbi yardım və sülh danışıqlarının perspektivləri olub. Senator Mayk Raunds görüşdən sonra bildirib ki, Zelenski yeni sanksiyaların Ukraynanın döyüş meydanındakı qazanclarını möhkəmləndirə və Rusiya diktatoru Vladimir Putini danışıqlar masasına oturtmağa məcbur edə biləcəyinə inanır: "Bütün proqram Putini danışıqlar masasına gətirməyə yönəlib".
Qeyd edək ki, ABŞ Senatı Rusiya və İrana qarşı iqtisadi təzyiqi gücləndirmək məqsədi güdən genişmiqyaslı qanun layihəsini dəstəkləyib. İyulun 28-də Senat prosedur səsverməsində 86-12 səs nisbəti ilə qanuna dəstəyini bildirib. Bu, prezident Donald Tramp 2025-ci ilin əvvəlində bu vəzifəyə qayıdandan bəri Vaşinqtonun Ukraynaya ən güclü ikipartiyalı dəstəyinin nümayişidir. Prosedur səsverməsi Cənubi Karolina ştatının senatoru, qanun layihəsinin baş müəllifi Lindsi Qrehemin dəfn mərasimindən bir neçə saat sonra keçirilib. Bundan əvvəl Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski bağlı qapılar arxasında senatorlara müraciət edib.
Senatorlarla görüşdən çıxan Zelenski qanun layihəsinin əhəmiyyətindən danışıb: "Bu qanun layihəsi çox vacibdir. Rusiyaya sanksiya təzyiqi çox vacibdir. Söhbət təkcə Rusiyanın bu müharibəni maliyyələşdirmək üçün istifadə etdiyi puldan getmir. Bu, həm də Avropaya böyük bir siqnal, Ukraynaya böyük bir siqnal və xalqımıza böyük dəstəkdir". Zelenski qanun layihəsinin qanuna çevriləcəyinə ümidini etdiyini bildirib. Media senatorların qanun layihəsinə dəyişikliklər etdiyini, onun İranı da əhatələdiyini xəbər verir. Sənədin yenilənmiş versiyasında Ukraynadakı müharibə ilə bağlı Rusiyaya genişmiqyaslı sanksiyalar saxlanılır. Sənədə İrana qarşı sanksiyalar haqqında qanunun beş il uzadılması barədə müddəa əlavə olunur. İslam respublikası ilə biznes quran xarici şirkətlərə qarşı tədbirlərin müddəti də uzadılır. Rusiyaya sanksiyalarla bağlı əsas müddəalar, o cümlədən ikinci dərəcəli tariflərə və maliyyə məhdudiyyətləri, demək olar, dəyişilməyib. Təşəbbüs Rusiya enerji resurslarını idxal edən ölkələri əhatələyir. Qanun layihəsi bu ay vəfat etmiş senator Qrehemin iştirakı ilə hazırlanıb. Ona "cəhənnəm sanksiyaları" deyilir, çünki prezidentə Rusiya neftinin və təbii qazının ən böyük beş alıcısına, habelə Rusiyaya enerji sanksiyalarından yayınmaqda kömək edən beş ölkəyə 200 faizədək rüsum tətbiq etmək səlahiyyəti verir. Əsasən Çin və Hindistan nəzərdə tutulur. Qrehem iyulun 11-də qəflətən vəfat edib. O, bir ildən artıq idi Moskvaya sanksiyaların sərtləşdirilməsi təşəbbüsünü fəal irəli sürürdü. Onun vəfatından sonra Tramp mərhum senatorun istəyinə istinad edərək sənədə İrana qarşı sanksiyaların da əlavə olunmasını tələb edib. Qanun layihəsinin son redaksiyasına məhdudiyyət əlavə edilib: prezidentin rüsum tətbiq etməklə bağlı yeni səlahiyyətləri beş il müddətində qüvvədə olacaq. AzadlıqRadiosunun məlumatına görə, bəzi demokratlar ABŞ rəhbərinin səlahiyyətlərinin genişləndirilməsi ilə bağlı narahatlıqlarını bildirirlər. Senator Con Buzman Vaşinqtondakı əhval-ruhiyyənin dəyişməsini Ukrayna qoşunlarının cəbhədəki uğurları ilə əlaqələndirib. “Politico”nun məlumatına görə, Konqresdə Rusiya neftini alan ölkələrə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edən qanun layihəsinə dəstək artmaqdadır. Nəşr qeyd edir ki, Lindsi Qrehemin gözlənilməz ölümü, Zelenskinin səfəri və müharibənin dəyişən təbiəti prosesə yeni təkan verib. Lakin sənəd hələ də qəbulun bütün mərhələlərindən keçməlidir və Ağ Evin bununla bağlı yekun mövqeyi qeyri-müəyyən olaraq qalır. Nəşr həmçinin qeyd edir ki, Kiyev və Vaşinqton arasında münasibətlərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə istiləşməyə baxmayaraq, sanksiyalar paketinin Nümayəndələr Palatası tərəfindən nəzərdən keçirilməsi zərurəti səbəbindən onun yekun qəbulu təxirə salına bilər.
Tahir TAĞIYEV
