Məhəmməd Əsədullazadə: “Putin aqrar məhsullarla bağlı Ermənistana güzəştə getmək fikrində deyil”
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı aparıb. Kremlin mətbuat xidməti bildirib ki, telefon danışığı Ermənistan tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutub.
Danışıqlar zamanı Ermənistan məhsullarının Rusiyaya ixracına tətbiq edilən məhdudiyyətlər müzakirə olunub. Paşinyan Avrasiya İqtisadi İttifaqının normalarını nəzərə alaraq, Ermənistandan Rusiyaya məhsul tədarükü ilə bağlı problemin həlli üçün tədbirlər görülməsini Putindən xahiş edib.
Qeyd edək ki, elə iyulun 27-də Rusiyanın Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidməti (Rosselxoznadzor) Ermənistandan süd məhsullarının idxalına məhdudiyyət tətbiq edib. Görünən odur ki, Rusiya Ermənistandan idxal edilən aqrar məhsullarla bağlı məhdudiyyətlərin miqyasını genişləndirir. Bu da ölkədə fermerlərin narazılığını artırır. Belə olan halda Paşinyanın Putinə zəngi, xahişi prinsipcə Rusiyanın bu məsələdə mövqeyini dəyişə bilərmi?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Ermənistan və Rusiya liderlərinin telefon danışığında müzakirə edilən məsələlər Paşinyanın narazılığını ifadə edir: “Ona görə ki, aqrar məhsulların idxalına qoyulan qadağa Ermənistan iqtisadiyyatına ciddi zərbədir. Məsələ ondadır ki, Ermənistanın alternativləri məhduddur, məhsulları sərbəst şəkildə Avropa bazarına çıxa bilmir. Baxmayaraq ki, Avropa İttifaqı aqrar məhsulların ixracı ilə bağlı Ermənistana bəzi güzəştlər tətbiq edib. Problem ondadır ki, Ermənistanın dənizə çıxışı yoxdur. Aİ ölkələri ilə birbaşa quru sərhədinə malik deyil. Bütün bunlar Ermənistanda fermerlərin, aqrar sahədə çalışanların narazılığına təsir edir. Ona görə ki, istehsal olunan məhsulun satılmaması onların sosial vəziyyətinə mənfi təsir edir. Putin bundan Paşinyana qarşı bir təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir. Maraqlıdır ki, bu Ermənistanda sosial narazılıqlara səbəb olsun. Telefon danışığında Putin israr edib ki, Ermənistan indidən referendum keçirib seçim etsin. Ya Avrasiya İqtisadi İttifaqı, ya da Avropa İttifaqı. Bu, o deməkdir ki, Putin aqrar məhsullarla bağlı Ermənistana güzəştə getmək fikrində deyil. Yəni danışıqlar gərgin keçib və heç bir razılaşma əldə edilməyib. Rusiya bütün vasitələrlə çalışır ki, Cənubi Qafqazda geosiyasi mövqeyini qorusun. Cənubi Qafqazda Ermənistan yeganə dövlətdir ki, orada Rusiyanın hərbi bazaları, sərhəd qoşunları var. Ermənistanın Rusiyadan iqtisadi asılılığı böyük olduğu üçün, Moskvanın təsir imkanlarını azaltmaq asan olmayacaq. Buna həm vaxt lazımdır, həm də Qərbin ciddi iqtisadi dəstəyi. Ən başlıcası isə Ermənistanın Azərbaycan və Rusiya ilə münasibətləri yaxşılaşmalıdır, sərhədlər açılmalıdır. Çünki Ermənistanın açıq dənizə çıxışı yoxdur. Fikrimcə, Rusiya Ermənistana təzyiqləri daha da artıracaq. Yəni məhdudiyyətlər Ermənistandan təkcə süd məhsullarının idxalına qoyulan qadağa ilə bitməyəcək. Bunun davamı da gələcək. Bir sözlə, proseslər yaranan problemlərin həllinə doğru yox, böhrana doğru gedir”.
Vidadi ORDAHALLI