Qulamhüseyn Əlibəyli: “İlin sonunda sülh sazişinin imzalanması ehtimalı o qədər də yüksək deyil”
Ermənistanın yeni Konstitusiyasının layihəsi bu ilin sonunadək ictimaiyyətə təqdim olunacaq. Bu barədə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.
“Konkret tarix deyə bilmərəm. İlin sonunadək layihəni dərc edəcəyik”, - deyə Paşinyan yeni Konstitusiyanın nə vaxt açıqlanacağı ilə bağlı sualı cavablandırarkən bildirib.
Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp ilin sonunda Prezident İlham Əliyevi Mayami şəhərində keçiriləcək G20 Sammitinə dəvət edib. Ola bilərmi ki, yeni konstitusiyanın layihəsi məlum olandan sonra ilin sonunda Trampın vasitəçiliyi ilə Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi imzalansın?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən sabiq millət vəkili, hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəylinin fikrincə, Paşinyan yeni Konstitusiya layihəsinin ictimaiyyətə təqdim olunma vaxtı barədə bir necə dəfə aşıqlama verib: “O, bu ilin əvvəlində yeni Konstitusiya layihəsinin aprel ayında, bir müddət sonra isə parliament seçkiləri ərəfəsində hazır olub ictimaiyyətə təqdim ediləcəyini bildirmişdi. Həmin dövr parlament seçkiləri kimi həssas bir məqama düşdüyüyü üçün yeni Konstitusiya layihəsinin təqdim olunma vaxtı inandırıcı görünmürdü. Bu dəfə isə Paşinyan yeni Konstitusiya layihəsinin məhz ilin sonunadək ictimaiyyətə təqdim ediləcəyini vurğulayır. Bu açıqlama həm ölkə daxilinə, həm Azərbaycana və həm də beynəlxalq aləmə ünvanlanan mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Məlumdur ki, konstitusiya islahatları haqqında məsələ Paşinyanın seçkiqabağı platformasına daxil edilmişdi. İndi Paşinyan bu açıqlama ilə seçkiqabağı platformasında nəzərdə tutulanları həyata keçirmək qətiyyətində olduğunu, bu işə artıq başladığını və konstitusiya islahatlarının müəyyən edilən plan üzrə getdiyini daxili auditoriyaya göstərmək istəyir. Eyni zamanda ərazi iddialarına hüquqi əsas verən müddəaların Konstitusiyadan çıxarılması barədə Azərbaycanın haqlı tələbinin gündəmdə olduğunu nümayiş etdirir. Beynəlxalq auditoriyaya regional sülh prosesi ilə əlaqədar Ermənistanın üzərinə götürdüyü siyasi öhdəliklərin yerinə yetirilməsi istiqamətində iş getdiyi barədə informasiya ötürür”.
Q. Əlibəyli onu da qeyd etdi ki, yeni Konstitusiyasının layihəsi məlum olandan sonra ilin sonunda Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi imzalanması variantı nəzəri cəhətdən mümkün görünə bilər: “Lakin hazırkı şəraitdə bunun reallıq ehtimalı o qədər də yüksək deyil. Belə ki, Azərbaycanın əsas tələbi ümumiyyətlə yeni Konstitusiya layihəsi deyil, Konstitusiyanın rəsmi mətni ilə əlaqədardır. Azərbaycanın mövqeyi uzun müddətdir kifayət qədər aydın şəkildə ifadə olunur. Bu mövqe yaxın günlərdə Xarici İçlər naziri C. Bayramov tərəfindən bir daha xatırlandı: Ermənistan Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına hüquqi əsas yaradan müddəalar aradan qaldırılmalıdır və bu, hazırlanan layihədə deyil, qüvvəyə minmiş Konstitusiyada əks olunmalıdır. Yəni dövlətimizin əsas tələbi mahiyyət etibarilə layihə deyil, hüquqi nəticədir.
Başqa sözlə, yeni Konstitusiya layihəsinin hazırlanması hələ onun qəbul edilməsi və hüquqi qüvvəyə minməsi demək deyil. Yeni layihənin hazırlanması və ictimaiyyətə təqdim olunması öz-özlüyündə Azərbaycanın bütün narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün yetərli deyil. Ermənistan cəmiyyətində Azərbaycana münasibətdə revanşizm əhval-ruhiyyəsinin və ərazi iddialarının hələdə qaldığını nəzərə alsaq, Ermənistanın yeni Konstitusiyasının rəsmi mətni qüvvəyə minənə qədər sülh sazişinin imzalanması riskli addım olardı. Ona görə də G 20-nin Mayami sammitində Trampın iştirakı ilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin yox, tərəflərin sülh gündəliyinə sadiq qaldıqlarını və sülh prosesinə mane olan bütün halların aradan qaldırılması üçün siyasi iradənın olduğunu bir daha təsdiq edən sənədin imzalanması ehtimalı daha çoxdur”.
Vidadi ORDAHALLI
