Məlum olduğu kimi, müdafiə nazirinin təsdiq etdiyi 2026-cı ilin hazırlıq planına uyğun olaraq Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin aviasiya bölmələrində təlim-məşq uçuşları icra edilib.
Təlim-məşq planına əsasən, “JF-17C" (Block-III), "Su-25ML", "Su-25" və "L-39" tipli təyyarələrlə praktiki uçuşlar yerinə yetirilib.
Təlimlərdə pilotlar fərdi və qrup şəklində uçuşlar edərək hava məkanında qarşılıqlı fəaliyyət, şərti döyüş tapşırıqlarının və taktiki manevrlərin icrası, hədəflərin aşkarlanaraq məhv edilməsi, eləcə də xüsusi hallarda düzgün qərar qəbul etmə üzrə bacarıqlarını inkişaf etdiriblər. Uçuş heyətinin döyüş hazırlığının və peşəkarlığının artırılması məqsədilə keçirilən təlim-məşqlərdə əsas diqqət müxtəlif meteoroloji və taktiki şəraitlərdə tapşırıqların dəqiq və təhlükəsiz icrasına, həmçinin aviasiya vasitələrinin döyüş tətbiqi imkanlarının təkmilləşdirilməsinə yönəldilib. Bütün bunlar isə hələ də Ermənistanda ciddi narahatlıqla qarşılanır. Ermənistanın “168.am” nəşri yazır ki, Azərbaycanın Pakistandan aldığı “JF-17C" qırıcıları təkcə Hərbi Hava Qüvvələrinin modernləşdirilməsinə deyil, həm də Pakistan, Türkiyə və Azərbaycan arasında hərbi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə xidmət edir: “Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Pakistandan sifariş etdiyi “JF-17C" qırıcılarından istifadə etməklə ilk dəfə hərbi təlimlər keçirib. Daha əvvəl Pakistan mənbələrinə istinadən yazmışdıq ki, 2025-ci ildə Bakıda keçirilən hərbi paraddan əvvəl Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalındakı “JF-17C Block III” qırıcıları “Indus Shield Alpha” Azərbaycan-Pakistan birgə hava təlimləri çərçivəsində Azərbaycana gətirilib. Bu məlumat sonradan Azərbaycan KİV-i, o cümlədən Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinə yaxın olan “Caliber.az” tərəfindən də təsdiqlənib. Təlimlərin məqsədi iki ölkənin Hərbi Hava Qüvvələri arasında qarşılıqlı fəaliyyətin, taktiki koordinasiyanın və əməliyyat uyğunluğunun təkmilləşdirilməsi olub. “Indus Shield Alpha” təlimi müasir hava döyüşü taktikasının hazırlanması, planlaşdırılması və icrası ilə yanaşı, operativ məlumat mübadiləsi və hava hücumundan müdafiə sahəsində birgə cavab imkanlarının gücləndirilməsinə də xidmət edib. Daha konkret desək, Bakı Pakistan qırıcılarının Azərbaycan bazasına enişi, yerləşdirilməsi və digər əməliyyatları vasitəsilə “JF-17C Block III” qırıcılarının milli komandanlıq və idarəetmə arxitekturası daxilində, mövcud hava hücumundan müdafiə, kəşfiyyat və müşahidə vasitələri ilə qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarını qiymətləndirib. Beləliklə, artıq “JF-17C" qırıcıları Azərbaycanın Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalındadır. Azərbaycanın “JF-17 Block III” qırıcılarını əldə etməsi gələcək regional münaqişələrin getdikcə daha çox uzaqmənzilli “hava-hava” raketləri, paylanmış hədəfləmə sistemləri, yüksək dəqiqlikli zərbə imkanları və radioelektron mübarizəyə davamlılıq üzərində qurulacağını göstərir. Bu kontekstdə mütəxəssislər JF-17 qırıcılarının alınmasını Pakistan-Azərbaycan-Türkiyə müdafiə əməkdaşlığının tərkib hissəsi hesab edirlər. Daha əvvəl də yazmışdıq ki, gələcəkdə Türkiyənin hələ sınaq mərhələsində olan “Gökdoğan” və “Bozdoğan” “hava-hava” raketlərinin bu qırıcılara inteqrasiya olunması mümkündür.
Bundan başqa, bu ilin martında Azərbaycan mənbələri Azərbaycanın Türkiyədən JF-17 qırıcıları üçün 40 ədəd ASELPOD elektro-optik hədəfləmə sistemi sifariş etdiyini bildirmişdi. Bu sistem uzaq məsafədəki hədəfləri aşkar etməyə, izləməyə, koordinatlarını müəyyən etməyə və yüksək dəqiqliklə zərbə endirməyə imkan verir. ASELPOD sisteminin F-16 qırıcılarına və Pilotsuz Uçuş Aparatlarına inteqrasiyası mümkündür. Buna görə də JF-17 qırıcıları Türkiyənin PUA sistemləri, ASELPOD hədəfləmə konteynerləri, taktiki məlumat ötürmə kanalları və NATO standartlarına uyğun hazırlanmış rəqəmsal döyüş idarəetmə arxitekturası ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərə bilər. “JF-17C" qırıcısı Çin istehsalı olan PL-15E raketi ilə uyğunluğu sayəsində birbaşa görmə xəttindən kənardakı hədəfləri məhv edə bilir. Təxminən 900 kilometrlik döyüş radiusu isə Xəzər dənizi regionunda daha geniş ərazilərdə uzunmüddətli hava əməliyyatları aparmağa imkan verir. Bundan başqa, C-802AK daxil olmaqla gəmi əleyhinə raketlərin inteqrasiyası Bakının Xəzər dənizində strateji enerji infrastrukturunun müdafiəsi imkanlarını artıracaq. Bununla yanaşı, müxtəlif beynəlxalq mənbələrə görə, Pakistandan alınan “JF-17C" qırıcıları Sumqayıt yaxınlığındakı “Nasosnı” aviabazasında yerləşdirilib. Bu layihə çərçivəsində yeni anqarlar tikilib, müasir texniki infrastruktur yaradılıb və aviabazanın Azərbaycanın ən mühüm strateji hərbi obyektlərindən birinə çevrilməsi istiqamətində işlər aparılır. Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin arsenalında cəmi dörd “Su-30” qırıcısı mövcuddur. Müxtəlif beynəlxalq ekspertlər mayın 28-də İrəvanda keçirilən hərbi paraddan sonra “Su-30” qırıcılarının İran istehsalı olan “Yasin” planlaşdırılan aviasiya bombaları ilə təchiz edildiyini qeyd ediblər. Lakin Ermənistanın cəmi dörd “Su-30” qırıcısı var. Halbuki əvvəllər 8-12 təyyarənin alınması planlaşdırılırdı ki, bu da müvafiq aerodrom və texniki infrastruktur tələb edirdi. Bakı isə fərqli istiqamətdə irəliləyir. Müxtəlif məlumatlara görə, İlham Əliyev gələcəkdə 40-a qədər “JF-17C" qırıcısı almağı planlaşdırır”.
Samirə SƏFƏROVA
