Mətin Məmmədli: “Saarın belə bir açıqlama verməsinin ciddi siyasi, hüquqi, mənəvi, tarixi əsasları yoxdur”
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın İsrailin siyasətinə görə beynəlxalq ictimaiyyət üçün problemə çevrildiyini deməsini “soyqırıma təhrik” adlandırıb.
X.Fidan keçənhəftənin cümə günü CNN Türk-ə verdiyi açıqlamada İsrail və onun xalqının siyasətləri və düşüncə tərzi ilə bəşəriyyətin artıq daşıya bilməyəcəyi bir yükə çevrildiyini söyləyib.
Saar X-də yazıb ki, Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidanın sözləri “soyqırıma təhrik etməyin” klassik nümunəsidir. O, qeyd edib ki, sivil dünya və Türkiyənin NATO müttəfiqləri İsrailin məhv edilməsinə dair bu açıq çağırışı birmənalı şəkildə pisləməlidirlər.
İsrail və Türkiyə arasındakı münasibətlər 2023-cü ilin sonlarında yəhudi dövlətinin Qəzza zolağında hərbi əməliyyatından sonra pisləşib. Ölkələr səfirlərini geri çağırıblar və ticarət əlaqələrini dayandırıblar. Türkiyənin hazırkı rəhbərliyi İsrail hökumətini regiondakı siyasətinə görə daim tənqid edib.
Saar deyir ki, Türkiyə İsraili məhv etmək istəyir və dünya buna qiymət verməlidir. İsrailin bu çağırışları nə məqsəd güdür?
Bəzi ekspertlər hesab edir ki, İsrail rəsmisinin Türkiyəni “soyqırıma təhrikdə” ittiham etməsinin arxasında NATO-nu Türkiyəyə qarşı qaldırmaq planı dayanır. Ekspertlərə görə, İsrail tərəfin istəyi Türkiyəni bu kimi məsələlərdə ittiham edib onun beynəlxalq nüfuzuna ciddi zərbə vursun.
Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Mətin Məmmədli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Saarın bu açıqlaması yeni deyil, əvvəllər də o, bu cür bəyanatlar səsləndirib. “İllərdir ki, Türkiyə ilə İsrail arasında sərt ritorikanın, qarşılıqlı ittihamların şahidi oluruq. Bu ittihamlar, sərt ritorika və o cümlədən də son olaraq Saarın belə bir mövqe nümayiş etdirməsini, belə fikirlər səsləndirməsini iki ölkə arasında gərginliyin artıq xeyli dərinləşdiyinin bir təzahürü, bir əlaməti kimi qəbul edə bilərik. Əlbəttə ki, Türkiyənin hər hansı bir ölkəyə, o cümlədən İsrailə qarşı soyqırım etmək kimi planları yoxdur. Türkiyə Türkiyə Cumhuriyyəti sivil dünyəvi dövlətdir, dünyəvi dəyərlərlə yaşayan bir dövlətdir. Təbii ki, Saarın belə bir açıqlama verməsinin ciddi siyasi, hüquqi, mənəvi, tarixi əsasları yoxdur. Buna da iki ölkə arasındakı münasibətlərin gərginləşməsi kontekstində yanaşmaq lazımdır. Düşünürəm ki, hər halda son baş verənlər, son zamanlar, xüsusilə Türkiyə-İsrail münasibətlərinin gərginləşməsi regionda sülhə, təhlükəsizliyə, əmin-amanlığa ciddi mənfi, neqativ təsir göstərir”.
Ekspertin sözlərinə görə, arzueidlən odur ki, iki ölkə arasındakı münasibətlər artıq o qırılma keçməsin və tədricən normallaşmağa doğru getsin. “Siyasətdə həll olunmayan məsələlər çox azdır. Mən düşünürəm ki, İsrail-Türkiyə arasındakı mövcud olan problemlər həll oluna bilər. İlk növdə danışıqlar, diplomatiya yollu ilə iki ölkə arasındakı münasibətlərin normallaşması mümkündür. İki ölkə arasındakı münasibətlərin normallaşması hesab edirəm ki, regionda sülhə, əmin-amanlığa, təhlükəsizliyə ciddi töhfə verər”-deyə M.Məmmdəli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
