Vüqar Bayramov: “Növbəti mərhələdə Azərbaycan innovativ enerji məhsulları ilə də Avropa bazarına daxil olacaq”
Prezident İlham Əliyev Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenlə mətbuata bəyanatında bildirib ki, Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün Cənubi Qafqazda əsas ticarət tərəfdaşıdır:
“Avropa İttifaqı Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır. Ticarətimizin 40 faizdən çoxu üzv dövlətlərlə aparılır və Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün Cənubi Qafqazda əsas ticarət tərəfdaşıdır. Cənubi Qafqazda ticarətin təxminən 70 faizi Azərbaycanla aparılır. Əlbəttə ki, biz enerji sahəsində əməkdaşlığımızı geniş müzakirə etdik və həmçinin xanım Prezidentin Azərbaycana dörd il əvvəlki səfəri də olduqca əhəmiyyətli idi”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda Prezident Əliyev hansı perspektivə işarə etdi?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, Avropa İttifaqı uzun müddətdir Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır: “2025-ci ildə Azərbaycanın 43 milyard 830 milyon dollarlıq ticarət dövriyyəsinin 42 faizindən çoxu Avropa İttifaqının payına düşüb. Azərbaycanın 22 milyard 642 milyon dollarlıq ümumi ixracının isə 69 faizi ittifaq dövlətlərinə yönəlib. Xarici ticarət dövriyyəsinin dördə biri ittifaqa üzv olan İtaliyanın payına düşür. İllik 25.2 milyard kub metrlik qaz ixracının 12,8 milyard kubmetri Avropaya nəql edilir. Aİ-nin Azərbaycan ixracatında payı hər zaman yüksək olub. Bu, ümumi ixracatın 50 faizindən çoxunu təşkil edir. Eyni zamanda ümumi ticarət dövriyyəsinin təxminən yarısı Aİ-nin payına düşüb. Azərbaycan öz xam neftini və təbii qazını əsasən Aİ-yə ixrac edir. Bu da təbii ki, ümumi ixracata təsir göstərir. Azərbaycanın təbii qaz ixrac etdiyi dövlətlərdən 10-nun Avropa İttifaqının üzvləri olması ölkəmizin Avropanın enerji bazarında mühüm tərəfdaş kimi mövqeyinin güclənməsi anlamına gəlir. Azərbaycan son 5 ildə Avropaya 60 milyard kubmetrə yaxın təbii qaz nəql edib. Azərbaycan Avropa İttifaqına təbii qaz ixrac edən ölkələr arasında ilk beşlikdə qərarlaşıb. Artıq Azərbaycan qazı yalnız Mərkəzi və Şərqi Avropa ilə yanaşı, Qərbi Avropa bazarına da daxil olmaqdadır. Bütün bu göstəricilər ondan xəbər verir ki, Aİ Azərbaycanın ən böyük enerji tərəfdaşıdır. Bu baxımdan enerji sahəsində əməkdaşlıq ümumi ticarət dövriyyəsinə təsir göstərir və Aİ-nin ticarət dövriyyəsində payı yüksək olaraq qalmaqdadır. Görünən odur ki, tərəflər arasında münasibətlərin daha da dərinləşməsi, yeni perspektiv imkanlar praktik olaraq əsas hədəflərdəndir. Yeni mərhələdə Azərbaycan öz yaşıl enerjisini də Avropa bazarına çıxaracaq. Gürcüstan ərazisi və Qara Dənizin dibi ilə Azərbaycanda bərpa olunan mənbələrdən əldə edilən enerji 2027-ci ildən sonra Avropa İttifaqına ixrac edilə bilər. Bu o deməkdir ki, növbəti mərhələdə Azərbaycan yalnız ənənəvi resursları deyil, həmçinin innovativ enerji məhsulları ilə də Avropa bazarına daxil olacaq. Azərbaycan həmçinin Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında körpü rolunu oynayır. Regional nəqliyyat dəhlizlərinin genişlənməsi və eləcə də Zəngəzur dəhlizinin istifadəyə verilməsi ilə bağlı müzakirələrin intensivləşməsi ölkə üzərindən daşınan yüklərin həcmini artıracaq. Avropa Şərqə Naxçıvan vasitəsi ilə daha asan çıxış imkanları əldə edəcək. Bütövlükdə, son səfər və müzakirə edilən məsələlər Azərbaycanın geosiyasi mövqeyinin daha da gücləndiyini təsdiq edir. Regiondakı yeni düzən əməkdaşlıq üçün mühüm imkanlar yaratmaqdadır”.
Vidadi ORDAHALLI
