Təl-Əviv və Ankara arasında münasibətlərin pisləşməsi fonunda İsrailin qondarma “erməni soyqırımı”nı rəsmi olaraq tanıması, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşdırılmasına böyük ümid bəsləyən baş nazir Nikol Paşinyanın mövqeyi olmasaydı, İrəvan üçün xarici siyasətdə qələbə ola bilərdi. Bunu Rusiyanın “Moskovski Komsomolets” qəzeti yazır.
Nəşr xatırladır ki, 28 iyun tarixində İsrail hökuməti xarici işlər naziri Gideon Saarın təklif etdiyi 1915-ci ildə Osmanlı İmperiyasında “erməni soyqırımı”nı rəsmi olaraq tanıyan qətnaməni yekdilliklə təsdiqləyib: “Saar kabinet iclasındakı çıxışında bildirib ki, ermənilərin "dəhşətli soyqırımı" "bir milyon yarım insanın öldürülməsini və qədim mədəni və tarixi irsin məhv edilməsini" əhatə edir və bunu tanımaq "yəhudi və təbii ki, yəhudi xalqının dövləti olaraq bizim mənəvi borcumuzdur". İsrail Xarici İşlər Nazirliyi bu qərarı "tarixi" adlandırıb. Beləliklə, İsrail “erməni soyqırımı”nı tanıyan 33-cü ölkə olub. Təl-Əviv Türkiyə ilə münasibətlərə xələl gətirməmək üçün bugünə qədər “soyqırımı” tanımaqdan çəkinib. Lakin 7 oktyabr 2023-cü ildə HƏMAS-ın İsrailə hücumundan və ardınca Qəzza zolağında hərbi əməliyyatlardan sonra rəsmi Ankara dəfələrlə İsrailin hərəkətlərini pisləyib. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan yəhudi dövlətini terror təşkilatı, İsrail əsgərlərini isə müharibə cinayətkarı adlandırıb. Bu yaxınlarda Qurban bayramı şənlikləri zamanı İsrailin baş naziri Netanyahunun tezliklə dünya müsəlmanlarından "dərs alacağını" bəyan edib. Türkiyə İsraillə bütün ticarət əlaqələrini məhdudlaşdırıb, hava məkanını İsrail təyyarələri üçün bağlayıb və Türkiyə gəmilərinin İsrail limanlarına girməsinə icazə vermir. Dünyanın hər yerində türkdilli evdar qadınlar bu yaxınlarda "yumşaq güc" sxeminin bir hissəsi olaraq fələstinli işçilərin acınacaqlı vəziyyəti haqqında yeni bir türk serialına baxdılar. Baş nazir Benyamin Netanyahu kabinet iclasında bildirib ki, Ərdoğan "İsrailin məhv edilməsinə çağırış etmədən" bir gün belə keçmir və Təl-Əviv onun sözlərini "çox ciddi qəbul edir". Bu barədə İsrailin "The Times of Israel" qəzeti məlumat yayıb. Görünür, İsrailin qərarı Ermənistan üçün böyük bir uğurdur. Lakin Ermənistanın baş naziri bundan heç də məmnun deyil. Deyəsən, İsrail ona xain zərbə vurub, çünki Paşinyan “soyqırımın” beynəlxalq səviyyədə tanınması məsələsinin artıq Ermənistanın xarici siyasət gündəliyində olmadığını bildirir. O, bunun daxili gündəmdən də silinməsini, ictimai şüurun kənarına atılmasını istəyir ki, ermənilər "travmanı dəf etsinlər" və həmin “faciənin qurbanlarını” unutsunlar. Əks halda, türklərlə dostluq etməli olduqlarını necə izah etmək olar?”
Tahir TAĞIYEV
