Avropa Komissiyasının (AK) prezidenti Ursula fon der Leyen iyulun 1-də Azərbaycana, iyulun 2-də isə Ermənistana səfər edəcək. Qurumun mətbuat xidmətinin məlumatına görə, onun səfər zamanı prioriteti "sülh prosesinə dəstək" olacaq. Von der Leyen Cənubi Qafqaza Aİ-nin genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos ilə birlikdə gələcək.
Avropa rəsmilərinin hər iki respublikanın rəhbərləri ilə görüşləri planlaşdırılır. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə danışıqlarının əsas mövzuları Aİ-yə enerji təchizatı və strateji əhəmiyyətli infrastruktur layihələri üzrə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi olacaq. Məsələ ilə bağlı ekspert Fərhad Məmmədov bildirib: "COP29 iqlim dəyişikliyi konfransından bəri Avropa Komissiyası prezidentinin Bakıda olacağı gözlənilirdi. Azərbaycanla Aİ arasında siyasi dialoq ziqzaq şəklində inkişaf edir. Biz ayrı-ayrı Avropa qurumları ilə problemlər yaşayırıq, ona görə də ikitərəfli münasibətlər əsasən birliyin özü ilə deyil, üzv dövlətləri ilə inkişaf edir. Ümumilikdə, siyasi dialoqun inkişaf perspektivləri Cənubi Qafqazda logistikanın inkişafı sahəsində əməkdaşlıqdan və Azərbaycanın enerji potensialından asılıdır. Regional olaraq, 2025-ci ildə Cənubi Qafqaz ölkələri ilə Aİ arasında ticarət dövriyyəsi təxminən 25 milyard dollar təşkil edib ki, bunun da təxminən 19 milyard dolları Bakı ilə olub. Bu arada, Aİ ilə Mərkəzi Asiya arasında ticarət dövriyyəsi 15,4 milyard dollar təşkil edib, lakin bu, artır və Azərbaycan hakimiyyəti bu prosesdə iştirak edə bilər". Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, Ursula fon der Leyen Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllində iştirak etmək istəyirsə, Bakı və İrəvana onlara necə kömək edə biləcəyini izah etməlidir. Məsələn, Aİ Qafqaz respublikalarına yaşıl enerji, logistika və s. sahələrdə birgə layihələr təklif edə bilər.
Bu arada, Ermənistan hakimiyyəti Rusiyanın ticarət məhdudiyyətlərinin iqtisadi nəticələrinin aradan qaldırılmasında Avropadan kömək gözlədiyini gizlətmir. Lakin Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan mövcud vəziyyətin ölkənin ümumi makroiqtisadi göstəricilərinə ciddi təsir göstərmədiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, ölkə yüksək iqtisadi aktivlik nümayiş etdirməyə davam edir: “Özünüz görə bilərsiniz ki, təkcə bu ilin may ayında iqtisadi aktivlik tempi 11% təşkil edib və yanvar-may ayları arasında illik hesablamada bu rəqəm 8%-i keçib. Təsir həmişə var, amma rəqəmlər özləri üçün danışır”. Eyni zamanda, o, Rusiyanın məhdudiyyət sanksiyalarının aradan qalxacağına əmindir və avqust ayında Avrasiya İqtisadi Birliyi (AAİB) ölkələrinin hökumət başçıları ilə görüşdə onları müzakirə edəcək. Ermənistanın iqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan növbəti hökumət iclasında genişləndirilmiş yardım paketinin təsdiqlənəcəyini, əvvəllər dövlət proqramlarından faydalanmayan fermerləri də əhatə edəcəyini və "daha aqressiv ixrac" üçün kompensasiyanın artırılacağını açıqladı. Eyni zamanda, Papoyan aydınlıq gətirib ki, Ermənistan iqtisadiyyatındakı sabit vəziyyət İrəvanın Avropa yardımından imtina etməsi demək deyil: "Maliyyə sabitliyini və şaxələndirilməsini artırmaq üçün iqtisadiyyatımıza əlavə 35 milyon dollar qoyula bilər, niyə imtina etməliyik? Əgər avropalı tərəfdaşlarımız bu vəsaiti ayırsalar, biz onları məmnuniyyətlə qəbul edib faydalı istifadə edəcəyik. Nə qədər çox ianə etsələr, bizim üçün bir o qədər yaxşıdır". Ermənistan İqtisadiyyat Nazirliyi həmçinin qeyd edib ki, ölkə Ukrayna, Moldova, Gürcüstan, Tacikistan, Türkmənistan, Qırğızıstan və Qazaxıstanla ikitərəfli sərbəst ticarət sazişləri bağlayıb.
Tahir TAĞIYEV
