Ermənistanda siyasi sferada vəziyyətin getdikcə gərginləşməsi fonunda hakimiyyətlə müxalifət arasında kəskin ziddiyyətlər artmaqdadır. Bunlar fonunda hakimiyyətin sosial dayaqlarının hələdə güclü olması radikalüxalifəti artıq getdikə daha çox xaricdən dəstək axtarmağa vadar edir.
Mövcud vəziyyətdə Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan gələn il keçriləcək parlament seçkilərində ümumiyyətlə, müxalifətin siyasi səhnədən silinə biləcəyini istisna etmir. O, bunun sübutu kimi Vaqarşapatda keçirilən mer seçkilərində hakim “Vətəndaş müqaviləsi” partiyasının qələbəsini misal göstərib: “İndi çox müzakirə olunur ki, nə üçün Vaqarşapat seçkilərində “Vətəndaş müqaviləsi” qalib gəldi, müxalifət isə uduzdu. Bunun bir səbəbi var: müxalifət qiyamətdən danışırdı, “Vətəndaş müqaviləsi” isə həyatdan. İnsanlar sadəcə olaraq həyatı seçdilər”.
Paşinyanın fikrincə, bu, 2026-cı il parlament seçkilərində də belə olacaq: “Çünki biz birgə çox ağır sınaqlardan keçərək qiyaməti keçmişdə qoyduq. Bu gün və bundan sonra yalnız həyat var”. Müxalifətdəki “Qələbə” blokundan Vaqarşapat icmasının merliyinə namizəd Sevak Xaçatryan isə bildirib: “Niyə gözlədiyimiz səslərin yarısının yarısını belə ala bilməməyimizlə bağlı suallar digər müxalifət qüvvələrinə ünvanlanmalıdır". O hesab edir ki, Ermənistan üçün həlledici parlament seçkilərinin yaxınlaşdığını nəzərə alsaq, hər bir müxalifət qüvvəsi seçkilərin nəticələrini özü təhlil etməlidir. Xatırladaq ki, 16 noyabrda Vaqarşapat icmasına keçirilən seçkilərdə hakim Vətəndaş Müqaviləsi Partiyası səslərin 48,6%-ni toplayıb. Daşnaksutyun partiyasının da daxil olduğu müxalif "Qələbə" bloku isə 31,8% səslə ikinci yeri tutub. Baş verənlərlə bağlı “armenianreport” portalı yazır: “Artıq bir neçə gündür ki, müxalifət qüvvələri Vaqarşapat mer seçkilərində niyə uduzduqlarını anlamağa çalışırlar. Hakim partiyanın əleyhdarları çılğıncasına cavab axtarırlar: bu, nə idi? Təsadüf? Bədbəxtlik? 2026-cı il parlament seçkilərində də eyni halda uduzsalar, necə olacaq? Yəni, bəlkə bazarlıq edib özlərini hakimiyyətə baha qiymətə satmalıdırlar? Ondan başlayaq ki, “seçkilərin saxtalaşdırılması” ilə bağlı bütün eyhamlar sərt reallıq tərəfindən alt-üst edilib: müxalifət əvvəldən uduzmuş vəziyyətdə olduğu üçün hakimiyyətə heç nəyi saxtalaşdırmağa belə ehtiyac yox idi. Birincisi, müxalifətin parçalanması, aydın siyasi iradə və proqramın olmaması “Vətəndaş müqaviləsi”nin əlinə işlədi. Razılaşacaqsınız ki, seçkidə qalib gəlsələr, konkret heç nə təklif etmədən hakimiyyəti sərt şəkildə tənqid edən birinə az adam səs verəcək. Hökumətin öyünməsi üçün çox şey var - istədiyimiz qədər tez olmasa da, Vaqarşapatda həyat səviyyəsi durmadan yaxşılaşır. Sosial infrastruktur yenilənir, insanların həyatı yaxşılaşır, Qarabağdan olan ermənilərin problemləri həll edilir. Struktur və konseptual dəyişikliklər sayəsində iqtisadiyyat böyüyür, bizneslər sıxışdırılmır və xidmət sektorunda sabit artım qeydə alınır. Və bütün bunlar aydın görünür; bu müsbət dəyişiklikləri hər birimiz özümüzdən hiss edirik.
Bəli, kimsə etiraz edə bilər: Bəs hakim partiyanın uduzduğu Gümrü? Xüsusilə ona görə ki, bu, 2018-ci ilin yazında Paşinyanın məxməri inqilabının başladığı həmin Gümrüdür. Amma demokratiya bunun üçündür: hökumət seçkilərin nəticələrini saxtalaşdıra bilməz və həqiqətən də istəmir. Bu, Paşinyanın dövründə mümkün oldu - bütün ziddiyyətlərinə baxmayaraq, o, hələ də qərbyönlü siyasətçidir və o, seçkilər də daxil olmaqla, əmr-nəzarət üsullarını sevmir. Cəmi səkkiz-doqquz il əvvəl Ermənistanda heç kim təsəvvür edə bilməzdi ki, Serj Sarkisyan və Respublika Partiyası ilə əlaqəsi olmayan biri ölkənin ikinci böyük şəhərində qalib gələ bilər. O vaxt heç kim seçicilərə fikir vermirdi - İrəvanda kim təsdiqləndisə, o da qalib gəldi. Amma indiki Ermənistanda səs uğrunda mübarizə ölüm-dirim mübarizəsidir. Demokratiya budur. Bu da hökumət üçün başqa bir nailiyyətdir. Lakin Gümrüdə qalib gələn müxalifət Vaqarşapatda rahatlaşdı, hakim qüvvələr isə əksinə, məğlubiyyətlərindən dərs aldılar. Nəticələr artıq məlumdur. Bu gün, demək olar ki, bütün siyasi qüvvələr əsas döyüşə – 2026-cı il parlament seçkilərinə hazırlaşır. Bəli, qarşı tərəfdəkilər hakimiyyətə meydan oxuya biləcəklərinə inanaraq cəsarətli davranış sərgiləyirlər. Ancaq yenə də müxalifətin parçalanması səbəbindən yekun nəticəyə o qədər də arxayın olmazdıq. Onlar səylərini birləşdirə bilmirlər və Paşinyanın rəqiblərinə qarşı öz düşərgəsindən əsas fiqur təyin edə bilmirlər. Məlum olduğu kimi, bu rol üçün hər kəs mübarizə aparır. Əsas pərdəarxası döyüş təbii ki, Köçəryan, Sarkisyan və Karapetyan arasında gedir. Və onların heç biri təslim olmaq niyyətində deyil - hər biri yorğanı öz üzərinə çəkir. Və bütün bu qüvvələrin yaydan əvvəl birləşəcəyinə dair heç bir əlamət yoxdur. Bu, o deməkdir ki, onların hamısı durna, xərçəng və balıq kimi seçkiyə gedəcək, səsləri parçalayaqlar. “Vətəndaş müqaviləsi” bunu yaxşı bilir, buna görə də onlar xüsusilə narahat deyillər. Üstəlik, hakimiyyət bəzi müxalif qüvvələrlə rişxəndlə açıq şəkildə sövdələşmə aparır – şanslarına real yanaşanlar növbəti Milli Məclisdə mandat müqabilində az da olsa, öz seçki resurslarını təklif edərək bazarlığa razılaşırlar. Sonda qarşıdan gələn seçkilərdə seçicilərin seçimlərini mütləq müəyyən edəcək daha bir arqument təqdim etmək istərdik. Kim nə deyirsə desin, Ermənistan Paşinyanın dövründə həqiqi suverenlik əldə edib. Bu arada müxalifət o qədər də xoş olmayan keçmişlə və Ermənistan üzərində nəzarəti bərpa etmək arzusunda olan müəyyən ölkə ilə möhkəm bağlıdır. Paşinyanın bu yaxınlarda bəyan etdiyi kimi, 2018-ci ildə Ermənistan təsir agentləri, yəni hazırkı müxalifət qüvvələri sayəsində başqa bir ölkənin cibində olub. Və bu, bəlkə də şəxsən Paşinyanın xeyrinə olan əsas arqument və 2026-cı ilin iyununda şübhəsiz uduzacaqları döyüşə hazırlaşan rus kuklalarının tabutuna son mismardır”. Bunlar o deməkdir ki, Azərbaycanla sülhə qarşı olan radikal müxalifət artıq siyasi səhnədən də silinir.
Samirə SƏFƏROVA
