Ermənistan müxalifəti yenidən bəyan edib ki, Nikol Paşinyan hökuməti Azərbaycanla “kapitulyasiya müqaviləsi” imzalamağa çalışır. Eyni zamanda, baş nazirin rəqibləri onun növbəti parlament seçkilərində uğur qazana bilməyəcəyinə əmindirlər. Əvəzində növbəti parlament seçkilərindən sonra Paşinyanın komandasının üzvlərinin Bakıya köçəcəyi iddia edilir. Amma Ermənistan rəhbərinin partiyası hələ də ölkədə ən populyardır və müxalifət təşkilatlarına dəstək azalmaqda davam edir.
Yeni tənqid dalğasına səbəb Nikol Paşinyan və Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyanın açıqlamaları olub. Belə ki, baş nazir Respublika Günü münasibətilə həmvətənlərinə müraciət edərək bəyan edib ki, ermənilərə onsuz da malik olduqları və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınan torpaqdan başqa vətən lazım deyil: “2020-ci ildən biz qəhrəmanlarımızın həyatı bahasına ağır sınaqlardan keçərək, suverenliyimizi inkişaf etdirmək, dövlətçiliyimizi reallaşdırmq və onu yaşatmaq üçün tarixi fürsət əldə etmişik. Bu gün biz həmişəkindən daha çox dövlətik, bu gün biz həmişəkindən daha suverenik, bu gün biz həmişəkindən daha müstəqilik”.Eyni zamanda o, İrəvanın Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalamağa yaxın olduğunu, Türkiyə ilə əlaqələr qurduğunu, Rusiya, Çin, İran, Aİ və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq əlaqələrini inkişaf etdirdiyini xatırladıb: “Sülh və təhlükəsizlik Ermənistan Respublikasının uzunmüddətli yoldaşlarına çevriləcək. Müharibə olmayacaq, sülh olacaq”. Öz növbəsində Simonyan bildirib ki, Azərbaycanla sülh müqaviləsi ermənilərə Bakıda yaşamağa və azərbaycanlılarla ticarət etməyə imkan verəcək. Lakin bunun üçün onlar revanşist hisslərindən əl çəkməlidirlər: “Yalnız öz dünyanızda yaşamayın, erməni tarixi dərsliklərində sanki başqaları əhəmiyyətsiz xalqlar idi. Sanki biz ermənilər tütək çalanda, ərik yetişdirəndə başqa millətlər ağaclarda yaşayırdı. Bu yanaşmadan əl çəkin, Ermənistanı və onun gələcəyini məhv etməyin... Sülh müqaviləsi bağlanandan sonra ermənilər Bakıda yaşaya biləcəklər. Eyni məntiqlə azərbaycanlılar Ermənistanda necə yaşayıblarsa, Ermənistana qayıdacaqlar”. Buna cavab olaraq Ermənistanın keçmiş prezidentləri Serj Sarkisyan və Robert Köçəryanın ətrafında toplaşan müxalifət hökuməti növbəti milli xəyanətdə ittiham etməyə başlayıb. Məsələn, “Hayastan” blokunun deputatı İşxan Saqatelyan bildirib ki, Simonyan bütün ermənilərdən deyil, şəxsən özü haqqında danışır: “Hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Simonyanın yaşaya biləcəyi yeganə yer Bakıdır”. Bu arada rəy sorğuları göstərir ki, Paşinyan və onun “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası ölkədə ən populyar siyasi qüvvə olaraq qalır. Qafqaz Araşdırmaları Resurs Mərkəzi bəyan edir ki, 2019-cu ildə “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası seçicilərin 35%-nin, 2021-ci ildə 22%-nin, 2024-cü ildə isə 15%-nin qeyd-şərtsiz dəstəyini qazanıb. Beləliklə, beş il ərzində partiyanın reytinqi təxminən iki dəfə aşağı düşsə də, baş verənləri nəzərə alsaq, bunu hələ də yaxşı nəticə hesab etmək olar. Müqayisə üçün deyək ki, müxalifət daha pis durmdadır.
2021-ci ildə Robert Köçəryanın “Hayastan” bloku seçicilərin 8%-nin dəstəyini qazanıb. Lakin 2024-cü ildə ona yalnız 4% etibar edib. Üçüncü yerdə oliqarx Qaqik Tsarukyanın “Çiçəklənən Ermənistan”ı dayanır və hər il təxminən 4% ona güvənir. Qalan siyasi qüvvələr ən yaxşı halda respondentlərin 2-3%-nin dəstəyini qazanır. Sosioloqların hesablamalarına görə, 2024-cü ildə Ermənistan sakinlərinin 55%-i indiki siyasi qüvvələrin heç birini dəstəkləmir. Üstəlik, 2019 və 2021-ci illərdə bu rəqəmlər müvafiq olaraq 42% və 43% olub. MDB Ölkələri İnstitutunun Ermənistan bölməsinin rəhbəri Aleksandr Markarov bildirib ki, “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası parlamentdə çoxluğa malik olan və icra hakimiyyətini həyata keçirən ölkədə əsas siyasi qüvvədir. Müxalifət də öz növbəsində neqativ gündəmə köklənib, amma birləşə bilmir: “Paşinyan opponentlərinin 2026-cı il parlament seçkilərində iştirak kampaniyasına başlamaq üçün çox az vaxtı qalıb. Eyni zamanda, “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası əlbəttə ki, 15% dəstəkdən məmnun deyil, lakin onun başlanğıc mövqeləri bir qədər yaxşıdır. Proqnoz vermək üçün hələ tezdir, lakin gələn il hakim partiyanın muxalifətə qalib gəlmək ansı var və ya koalisiya hökuməti quracaq”. Ekspertin fikrincə, bir çox seçicilər müxalifətin liderlərinə görə səs verməkdən imtina edir, onların Paşinyandan da çox şikayətləri var. Eyni zamanda cəmiyyətdə “üçüncü qüvvəyə” tələbat var ki, bu da hələ reallaşmayıb: “2024-cü ildə arxiyepiskop Baqrat Qalstyan bu rola iddia etdi, lakin onun qaldırdığı etiraz dalğası heç bir nəticə vermədi və bu gün onun hərəkatını dirçəltmək mümkün deyil”. Qafqaz İnstitutunun rəhbəri Aleksandr İskəndəryan qeyd edir ki, hakim partiyanın reytinqinin aşağı düşməsi bütün dünyada, o cümlədən Avropada rejimlərin keçdiyi təbii prosesdir: “Amma Ermənistanda vəziyyət təhlükəsizlik problemləri ilə mürəkkəbdir. Bununla belə qeyd etmək lazımdır ki, hakim partiya 2018-ci ilin görünməmiş populyarlığından istifadə edə bilməyib. Bütün etimad krediti parlamentə deyil, öz partiyasının sədri olan deputatların seçilməsinə sərf olunub. Mahiyyət etibarı ilə Ermənistan öz adi konfiqurasiyasına qayıdır: bir tərəfdən zəif legitim hakimiyyət, digər tərəfdən isə eyni dərəcədə zəif və əlavə olaraq parçalanmış müxalifət”.
Tahir TAĞIYEV
