Bu günlərdə yayılan məlumata əsasən, Britaniya Ukraynaya Rusiya ərazisinin dərinliklərinin vurulması üçün "Storm Shadow" qanadlı raketlərindən istifadə icazəsi verib. Bundan əvvəl Fransa eyni adımı atıb. ABŞ da eyni addımı atmağa hazırlaşır.
Xatırladaq ki, bundan öncə məsələyə Rusiya tərəfindən sərt reaksiya verilib. Rusiya prezidenti Vladimir Putin deyib ki, Kiyevə uzaqvuran silahlarla Rusiya ərazisinə zərbələr endirilməsinə icazə verilməsi NATO və Avropa dövlətlərinin müharibədə birbaşa iştirakı kimi qiymətləndiriləcək. Putin deyib ki, NATO ölkələri hazırda sadəcə olaraq uzaqvuran silahlardan istifadə edilməsinə icazə verilməsini deyil, həm də əslində münaqişəyə özlərinin birbaşa qoşulub-qoşulmaması məsələsini müzakirə edirlər. Rusiya prezidentinin sözlərinə görə, bu raket sistemlərinə uçuş tapşırıqları texniki baxımdan yalnız NATO ölkələrinin hərbi qulluqçuları tərəfindən verilə bilər. Putin onu da qeyd edib ki, Qərb ölkələrinin Ukrayna münaqişəsində birbaşa iştirakı onun xarakterini dəyişmiş olur: "Beləliklə, Rusiya yaranmış təhdidlərdən çıxış edərək qərarlar qəbul etməli olacaq". Bütün bunlardan sonra Rusiya prezidenti ölkə Təhlükəsizlik Şurasının iclasında dövlət nüvə çəkindirməsi doktrinasına dəyişikliklər təklif edib. Putin hesab edir ki, Moskvaya nüvə silahından istifadədə haqq qazandıracaq hərbi təhdidlərin siyahısı genişləndirilməlidir. Nüvə silahından istifadə doktrinasının yeni versiyasına görə, Rusiya onun üzərinə adi silahlarla edilən kütləvi hücuma cavab olaraq təkcə adi silahlardan deyil, nüvə silahından da istifadə edəcək. Putin bu xüsusda strateji və taktiki aviasiyadan, qanadlı raketlərdən, dronlardan, səsdən iti uçan raket və başqa silahlardan danışıb. O bildirib ki, Rusiya üzərinə hərbi hava-kosmik vasitələrindən hücumun başlanmasına dair etibarlı informasiya da nüvə cavabı ilə nəticələnəcək. Yeni doktrinaya görə, ümumilikdə ölkənin suverenliyinə kritik hədə yarandığı bütün hallarda Rusiya nüvə zərbəsindən istifadə haqqına malik olacaq. Putin bunu da deyib ki, Rusiya nüvə silahından onun müttəfiqi olan Belarus da belə təhlükə ilə üzləşərsə istifadə edə bilər. Bundan başqa, Putin təklif edib ki, Rusiyaya qarşı istənilən qeyri-nüvə ölkəsinin hərbi hərəkətləri nüvə ölkəsi tərəfindən dəstəklənərsə, bu, onların Rusiyaya qarşı birgə hücumu kimi qiymətləndirilməlidir. Onun sözlərinə görə, nüvə çəkindiricisinin tətbiq oluncağı dövlət və hərbi ittifaqların siyahısı genişləndirilməlidir. Putin siyahıya hansı ölkələrin əlavə ediləcəyini deməyib.
Hesab olunur ki, bütün bunlar Rusiyaya Ukraynada nüvə silahından istifadə imkanı yaradacaq. Ukrayna prezidenti administrasiyasının rəhbəri Andrey Yermak Putinin bəyanatlarını belə şərh edib: "Nüvə şantajından başqa Rusiyanın dünyanı qorxutmaq üçün heç nəyi, heç bir aləti yoxdur. Bu alətlər isə işləməyəcək". Artıq dünya miqyasında da nüvə müharibəsinin baş verə biləcəyinə dair xəbərdarlıqlar artır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı da bu fonda Ukrayna və Rusiya arasında nüvə müharibəsi iddiaları ilə bağlı açıqlama verib. Qeyd edilib ki, artan ritorika narahatlıq doğurur. Ukrayna-Rusiya müharibəsi xaricində belə dünyanın təhlükəli bir dövr yaşadığına dair bir çox işarələrin olduğunu bildirən BMT ölkələrin tərksilah və nüvə silahının istifadəsinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı öhdəliklərinin artmalı olduğunu bəyan edib. Serbiya prezidenti Aleksandr Vuçiç də BMT-də çıxışında bildirib ki, dünya nüvə fəlakətinin astanasındadır. O, hazırda dünyada baş verən münaqişələri faciəvi hadisələr adlandırıb: "Tamamilə inanılmaz kimi görsənsə də, hazırda dünya nüvə fəlakətinin astanasındadır". Bu arada Rusiya açıq mətnlə xəbərdarlıq edir ki, Qərb, o cümlədən ABŞ mümkün nüvə savaşından kənarda qalmayacaq. Rusiyanın Vaşinqtondakı səfiri Anatoli Antonov bildirib ki, Avropada nüvə münaqişəsi baş verəcəyi təqdirdə ABŞ kənarda "otura" bilməyəcək. Onun sözlərinə görə, Rusiya hakimiyyəti nüvə dövlətləri arasında, xüsusən də ABŞ və Rusiya arasında nüvə müharibəsi ola bilməyəcəyini yüz dəfə bildirib. O qeyd edib ki, belə münaqişədə qalib olmayacaq: "Ancaq ABŞ-da bir növ illüziya var ki, əgər münaqişə baş versə, o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının ərazisinə yayılmayacaq. Mən daim onlara bir tezisi çatdırmağa çalışıram ki, amerikalılar okean sularının o tayında otura bilməyəcəklər, bu müharibə hamıya təsir edəcək. Buna görə də biz daim deyirik: bu ritorika ilə oynamayın". Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vasili Nebenzya bildirib ki, Qərb ölkələri Ukraynanın Rusiyaya zərbə endirmək üçün uzaqmənzilli silahlardan istifadəsinə qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldırsalar, NATO nüvə gücünə qarşı hərbi əməliyyatların birbaşa tərəfinə çevriləcək. Bu arada "Time" jurnalı mümkün nüvə qarşıdurmasını simulyasiya edib. Bildirilir ki, Rusiya ilə ABŞ arasında baş verəcək nüvə müharibəsində 5 milyard insan öləcək. Qeyd olunur ki, Rusiya, ABŞ və Çin əhalisinin 99%-i belə müharibənin qurbanı olacaq. Qərbdə hazırda hesab edirlər ki, Rusiyanın cavab reaksiyası ilk mərhələdə Şərqi Avropa ölkələrinin hədəfə alınması ilə nəticələnə bilər. Yəni Kreml cavab zərbələri ilə Ukrayna savaşının yayılma arealını daha da genişləndirmək təhlükəsi vəd edir. Bura nüvə silahının daxil olması isə vəziyyəti daha mürəkkəb hala gətirir.
Tahir TAĞIYEV
