Akif Nağı: "Pasinyan anlayir ki, onun sələflərinin siyasi kursu ilə Ermənistanın gələcəyi yoxdur - gələcək - qonşularla bərabər hüquqlu, qarşılıqlı güvən şəraitində qurulan münasibətlərdən keçir"
Məlum olduğu kimi, Gələcəyin Sapmmiti adlandirilan BMT-nin 79-cu sessiyasında Nikol Paşinyan nə "Artsax"dan, nə Qarabağdan köçmüş ermənilərdən, nə də Bakıda mühakimə edilən müharibə cinayətkarlarından danışdı. Hərçənd ki, ermənilər bu müharibə cinayətkarlarını "hərbi əsir" adlandırır. Ermənistanıň revanşist müxalifəti bunu diqqətdən qaçıra bilməzdi və qaçırmadı da...
Artıq erməni saytlarında müxalifətin bu məsələyə tənqidləri vüsət almaqdadır.
Məsələn, keçmiş separatçı rejimin ombudsmanı Qeqam Stepanyan deyib ki, BMT Baş Assambleyasının Gələcəyin Sammiti adlanan sessiyası gələcəkdə qanunsuz məhbusların və girovların olmamasını müzakirə etmək üçün bir fürsət idi, lakin bu barədə heç nə deyilmədi: "Ona görə də bizim narahatlığımız haqlıdır ki, Ermənistan hakimiyyəti ən azı siyasi müstəvidə Bakıda saxlanılan girov və məhbusların qaytarılması üçün adekvat iş aparmır".
Nikol Paşinyanın BMT-nin Gələcəyin Sammiti adlanan sessyasinda "Artsax"dan, ermənilərin Qarabağa qaydışından, hərbi cinayətkarların azad edilməsindən bir kəlmə də danışmaması o deməkdirmi ki, bas nazir dünyanın gələcək gündəmində bu məsələləri görmür?
Sualımızı cavablandıran siyasi şərhçi Akif Nağı bildirdi ki, Nikol Paşinyanın BMT tribunasından etdiyi son çıxış nə Azerbaycanda, nə də Ermənistanda birmənalı qarşılanmadı: "Azərbaycanda haqlı olaraq Paşinyanın bu yüksək tribunadan "sülh göyərçini" ifası səmimi qarşılanmadı və növbəti erməni hiyləsi kimi dəyərləndirildi. Ermənistanda isə erməni müxalifətinin revanşist - hələ də Azərbaycana qarşı müharibə çağrışlari ilə seçilən bölümü baş naziri məntiqsizlikdə, gözəl bir fürsəti əldən verməkdə qinadı və onu kəskin tənqid atəşinə tutdu.
Paşinyan, açıq olmasa da, Azərbaycanı bölgədə təhlükə mənbəyi kimi, Ermənistanı isə sülh tərəfdarı, qonşuları ilə normal münasibət qurmağa çalışan tərəf kimi təqdim etdi. Amma hər halda, baş nazir Azərbaycana qarşı ənənəvi kəskin tənqidlərdən də vaz keçdi.
Təxmin etmək çətindir ki, Paşinyan axira qədər bu mövqeyini qoruyub saxlayacaq, yoxsa yox. Əgər belə çixışlar davamlı xarakter alacaqsa, deməli, Paşinyan başa düşüb ki, sələflərinin götürdüyü əvvəlki siyasi kursun heç bir perespektivi yoxdur, nicat yolu davamlı sülhün bərqərar olmasıdır. Ermənistan həmişə Rusiyanın təsiri altında olub, ruslar isə onları öz məqsədlərinə uyğun olaraq bizə düşmənçılıyə yönəldirdi. İndi isə Ermənistan Qərbin beyin mərkəzlərindən məsləhətlər alır, bu fərq artiq az da olsa öz təsirini göstərir. İravan kosmetik də olsa özünün sülhpərvər imicini formalaşdırmaq istəyir.
Ermənistan müxalifətinin revanşist bölümunun bir hissəsi Rusiyanın, digər hissəsi isə Fransanın təsiri altdadir. Azərbaycanla müharibə istəyən revanşistlərin özləri də başa düşür ki, Azərbaycanla müharibə Ermənistana faciə ilə nəticələnə bilər. Bunu Rusiyada da başa düşürlər. Ona görə də revanşistlərin iddialari yalniz müxalif fikir səsləndirmək naminə sözdur. Revanşistlər bununla xalqın rəğbətini qazanıb, Pasinyanı devirmək istəyirlər, amma hələ ona da nail ola bilmirlər. Bunları qızışdıran Rusiya və Fransa onların vasitəsilə Ermənistanda öz təsirlərini, varlıqlarını saxlamaq istəyirlər. Yəni nə qədər ki, revanşist qüvvələr var, Rusiya da, Fransa da regionda mövcuddur. İndi həmin qüvvələr fürsətdən istifadə edərək qışqırırlar ki, "Paşinyan Azərbaycana satılib", dünyanın gələcəyi ilə bağlı Ermənistanın iddialarını ortaya qoymalı idi, bunu etməməklə xalqa xəyanətə yol verdi və s. Yəni revanşistlər bu tezislərlə anti-Paşinyan əhval-ruhiyyəsini gücləndirmək, ətraflarında elektorat cəmləşdirmək məqsədi güdurlər.
Məsələnin digər tərəfi ondan ibarət ola bilər ki, Paşinyan bu hərəkətsizliyi ilə cəmiyyətdəki radikal qüvvələri bir daha ortaya çağırıb onlarla haqq-hesab çəkmək istəyir.
Digər tərəfdən, ola bilər ki, ABŞ və Qərb onu bu mövqedən çıxış etməyə vadar edir. Ona başqa çıxış yolunun olmadığını başa salırlar. Diqqət edirsinizsə, Pasinyan Ərdoğanla görüşdə də onu diqqətlə dinlədi və səmimi müzakirələr apardı. Amma Ərdoğan ona anlatdı ki, Azərbaycanla sılh müqaviləsi bağlanmadan, münasibətləri normallaşdırmadan, Türkiyə-Ermənistan münasibətləri tam bərpa edilə bilməz.
Ümumiyyətlə isə, Pasinyan anlayir ki, onun sələflərinin siyasi kursu ilə Ermənistanın gələcəyi yoxdur - gələcək qonşularla bərabər hüquqlu, qarşılıqlı güvən şəraitində qurulan münasibətlərdən keçir. Əgər bu, Pasinyanın növbəti oyunu deyilsə, bu regionda sülh və sabitliyin təmin edilməsinin elə yol xəritəsidir.
Dəniz NƏSİRLİ
