Bu gün beynəlxalq miqyasda xüsusu diqqət cəlb edən qurumlar sırasında yenicə formalaşmaqda olan Avropa Siyasi Birliyi xüsusi diqqət cəlb edir. Qeyd edək ki, Avropa Siyasi Birliyi 2022-ci ilin mayında yaradılmış dövlətlərarası təşkilatdır.
Razılaşmaya əsasən, birlik öz üzvlərini bir araya toplamalı və onlar üçün qarşılıqlı maraq doğuran konkret layihələr hazırlamalıdır. Xüsusilə kritik infrastrukturun qorunması, kiber təhdidlər və dezinformasiya ilə mübarizə, enerji dayanıqlığının təmin edilməsi, bütün qitədə gəncləri bir araya gətirmək, miqrasiya sahəsində əməkdaşlıq, əsas regional problemlər üzrə hərəkətlərin əlaqələndirilməsi kimi məsələlər burada ön planda yer alır. Avropa Siyasi Birliyinə demək olar ki, bütün Avropa dövlətləri - bütün Aİ ölkələri, eləcə də Avropa İttifaqının üzvü olmayan ölkələr daxildir: məsələn, Azərbaycan, Moldova, Türkiyə, Albaniya, Şimali Makedoniya və digərləri. Rusiya, Belarusiya, Qazaxıstan və Vatikan Avropa Siyasi Birliyinə daxil deyil. Bu yeni Avropa təşkilatı demokratik dəyərlərə sadiq olan Avrasiya xalqlarına yeni siyasi əməkdaşlıq və təhlükəsizlik imkanları əldə etməyə imkan verir. Artıq bir çox dövlətlər bu forumun qeyd edilən xüsusda məziyyətlərini görürlər. Məsələn bu, İngiltərənin qitə ilə əlaqəsini bərpa etməyə və Aralıq dənizində öz mövqeyini gücləndirməyə kömək etmək imkanı verir. Türkiyə yenidən özünü Asiyaya körpü kimi təqdim edir. Birliyə üzvlük Qərbi Balkanlara və keçmiş sovet respublikalarına onların Avropa İttifaqına daxil olmasını sürətləndirməyə kömək edəcək. Bütün ölkələr enerji və digər böhranların aradan qaldırılmasında öz səylərini əlaqələndirə biləcəklər. Qeyd edilən fonda təsadüfi deyil ki, Avropa Siyasi Birliyində Azərbaycana yüksək maraq var. Qurumun ilk Zirvə Toplantısı ötən il oktyabrın 6-da Praqada keçirilib. Burada Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində rolu yüksək qiymətləndilib. Amma Praqa toplantısı bir sıra parametrlər baxımından da Azərbaycan üçün əlamətdar olub. Həmin vaxt yekunda qəbul edilmiş bəyanatda Azərbaycan və Ermənistan bir-birinin ərazi bütövlüyü və suverenliyini tanıdılar və bu xüsusda BMT nizamnaməsi əsas sənəd kimi götürüldü. Faktiki olaraq bu o demək oldu ki, Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olduğu bir daha dünya miqyasında təsdiq edildi. Suverenliyi tanımaqla Ermənistan Qarabağ üzərində Azərbaycanın hakimiyyətini tanıdı. Həmin vaxt prezident İlham Əliyev Praqada Azərbaycan televiziya kanallarına müsahibəsində bildirirdi: "Artıq bütün dünya ictimaiyyəti açıq dərk edir ki, Qarabağ Azərbaycandır! Bunu biz hər dəfə deyirdik, işğal dövründə, müharibə dövründə, müharibədən sonra. Bu gün dünya birliyi bu həqiqəti artıq nəinki dərk edir, həm də bunu tələffüz edir. Qarabağda yaşayan ermənilər bizim vətəndaşlarımızdır və onların taleyini, onların gələcək həyatını hər hansı bir ölkə ilə, o cümlədən, Ermənistanla müzakirə etmək fikrində deyilik. Bu, bizim daxili işimizdir". Beləliklə, Praqada təşkil olunan Avropa Siyasi Birliyi Zirvə toplantısında Prezident İlham Əliyevin iştirakı və uğurlu gedişləri bir daha Azərbaycan diplomatiyasının böyük təntənəsinə çevrildi.
İndi Avropa Siyasi Birliyinin Kişinyov toplantısına da eyni prizmadan yanaşılmalıdır. Ümumiyyətlə, Azərbaycanın regionda aparıcı ölkəyə çevrilməsi, dünyada artan nüfuzun onun beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrində və onların fəaliyyətində fəal iştirakına gətirib çıxarıb. Artıq dünya dövlətləri Azərbaycanı etibarlı, mühüm tərəfdaş kimi qəbul edirlər. Təsadüfi deyil ki, BMT, Avropa İttifaqı, NATO, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər nüfuzlu təşkilatlar Azərbaycanla əməkdaşlığı strateji prioritet kimi müəyyənləşdiriblər. Bu sıraya Avropa Siyasi Birliyi də daxildir. Əsas məqam ondan ibarətdir ki, prezident İlham Əliyevin bu cür beynəlxalq, mötəbər tədbirlərdə iştirakı və çıxışları daim diqqətlə izlənilir. Onun dünyada gedən prosesləri düzgün təhlil edərək atdığı addımlar, qəbul etdiyi qərarlar, həyata keçirdiyi mühüm layihələr ölkəmizin nüfuzunu gündən–günə artırır. Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, yaşıl enerji, regional kommunikasiya xətlərinin açılması, Orta Dəhliz kimi məsələlərdə ölkəmizin təşəbbüsləri və apardığı uğurlu siyasət, qurduğu effektiv tərəfdaşlıqlar, Cənubi Qafqazda fəal şəkildə təşviq etdiyi sülh gündəliyi Avropa Siyasi Birliyinin maraq dairəsindədir. Azərbaycanın enerji təminatı sahəsində etibarlı əməkdaşlığı ilə yanaşı, siyasi təhlükəsizlik istiqamətində yürütdüyü siyasət dünya birliyi tərəfindən təqdir olunur. Azərbaycan ərazisində həm Orta Dəhliz, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi ilə bağlı bütün əsas işlər yekunlaşıb. Elə prezident İlham Əliyev hələ bu ilin yanvar ayında yerli jurnalistlərə verdiyi müsahibədə də artıq təkcə Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi ilə Azərbaycan ərazisindən mərhələli qaydada 15 milyon tondan 30 milyon tona qədər yük daşına biləcəyini, bundan əlavə, Orta Dəhlizin bir elementinə çevrilmiş Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun ötürmə qabiliyyətinin indiki bir milyon tondan beş milyon tona qədər çatdırılacağını da diqqətə çatdırıb. Bunlar Avropa Siyasi Birliyi üçün də mühüm önəm kəsb edir. Bu mənada, Azərbaycanın Avropa Siyasi Birliyinin toplantısında iştirakı ölkənin beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsi baxımından vacib və uğurlu bir faktdır. Azərbaycan prezidenti belə tədbirlərdə Qafqazda sabitliyin yaranması üçün dövlətimizin bütün imkanlarını səfərbər etdiyini hər dəfə ortaya qoyur. Beləliklə, bu tədbirdə ölkə rəhbərinin əsaslı mövqeyi ilə Azərbaycanın tək iqtisadi baxımdan deyil, həm də siyasi cəhətdən beynəlxalq arenada ciddi söz sahibi olduğu təsdiqlənir.
Tahir TAĞIYEV
