Qarabağda qalan ermənilərin gələcək taleyi ilə bağlı Azərbaycan öz qəti mövqeyini ortaya qoyub. Ölkəmizn mövqeyi bundan ibarətdir ki, Qarabağdakı ermənilər ya Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, ya da yaşamaq üçün özlərinə başqa yer axtarmalıdırlar. Bu məsələ ilə bağlı Azərbaycanın yanaşmasını prezident İlham Əliyev Laçın şəhərinə qayıdan əhali ilə görüşündə bir daha səsləndirib.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, aprelin 23-də sərhəddə qoyulan sərhəd-buraxılış məntəqəsi bu gün Qarabağ bölgəsində yaşayan ermənilər üçün də bir dərs olmalıdır: “ Əfsuslar olsun, onlar bugünə qədər kiməsə arxalanırlar ki, kimsə gələcək onları xilas edəcək, kimsə gələcək Azərbaycanla müharibə aparacaq. Bunlar hamısı cəfəngiyatdır... Sadəcə olaraq, biz hesab edirik ki, onlar özləri başa düşəcəklər, özləri gəlib Azərbaycan Bayrağı altında yaşamağa addım atacaqlar. Biz bunu gözləyirik. Ona görə hər hansı bir başqa addım atmırıq və hesab edirəm ki, iki il yarım ərzində baş vermiş hadisələr artıq onları da oyatmalıdır, bu yuxudan, bu xülyadan ayıltmalıdır”. Bununla yanaşı, dövlət başçısı qeyd edib ki, onlar üçün yeganə yol qalıb - Azərbaycan qanunlarına tabe olmaq, Azərbaycanın loyal normal vətəndaşı olmaq, öz dıqnaqarası saxta dövlət atributlarını zibil yeşiyinə atmaq, “parlament”i buraxmaq: “Guya orada “parlament” fəaliyyət göstərir, guya orada prezident var, guya nazir var, bunlar hamısı gülməlidir. Biz, sadəcə olaraq, dözüm göstəririk. Halbuki, hər kəs yaxşı bilir ki, bu gün o bölgədə istənilən əməliyyatı keçirmək üçün hər bir imkanımız var. Ona görə “parlament” buraxılmalıdır, özünü “prezident” adlandıran ünsür təslim olmalıdır, bütün “nazirlər”, “deputatlar” və digərləri öz vəzifələrini artıq kənara qoymalıdırlar. Ancaq o təqdirdə onlara güzəşt oluna bilər. Ancaq o təqdirdə hər hansı bir amnistiyadan söhbət gedə bilər... Biz oraya heyət göndərmişdik. Mənim nümayəndəm gedib onlarla birinci görüş keçirib və ondan sonra onları dəvət etmişik Bakıya ki, gəlin danışaq. Onlar bundan imtina etdilər. Bundan sonra ikinci dəfə biz onları dəvət etmişik Bakıya. Yəni, Qarabağda yaşayan erməni azlığının nümayəndələrini. Ondan da imtina etdilər. Daha üçüncü dəvət olmayacaq. Ya özləri boyunlarını büküb gələcəklər, ya da ki, indi hadisələr başqa cür inkişaf edəcək”. Real vəziyyətin təhlili göstərir ki, əslində hadisələr həqiqətən də başqa məcrada inkişaf edə bilər. Çünki Qarabağ ermənilərinə rəhbərlik edənlər mövcud situasiyanı ayıq başla qiymətləndirə bilmir. Bunu Qarabağa göndərilmiş rusiyalı erməni əsilli milyarder Ruben Vardanyanın açıqlamaları da təsdiq edir: “İndi açıq-aydın qeyd edə bilərik ki, əvvəllər Qarabağ məsələsini birtəhər beynəlxalq səviyyədə müzakirə etməyə cəhd edən rəsmi İrəvan, nəhayət, indi onun müdafiəsini davam etdirməkdən imtina edib”. O bildirib ki, buna baxmayaraq, “Qarabağ ordusu” cavab zərbəsi endirməyə hazırdır: “Vəziyyət gərginləşəcəyi təqdirdə “təcavüzkar” böyük itkilər verməli olacaq. Üstəlik, birbaşa hərbi təcavüz halında biz kifayət qədər effektiv qeyri-mütənasib əks tədbirlər görməyə hazırıq”.
Beləliklə, bu açıqlamadan göründüyü kimi, Vardanyan və onun kimilər Azərbaycana antiterror əməliyyatı keçirməkdən başqa çıxış yolu qoymurlar. Qarabağda qalan ermənilərin bir çoxu isə bundan əndişə duyur və Azərbaycanla inteqrasiyanın tərəfdarıdır. Lakin Vardanyan kimi qüvvələr buna imkan vermir. Azərbaycan Qarabağdakı erməni əsilli vətəndaşlarını da belə şəxslərdən xilas etmək üçün antiterror əməliyyatı aparmağa məcburdur. Bu arada onu da qeyd edək ki, ümumiyyətlə, Qarabağda ermənilər arasında vəziyyət gərginləşir. Bu xüsusda Ermənistanın “Qraparak” qəzeti yazır ki, Qarabağ separatçılarının keçmiş “təhlükəsizlik şurasının katibi” Samvel Babayan Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində, Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti yerləşdiyi ərazidə iğtişaşlar salmağa hazırlaşır. Məlumata görə, Babayan Xankəndidə “dövlət idarələrinin binalarına” girişləri bağlamağı planlaşdırır: “Qarabağdakı separatçıların rəhbəri Arayik Arutyunyanın “fərmanları” da məhz Babayanın planlarının qarşısını almaq üçün verilib. Arutyunyanın “hərbi vəziyyətlə bağlı tətbiq edilən əlavə məhdudiyyətləri, bütün növ görüşlərin qadağan edilməsi, həmçinin bayram və anım günlərində, informasiya sahəsində bəzi məhdudiyyətlər” də məhz bununla bağlıdır. Qarabağın “müvafiq orqanlarına” Babayanın iğtişaşlar törətmək, “dövlət idarələrinin binalarına” girişləri bağlamaq niyyətində olması barədə “əməliyyat” məlumatı daxil olub. Bu addımlar da “daxili vəziyyətin sabitliyini” pozmamaq üçün Rusiya sülhməramlılarının məsləhəti ilə atılıb”. Amma Rusiya Dövlət Dumasının MDB işləri üzrə komitəsi sədrinin birinci müavini, ermənipərəst Konstantin Zatulin bütün bunları əbəs sayır və Azərbaycanın məqsədinə nail olacağını etiraf edir: “Qarabağ məsələsində Ermənistan rəhbərliyi geri çəkilməyə və Azərbaycanın keçmiş Azərbaycan SSR sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyünü qeyd-şərtsiz tanımağa üstünlük verdi. Bu, ötən il Qərbdə keçirilən görüşlərdə vurğulanıb və orada, Qərbdə və Moskvada keçirilən son görüşlərdə təsdiqlənib. Ermənistan rəhbərliyi “status” məsələsində deyil, başqa məsələlərdə mübahisə edir. Bütün bunlar varlığını qorumaq üçün mübarizə aparan Rusiyadan ötrü çox narahatedici mənzərə yaradır. Düşünürəm ki, Azərbaycan tərəfinin Ermənistanla Azərbaycan arasında müqavilə imzalanan kimi Rusiya sülhməramlılarını Qarabağdan çıxarmağa çalışacağını təsəvvür etmək üçün uzaqgörən olmağa ehtiyac yoxdur. Azərbaycanlılar öz siyasi xətlərini həyata keçirirlər: ya Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edin, ya da uzaqlaşın”. Zatulin əlavə qeyd edib ki, bu halda Azərbaycanın məqsədinə güc və ya danışıqlar yolu ilə nail olmasına çox qalmayıb.
Nahid SALAYEV
