Ermənistanda mövcud hakimiyyət Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanmasına hazır olduğunu, bu istiqamətdə müvafiq addımlar ata biləcəyini bəyan etsə də, sözügedən ölkə daxilində revanşist qüvvələr prosesə əngəl olmağa çalışmaqdadır. Bunu Ermənistanın və Qarabağda separatçılıq əhval-ruhiyyəsindən çıxış edən qüvvələrin birgə bəyanatları da təsdiq edir.
Bəyanata Ermənistanın parlament müxalifəti da qatılıb. Onlar Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Qarabağı Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanıyan sənədi imzalamaq səlahiyyətinə malik olmadığını iddia edib. Halbuki, Brüssel görüşündən sonra Reykyavikdə çıxışı zamanı da Ermənistanın baş naziri Azərbaycanın 86,6 min kvadrat kilometr ərazisini tanıdığını təsdiqləyib. Bu isə Qarabağın Azərbaycanının ərazisi olmasının daha bir etirafıdır. Amma buna qarşı çıxan, müvafiq bəyanatı imzalayan siyasi qüvvələrin fikrincə, belə redaksiyalı sənəd Ermənistan Konstitusiyasına zidd olacaq. Bəyanatı imzalayan “Hayastan” fraksiyasının deputatı Artur Xaçatryan qadağanedici normaya misal kimi Ermənistan Ali Şurasının 1992-ci il qərarını göstərir: “Xalq ayağa qalxacaq və Paşinyanın ağlına gələni etməsinə imkan verməyəcək. Onun haqqı yoxdur, çünki birincisi, 1992-ci il iyulun 8-də Ermənistanın o vaxtkı Ali Soveti Ermənistan hakimiyyətinə Azərbaycanın öz suverenliyini Qarabağ Respublikasına da uzadacağı hər hansı sənədi imzalamağı imperativ şəkildə qadağan edən qərar qəbul etdi. Onun Ali Şuranın qərarını pozmağa haqqı yoxdur, bu qanunla təsbit olunmuş vəzifədir”. Amma hakimiyyət bu yanaşmaya etiraz edir və bildirir ki, imzalanacaq sənəd hazır olanda konstitusiya orqanlarının da rəyi olacaq. Hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” fraksiyasının katibi Artur Hovhannisyan hazırkı hakimiyyətin Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanımaqla Qarabağ ermənilərinin yalnız qalacağı ilə bağlı iddialarla razılaşmır. Paşinyan-Əliyev-Mişel danışıqlarından sonra Bakı Qarabağ erməniləri ilə münasibətlərin onun daxili işi olduğunu bir daha bəyan etsə də, hökumətyönlü deputat əmin edir ki, Ermənistan hər şeyi edir ki, Bakı və Xankəndi bir-biri ilə danışsın. “Daşnaksütyun” partiyasının üzvü Artur Xaçatryan etiraz edir ki, Paşinyanın Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi olub-olmaması barədə qərar vermək hüququ, səlahiyyətləri yoxdur. Üstəlik, müxalifətdən olan deputat baş nazirin 2021-ci ildəki seçkiqabağı vədlərini xatırladır ki, bu da onun bugünkü açıqlamalarına ziddir: “Onların seçki proqramında Qarabağın Azərbaycandan ayrılması yazılıb”. Xaçatryan ümid edir ki, belə bir sənəd imzalansa, böyük üsyan olacaq: “Heç olmasa ümid edirəm. Çünki bütün sorğular Paşinyanın bu siyasətinin xalqın dəstəyini qazanmadığını göstərir”. Amma “Vətəndaş Müqaviləsi” fraksiyasının katibi bildirir ki, bəzi siyasi fiqurlar yer üzündən silinsə belə, hakimiyyət sülh müqaviləsi imzalamağa hazırdır: “Əgər Ermənistan ətrafında uzunmüddətli sülhü təmin edəcək sənəd olarsa, biz bu sənədi imzalayacağıq. Bundan sonra nə olacaq, qoy zaman göstərsin”.
Ovannisyan “Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınacağı bir sənəd imzalanacağı təqdirdə böyük qiyamın baş verəcəyindən və onların hakimiyyətdən uzaqlaşdırıla biləcəyindən qorxursunuzmu” sualına belə cavab verib: “Dövlətin məqsədi var ki, biz buna nail olmalıyıq. Bu məqsədə çatmaq yolunda nə qədər siyasətçi yer üzündən silinəcək, bağışlayın, amma bu bizi az maraqlandırır. Əsas odur ki, bu məqsədə nail olunsun”. Hakimiyyətin sənədi imzalamağa hazır olduğunu nəzərə alsaq, müxalifət bəyanatdan başqa nə edəcək? “Hayastan” fraksiyasının deputatı Artur Xaçatryan iddia edir ki, onlar Paşinyana Qarabağı Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanıyan sənədi imzalamağa imkan verməyəcəklər: “İmza olarsa, ondan sonra da aksiyalar olacaq”. Ermənistanın birinci prezidenti Levon Ter-Petrosyanın rəhbərlik etdiyi partiya 30-a yaxın siyasi qüvvənin baş nazir Nikol Paşinyana ünvanladığı bəyanata qoşulmaqdan imtina edib. Erməni Milli Konqresi vurğulayır ki, o, Ermənistan hakimiyyətinin apardığı Qarabağ siyasətini qətiyyətlə pisləyir, lakin müxalifətin bəyanatını beynəlxalq hüquqa zidd olduğu üçün imzalaya bilməz. Beləliklə, sülh məsələsində yenə Ermənistan daxilində ziddiyyətlərin baş qaldırdığı müşahidə edilir. İstisna deyil ki, hakimiyyəti devirməyə cəhdlər olsun. Amma bütün bunlar Azərbaycanı az maraqlandırır. Rəsmi Bakı bütün təhlükələri güc yolu ilə neytrallaşdırmağa hazırdır. Erməni mediası isə yazır ki, Azərbaycan yenidən gücə əl atsa, Ermənistan daha böyük problemlərlə üzləşməli olcaq. Bu halda sülhə qarşı çıxan müxalifətin xalqa nə cavab verəcəyi xüsusi maraq doğurur. Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır ki, əslində, müxalifəti daha çox indiki hakimiyyəti devirmək maraqlandırır: “Məlumata görə, Ermənistan parlamentinin “Hayastan” fraksiyasından bir qrup “Daşnaksütyun”un “Könüllülər Hərəkatı” ictimai təşkilatının təşkil etdiyi aksiyada iştirak etmək üçün mayın 20-də Zəngəzur vilayətinin Kornidzor icmasına getməyə hazırlaşır. Təşkilatçı “Daşnaksütyun” Bürosunun keçmiş nümayəndəsi Hrant Marqaryandır. Məsələ ondadır ki, parlament müxalifətinin simasını xilas etmək problemi var. Qarabağ ətrafında hadisələr kulminasiya nöqtəsinə çatsa da, müqavimət hərəkatını yenidən başlatmağa hazırlaşmırlar. Mənbələrimiz müxtəlif səbəblər göstərir. Biri odur ki, sahəni onların mübarizəsinə lağ edənlərə və ya küçəni inhisara aldıqlarını tənqid edənlərə verirlər. Amma “Hayastan” bloku öz passivliyini xırda hərəkətlərlə gizlətməyə çalışır, məsələn, vilayətlərə gedirlər, kiçik aksiyalarda iştirak edirlər, İşxan Sağatelyan və başqaları mütəmadi olaraq xalqın üsyana hazır olmasının lazım olduğunu bildirir. Respublikaçılar komandası və “Şərəf duyuram” bloku isə daha passivdir”.
Nahid SALAYEV
