Kollektiv Təhlıükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının baş katibi Stanislav Zasın Ermənistana başa çatan səfəri İrəvanda böyük məyusluq doğurub. Hər halda, erməni mediasının yazdıqları bu qənaətə gəlməyə əsas verir.
Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı qeyd edir: “KTMT baş katibi Stanislav Zasın Ermənistana səfəri başa çatdı. İrəvanın son vaxtlar ən çox gözlədiyi, ümidlər bəslədiyi səfər də tarixdə qaldı. Lakin biz bu hərbi-siyasi blokun mövqeyində heç bir aydınlıq görmədik. Guya Zas Ermənistana dəstək üçün gəlmişdi, amma səfər bitdikdən sonra erməni xalqının Putinin bu ittifaqına və şəxsən onun baş katibinə daha çox sualları meydana çıxdı. Stanislav Zas İrəvanda ona məruzə olunan bütün problemlərdən xəbərdər olduğu halda, Bakıya bir dənə də olsun xəbərdarlıq etmək istəmədi. Ümumiyyətlə, o, Ermənistanda bir dənə də bəyanat səsləndirmədi. Təəssüf ki, yaxın perspektivdə KTMT tərəfindən Ermənistana münasibətin dəyişməsini gözləmək axmaqlıq olardı. KTMT, Zas və ümumiyyətlə bu təşkilatın bütün üzvləri həm Ermənistanın təhlükəsizliyinə, həm də erməni xalqının həyatına biganə yanaşırlar. Əks halda, bu blokun tamamilə fərqli bir siyasətini görərdik. Təəssüf ki, yaxın gələcəkdə Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin bu qurumun sıralarını tərk etmək prosesinə başlamaq istəyini görmədiyimiz kimi, KTMT-nin də bizə münasibətində dəyişiklik görməyəcəyk. Bu o deməkdir ki, biz bu təşkilatın üzvlərinin və baş katibinin ikiüzlüyünə dözməyə davam edəcəyik”.
Xatırladaq ki, Stanislav Zas avqustun 9-da İrəvana səfər edib. O, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan, xarici işlər naziri səlahiyyətlərini icra edən Armen Qriqoryan, müdafiə naziri Arşak Karapetyan və başqa rəsmilərlə görüşüb. Baş katiblə görüşlərdə daha çox Azərbaycanla sərhəddəki vəziyət müzakirə olunub. Bu fonda rəsmi İrəvan sərhəddə KTMT hərbçilərinin yerləşdirilməsinə nail olmağa çalışır. Ancaq Ermənistanın KTMT və üçüncü qüvvələri bölgəyə cəlb etmək cəhdi baş tutmur. Qurumun baş katibi Stanislav Zas erməni rəsmilərlə keçirdiyi görüşlərdə bunu bir daha bildirib: “Biz hesab edirik ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhəd münaqişəsinin tənzimlənməsi ilə bağlı siyasi imkanlar tükənməyib”. O qeyd edib ki, məsələnin həlli üçün Ermənistan-Azərbaycan-Rusiya formatında fəaliyyət vacibdir. Zas bildirib ki, vəziyyət KTMT-nin diqqətindədir və Ermənistanın dövlət strukturları ilə birlikdə sərhəddə uyğun monitorinq həyata keçirirlər. Bu da Ermənistanı narazı salır. Rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko da bildirir ki, Ermənistanın KTMT-nin əli ilə sərhəddə təxribat cəhdləri baş tutmayacaq: “Ermənistanla Azərbaycan arasındakı sərhəd boyu KTMT qüvvələrini, rusiyalı sülhməramlıları yerləşdirmək barədə Nikol Paşinyanın təklifi təxribatlar silsiləsini davam etdirmək cəhdidir”. Onun sözlərinə görə, rusiyalı sülhməramlıların yerləşdiyi ərazilərdə Ermənistan hərbi qüvvələrinin qalması mövcud razılaşmaların pozulması deməkdir: “Ermənistan məlum üçtərəfli bəyanat çərçivəsində üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmək istəmir. Onların başlıca məqsədi Azərbaycanla sülh sazişi, sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyasına dair sənəd imzalamamaq, Zəngəzur dəhlizi layihəsini həyata keçirməmək, bütövlükdə regionda nəqliyyat yollarının açılmasından boyun qaçırmaq üçün bəhanə tapmaqdır. Məhz bunun üçün sərhəddə təxribatlar törədilir. Bunlar Ermənistanın onillər boyu əl atdığı taktikadır”. Ekspertin qənaətincə, sırf destruktiv mövqe tutan Ermənistan Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyə və sabitliyə xələl gətirir: “Bu dünən də belə olub, indi də belədir, çünki erməni millətçiliyinin mahiyyəti dəyişməz qalıb”. Korotçenko deyib ki, Rusiya da siyasi təsir vasitələrini işə salaraq üçtərəfli bəyanatın müddəalarını Paşinyana icra etdirməlidir.
Ermənistanın “1in.am” nəşri də bu fonda yazır ki, Stanislav Zasın Paşinyanın bölgəyə KTMT qüvvələrinin gəlişinə dair səslənən təklifinin detallarını müzakirə etmək və artıq KTMT üzvü olan ölkələrin rəhbərləri səviyyəsində məsələni müzakirə etmək üçün müvafiq prosesləri həyata keçirmək məqsədilə Ermənistana gəldiyinə dair ümidlər tamamilə yox oldu: “2021-ci ilin sentyabrında KTMT-yə sədrlik Ermənistana keçir. Buna qədər edilən müşahidələr göstərir ki, İrəvan bu sədrlik dövründə statusdan istifadə edərək məsələlər qalıdıra və ya gündəmlər formalaşdıra bilər. Bunlar KTMT üzvü olan ölkələr üçün həqiqətən olduqca əlverişsizdir. Bu ölkələr son illər ərzində, ən azından 10-12 il ərzində açıq şəkildə göstərdilər ki, ittifaqın üzvü olan Ermənistanla müqayisədə təşkilatın üzvü olmayan Azərbaycanla daha yaxın və daha dərin hərbi-siyasi münasibətlər içərisindədirlər. Zasın Ermənistan səfəri ilə əlaqədar bir hal birmənalıdır ki, səfər Ermənistanın problemlərinə və Ermənistan-Azərbaycan məsələsinə qarşı KTMT-nin davranışını dəyişməyəcək. Nəzərə alaq ki, KTMT üzvlərindən hamısı olmasa da, böyük əksəriyyət əslində Ermənistanla müqayisədə Azərbaycana daha çox müttəfiqdir”.
Samirə SƏFƏROVA
