Ötən əsrin son dekadasında müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycan milli maraqlara əsaslanan balanslaşdırılmış xarici siyasət həyata keçirir. Bu da ölkənin dünyadakı nüfuzunu, regional və beynəlxalq münasibətlərdəki rolunu getdikcə daha güclü hala gətirir.
Ölkəmiz ona düşmən kəsilənlərə də dostluq əli uzadır
Azərbaycanın müasir xarici siyasəti indi XXI əsrin dinamik şəkildə dəyişən beynəlxalq reallıqları nəzərə almaqla formalaşır. Bu fonda fəal və praqmatik xarici siyasət kursunun həyata keçirilməsi məqsədilə müasir çağırışlara vaxtında və adekvat reaksiya verilir. Təbii ki, Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas məqsədləri dövlətin müstəqilliyinin və suverenliyinin daha da möhkəmləndirilməsi, ölkənin beynəlxalq siyasətdəki rolunun və yerinin artırılması, milli və regional təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün ən əlverişli şəraitin yaradılmasıdır. Milli iqtisadiyyatın inkişafı, açıq demokratik dövlət quruculuğu istiqamətində irəliləyişi davam etdirmək, dünyanın inkişaf etmiş ölkələri sırasına qoşulmaq da burada əsas məqsədlər sırasında yer alır.
Qeyd edilənlərlə ilgili olaraq, Azərbaycan xarici siyasətinin br sıra əsas prinsipləri xüsusi diqqət cəlb edir. Bunlar ilk növbədə milli maraqlara əsaslanan açıq, praqmatik və balanslaşdırılmış xarici siyasət yürütməkdir. Eyni zamanda, suverenliyə hörmət, ərazi bütövlüyü və daxili işlərə qarışmamaq, mübahisələrin sülh yolu ilə həll edilməsinə də Azərbaycan xüsusi diqqət yetirir. Bunun real təzahürünü Ermənistanla sərhəddə yaşananlar fonunda görmək olar. Məlumdur ki, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov bir müddət əvvəl QDİƏT-ə üzv dövlətlərin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 43-cü iclasında çıxışı zamanı Azərbaycanın sərhəd insidentlərini ikitərəfli müzakirələr əsasında Ermənistanla çözməyə hazır olduğunu bildirib: "Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edərək, suverenlik, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığının qarşılıqlı şəkildə tanınması və hörmət edilməsi əsasında Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmaq əzmini dəfələrlə dilə gətirib. Bölgədə uzunmüddətli sülh və sabitliyin təmin edilməsi üçün, bu əsasda yaxşı qonşuluq münasibətlərinin qurulmasının alternativi yoxdur. Hər iki tərəfin liderləri tərəfindən imzalanmış üçtərəfli bəyanatın ardıcıl həyata keçirilməsi yolu ilə bu cür münasibətləri qurmaq üçün misilsiz bir şans var. Ermənistana sərhəd delimitasiyası və demarkasiyası ilə bağlı ikitərəfli müzakirələrə başlamağı təklif edirik. Azərbaycan Ermənistanın müsbət reaksiyasını gözləyir”. Lakin Ermənistan hələ də buna müsbət reaksiya vermir. Halbuki, Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra indi Ermənistanla belə bütün məsələləri sülh yolu ilə həll etməyə hazırdır. Bu, ölkəmizin xarici siyasətində, beynəlxalq əməkdaşlıqda sülhpərvər mğvqeyini bir daha təsdiq edir.
Bakı qlobal sülh və əməkdaşlığa mühüm töhfələr verir
Xarici siyasətində ölkəmiz güc tətbiq etməmək prinsipinə də xüsusi diqqət edir. Mübahisəli məsələlərin isə zor tətbiq edilmədən ümumi tanınmış beynəlxalq norma və prinsiplər əsasında çözümünü tapması Azərbaycan üçün ilk planda yer alır. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycan sülhsevər siyasət yürüdür və hərbi-siyasi bloklarda iştirak etmir. Ölkəmiz hərbi-siyasi bloka çevriləcəyi təqdirdə hər hansı dövlətlərarası birləşməni tərk etmək hüququnu da özündə saxlayır.
Qeyd edilənlərin real təsdiqini Qoşulmama Hərəkatının timsalında görmək olar. Qeyd edək ki, Azərbaycanın uğurla təmsil olunduğu beynəlxalq təşkilatlardan biri məhz Qoşulmama Hərəkatıdır. Ölkəmiz 2011-ci ildə Qoşulmama Hərəkatına tamhüquqlu üzv qəbul olunub və həmin vaxtdan etibarən qurumun fəaliyyətinə özünün mühüm töhfələrini verib. Hərəkata üzvlük beynəlxalq sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlığa dair proseslərə ölkəmizin daha yaxından cəlb olunması və çoxsaylı dövlətlərlə ikitərəfli münasibətlərin qeyd edilən əsasda inkişaf etdirilməsinə münasib şərait yaradıb. O da danılmaz həqiqətdir ki, Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə təşkilatın beynəlxalq nüfuzu və təsiri yetərincə güclənib, beynəlxalq hüququn və ədalətin müdafiəsi istiqamətində olduqca mühüm işlər görülüb. Məsələn, koronavirus pandemiyasının törətdiyi fəsadlara baxmayaraq, Azərbaycan bütün qlobal məsələlərə, mövzulara çevik və adekvat reaksiya verərək öz sədrliyini böyük müvəffəqiyyətlə həyata keçirib. Elə bu uğurlu fəaliyyətin nəticəsidir ki, sədrliklə əlaqədar səlahiyyət müddətinin 1 il də uzadılması ilə bağlı Azərbaycana müraciət olunub. Azərbaycan tərəfindən Qoşulmama Hərəkatının vahid güc mərkəzi olmasına xidmət edən tədbirlərin keçirilməsi, hərəkat üzvlərinin qarşısında duran problemlərin həlli üçün təkliflər paketinin irəli sürülməsi dünya miqyasında təqdir edilir. Azərbaycanın hərəkata üzv ölkələrin vaksinlə təminatı məsələsini dünya, əsasən də inkişaf etmiş dövlətlər qarşısında qaldırması, onlara vaksin bölüşdürülməsində ədalətsizliyin olduğunu bildirməsi də dünya ictimaiyyətinin rəğbətinə səbəb olub. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycan beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlıq fonunda onların fəaliyyət istiqamətinin müəyyən edilməsində də mühüm rol oynayır.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap olunur.
