Qarabağda yaşayan ermənilərin sürətlə Xankəndi və ətraf yerləri tərk etdiklərinə dair məlumatlar yayılır. Əsasən erməni mənbələrinin yaydığı həmin məlumatlarda bildirilir ki, ermənilər Qarabağı yeganə yolla - Laçın dəhlizi ilə tərk edib gedir.
Prezident İlham Əliyev son çıxışlarından birində bildirdi ki, Azərbaycan Laçın dəhlizinin gündəlik monitorinqini aparır və Rusiya sülhməramlılarının nəzarətindəki ərazilərdə avtomobillərin hərəkəti haqda tam informasiyaya malikdir: “Orada yaşayanların real sayı 25 min nəfərdir. Başqa rəqəmlər də səsləndirilib, müharibədən sonra 50 mindən çox adamın geri qayıtdığı deyilib. Mümkündür, amma o demək deyil ki, geri qayıdanların hamısı orada qalıb. Qayıdıblar, sonra gediblər. İkincisi, bizim müxtəlif vasitələrimiz var, peykimiz var. Oradakı maşınların sayını bilirik, insanların hərəkətini görürük. Bizdə nə baş verdiyi barədə müxtəlif mənbələrdən toplanmış kifayət qədər məlumatlar var. Biz müharibədən əvvəl də bilirdik ki, orada nə baş verir”.
Laçın dəhlizi ilə avtomobillərin hərəkətinə dair son statistika açıqlanıb. Məlum olub ki, son bir ayda dəhlizlə Ermənistandan gələn 15 min avtomobil daxil olub, 21100 avtomobil çıxıb. Fərq isə böyükdür - 6100 avtomobil. Statistika əhalinin hərəkəti məsələsinə də aydınlıq gətirir: göstərilən müddət ərzində Rusiya sülhməramlılarının nəzarətindəki zonaya 15 700 nəfər daxil olub, 22 360 nəfər çıxıb. Yəni Qarabağdakı ermənilərin sayı sürətlə azalır və əhalinin bu hissolunacaq axınının səbəbi sabaha inamsızlıq və qeyri-müəyyənlikdir. Faktiki olaraq, Qarabağdan ermənilərin köçü baş verir. Onların hər biri qəlbində dərk edir ki, nə Ermənistan hökumətinin Qarabağ ermənilərini ələ almaq cəhdləri, nə Rusiya sülhməramlılarının mandatı situasiyanı dəyişmək gücündədir. Bu haqda Qarabağda qalan ermənilərin də özləri artıq açıq danışırlar. Bu vəziyyət nə vəd edir?
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu gözlənilən prosesdir: “Hadisələr üçtərəfli qaydada imzalanan 10 noyabr və 11 yanvar razılaşmalarına uyğun şəkildə cərəyan edir. Ermənilərin Qarabağda yaşadıqları ərazilər Azərbaycan torpağıdır. Təbiidir ki, Azərbaycan həmin ərazilərdə də yurisdiksiyasının bərpasına çalışır. Bizim niyyətimiz budur ki, həmin ərazilərdə də bayrağımız dalğalansın və qanunlarımız işləsin. Erməni separatçıların tör-töküntüləri buna imkan vermir. Sadə xalq isə bundan əziyyət çəkir. Bu səbəbdən də ermənilər belə şəraitdə yaşamağın perspektivini görmürlər. Rusiya da öz üzərinə düşən öhdəlikləri, çətinliklə olsa da, yerinə yetirir. Türkiyə də Azərbaycana əlindən gələn dəstəyi verir. Ermənilər başa düşür ki, heç yerdən onlara dəstək yoxdur. Hətta beynəlxalq təşkilatlardan da ümidlərini üzüblər. Minsk Qrupunun fəaliyyətinə böyük ümid edirdilər, Azərbaycan bunu birmənalı rədd etdi. Minsk Qrupu faktiki olaraq Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin olmadığını təsdiqləyir. Çünki Ermənistanla aramızda olan sərhəddəki gərginlikdən narahat olduğunu bildirir. Onu nizama salmağa çalışdıqlarını bəyan edirlər. KTMT də ermənilərin istədiyini dəstəkləmir. Ermənistan ora sədrliyə keçsə də nəsə dəyişməyəcək. Onlar da bəyan edib ki, əldə olunan razılaşmaya əməl olunmalıdır. Ermənilər əvvəl də ordan qaçırdı, indi bu hal kütləvi hal alıb. Həm Azərbaycanın gücünü, həm də beynəlxalq təşkilatların onlara dəstək olmadığını görürlər. Mən hesab etmirəm ki, bütün ermənilər Qarabağı tərk edəcək. Nisbətən yaşlılar, Azərbaycan xalqına qarşı cinayət törətməyənlər qalacaq. Onlarla bağlı isə araşdırmalar aparılacaq, hər hansı bir günahları yoxdursa, qalıb vətəndaşımız kimi qanunlarımıza tabe olub, yaşaya bilərlər. Hətta biz şahidi oluruq ki, Xankəndidə su problemi yaşanır. Yerli ermənilər kömək üçün Azərbaycan rəsmilərinə müraciət edirlər. Xankəndinin su təminatı Kəlbəcərdən olurdu. Hazırda Kəlbəcər tam bizim nəzarətimizdədir. Başqa mənbələrin suyu isə quraqlığa görə azalıb. İstənilən istiqamətdə bizdən asılı vəziyyətə düşüblər. Yeganə çıxış yolları 1919-cu ildə olduğu kimi ağ bayraq qaldırıb, bizim tərəfimizə keçməkdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
