Azərbaycanın enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında əsas tranzit məkan olan qonşu Gürcüstanda oktyabrın 31-də növbəti parlament seçkiləri keçiriləcək. Ölkənin siyasi qüvvələri ilə yanaşı, burada maraqlı olan geosiyasi oyunçular da prosesdə indidən aktivlik nümayiş etdirir. Hətta iş o yerə çatıb ki, yaranmış vəziyyətdə Gürcüstanda yeni separatçılıq dalğasının baş qaldırması da istisna olunmur.
Məsələ burasındadır ki, Gürcüstanın rusiyayönlü Vətənpərvərlər Alyansı Partiyasının Batumidə yerləşdirdiyi bannerlərində açıq separatçı çağırışlar edilib. Partiyanın bannerlərində yer alan Gürcüstan xəritəsində Acarıstan Cənubi Osetiya və Abxaziya kimi ayrıca bölgə kimi göstərilib. Buna yol verənlər isə əməllərinə haqq qazandırmaq üçün Türkiyəni şərləmək yolunu tutub. Belə ki, partiyanın lideri İrma İnaşvili bu bannerlərin Acarıstanın Türkiyə tərəfindən iqtisadi və ideoloji “ekspansiyası”na həsr edildiyini vurğulayıb. İnaşvilinin açıqlamasına hakim Gürcü Arzusu Partiyasının deputatı Mamuka Mdinaradzedən reaksiya gəlib. Mdinaradze bunu Gürcüstana qarşı Rusiya sifarişi adlandırıb. Vahid Milli Hərəkat Partiyası isə Vətənpərvərlər Alyansı Partiyasının seçkidən uzaqlaşdırılmasını tələb edib. Bu fonda Rusiyaya bağlı şəxslərin Türkiyəyə qarşı aktivləşməsi də müşahidə olunur. Məsələn, onlardan biri olan Rus və Gürcü Xalqlarının Birlik Fondunun prezidenti Vladimir Xomeriki iddia edir ki, Gürcüstanı Türkiyədən yalnız Rusiya qoruya bilər. Onun sözlərinə görə, guya uzun illər ərzində Gürcüstanda stabilliyin əsas zəmanətçisi Rusiya olub:“2021-ci ildə Qars müqaviləsinin müddəti bitir. Onun bəndlərindən birində belə qeyd yazılıb ki, Rusiya protektoratlıqdan imtina etsə və razılaşmadan çıxsa, Türkiyə bəzi Gürcüstan ərazilərinə iddia irəli sürə bilər. Mən bunu Gürcüstana böyük təhlükə sayıram. Tiflis Türkiyənin müqavilənin bitməsindən sonra onun ərazilərinə iddia etməyəcəyi ilə bağlı Ankaradan zəmanət tələb etməlidir. Təəssüf ki, bu hələlik edilmir. Biz görürük ki, Acarıstan artıq Türkiyə xəritələrində daxili ərazi kimi çəkilib”. Rusiyayönlü gürcü ekspert, həmçinin Tiflisi təhdid edərək, guya Acarıstanın ekspansiyasının Gürcüstanın digər bölgələri, xüsusilə ermənilərin yaşadığı Samsxe-Cavaxetiyada gərginlik yaradacağını və ölkəni parçalayacağını deyib. Halbuki, Qars müqaviləsinin müddətinin bitməsi anlayışı yoxdur, çünki müqavilədə müddət göstərilməyib. İkincisi, hətta 2021-ci ildə Qars müqaviləsinin vaxtı bitsə belə, bu, region üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. İlk növbədə o baxımdan ki, Türkiyənin Gürcüstana ərazi iddiası yoxdur. Əksinə, Türkiyə Gürcüstana hərətərfli yardım edir, ora böyük həcmdə sərmayələr yatırır.
Digər tərəfdən, Gürcüstan regionda separatizmdən ən çox əziyyət çəkən ölkədir. Abxaziya, Cənubi Osetiya məsələsində Azərbaycan, Türkiyə daim Tiflisin yanında olduğunu bildirib. İstər Azərbaycan, istərsə də Türkiyə hər zaman Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə hörmət edib. Türkiyə-Gürcüstan-Azərbaycan əməkdaşlığı da müxtəlif istiqamətlərdə uğurla inkişaf edir. Ekspertlərin fikrincə, Gürcüstanın regionda ən böyük düşməni indiki halda Rusiya və Ermənistandır. Artıq görünən budur ki, Rusiya Abxaziya və Cənubi Osetiyanın ardınca Acarıstanda da separatozm ocağı yaratmağa hazırlaşır. Bunun üçün də özünə bağlı siyasi qüvvələri hərəkətə gətirib. Ermənistan da region üçün potensial təhlükə mənbəyidir. Çünki bütün qonşularına qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış edir. Azərbaycanın 20 faiz torpağını işğal edən bu ölkə Türkiyənin Şərqi Anadolu, Gürcüstanın isə Samsxe-Cavaxetiya ərazisinə torpaq iddiaları ilə çıxış edir. Rəsmi İrəvan və onun havadarları, xüsusilə ermənilərin yaşadığı Samsxe-Cavaxetiyada gərginlik yaradaraq, buranı Gürcüstandan qoparıb Ermənistana birləşdirmək istəyirlər. Bu yolla Ermənistanın Qara dənizə çıxışını təmin etməyi düşünürlər. İstisna deyil ki, parlament seçkiləri fonunda Cavaxetiya məsələsi də aktivləşdiriləcək. Xatırladaq ki, bu ərazidə 250 min erməni yaşayır. Cavaxetiyada əhalinin 55%-ni təşkil edən ermənilər hakimiyyətdən narazıdır və onlar hər an təxribat törətməyə də hazırdır. Elə son iki ay ərzində baş verən təxribatlar və bu zaman Tiflisin ünvanına artan ittihamlar da qeyd edilənlərin təsdiqidir. Ermənistan özü də dəfələrlə Cavaxetiya regionunda yaşayan erməni əhalinin Gürcüstan hakimiyyəti tərəfindən təzyiqlərə məruz qalmasına dair ittihamlarla çıxış edib. Qeyd edək ki, indiki halda Acarıstan və Cavaxetiya probleminin qabarması və bununla Gürcüstanın əzilməsi Azərbaycanın maraqlarına cavab vermir. Çünki bu ölkə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Azərbaycan üçün əsas tranzit məkandır. Amma görünən budur ki, Rusiya separatçı ocaqlar vasitəsilə burada istədiyi siyasəti həyata keçirməyə çalışır. Cənubi Osetiya və Abxaziyanın ardınca Rusiyanın əlinə Acarıstan və Cavaxetiya “kozırları” da keçə bilər. Elə bu da regionu ciddi təhdid altına atır və bu hal Azərbaycanın, eləcə də qardaş Türkiyənin maraqları ilə ciddi ziddiyyət təşkil edir.
Samirə SƏFƏROVA
