Vüqar Bayramov: “Bütün bunlar iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığın yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir”
Xarici əlaqələrini genişləndirən, yeni bazarlara çıxışlar əldə edən Azərbaycan ənənəvi tərəfdaşları ilə də əlaqələri şaxələndirməkdə, mövcud əməkdaşlıq istiqamətlərini də möhkəmləndirməkdədir. Orta Asiya ilə əlaqələr də bu baxımdan diqqət çəkir və xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu arada məlum olub ki, Qazaxıstan Azərbaycan ərazisi üzərindən malların tranzitini artırır. 2018-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında Qazaxıstanda Çin, Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan vasitəsilə və daha sonra Türkiyə və Avropa ölkələrindən keçən “Transxəzər” Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (TBNM) vasitəsilə konteyner daşımaları 18 dəfəyədək artırılıb.
Bu barədə mətbuata açıqlama verən Qazaxıstanın investisiyalar və inkişaf nazirinin birinci müavini Roman Sklyarın sözlərinə görə, neft məhsulları, taxıl, metal, kömür və kimyəvi maddələr TBNM vasitəsilə daşınır: “Ölkənin tranzit və ixrac potensialını inkişaf etdirmək üçün, Şimali Transasiya Dəmir Yolu kimi Qazaxıstan vasitəsilə effektiv tranzit qitələrarası dəhliz və marşrut şəbəkəsi, Çin-Mərkəzi Asiya və Fars körfəzi ölkələri, Şimal-Cənub Multimodal və TBNM-in imkanlarından istifadə edilir”.
Qeyd edək ki, TBNM Çinlə Avropa ölkələri arasında əlaqə quran beynəlxalq nəqliyyat dəhlizidir. TBNM-in Koordinasiya Komitəsi səkkiz ölkənin - Azərbaycan, Qazaxıstan, Çin, Gürcüstan, Türkiyə, Ukrayna, Polşa və Rumıniyadan olan dəmir yolu, dəniz, liman idarələri və logistika şirkətlərini özündə birləşdirdi.
2020-ci ilə qədər TBNM vasitəsilə 7-8 milyon ton yük daşımaq planlaşdırılır.
O da məlumdur ki, Azərbaycan Qazaxıstanla əlaqələrini genişləndirməkdə və şaxələndirməkdədir. Ölkələri geostrateji mövqeyi, zəngin enerji resursları, “Şərq-Qərb”, “Şimal-Cənub” enerji və kommunikasiya dəhlizlərinin üzərində yerləşmələri kimi mühüm məqamlar bir-birinə yaxınlaşdırır. Bu baxımdan Qazaxıstanın Azərbaycan üzərindən daşımaları artırmasının ölkəmiz üçün hansı faydaları var?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, bunun bir sıra faydaları var. Onun fikrincə, bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin maraqlarına uyğundur: “Məsələ ondadır ki, Qazaxıstan ixracını diversifikasiya edirsə, tranzit baxımından Azərbaycanın da dövlət gəlirləri artır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanla Qazaxıstan arasında yalnız siyasi deyil, iqtisadi əməkdaşlıq da mövcuddur. Enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq iki ölkə arasında əlaqələrin genişləndirilməsi ilə yanaşı, Azərbaycan üzərindən Qazaxıstan məhsullarının daşınmasına şərait yaradır. Qazaxıstan məhsullarının Azərbaycan üzərindən daşınması ölkəmizin beynəlxalq yükdaşımalardan əldə etdiyi gəlirə müsbət təsir göstərir. Digər tərəfdən, Qazaxıstan Bakı-Tiflis-Ceyhan vasitəsilə özünün enerji məhsullarını ixrac edir. Eləcə də Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti ilə Azərbaycanın Qazaxıstanla əməkdaşlığı həyata keçirilir. Bütün bunlar iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığın yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir. Eyni zamanda, tərəflərin bu əməkdaşlıqdan daha çox faydalanmasına imkanlar yaradır. Azərbaycan üzərindən dövlətlərin məhsullarının daşınması ölkəmizin gəlirlərinin artırılması baxımından vacib amildir. Qazaxıstan da daxil olmaqla, Orta Asiya ölkələrinin Türkiyə və Avropa bazarlarına daha asan çıxışı təmin edilir. Odur ki, əməkdaşlıq hər iki ölkənin iqtisadi maraqlarına uyğundur. Bunun nəticəsində hər iki ölkə dövlət gəlirlərinin artımına nail olur. Məlum olduğu kimi, 2017-ci ilin oktyabrından Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu fəaliyyət göstərir. Güman ki, BTQ-nin fəaliyyəti iki ölkə arasında əməkdaşlığı növbəti illərdə daha çox inkişaf etdirəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
