Rəsul Cahangirli: “Enerji və nəqliyyat xətləri hesabına qonşu dövlət tranzit ölkə olaraq böyük həcmdə vəsait əldə edir”
Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Gürcüstanın Azərbaycanla ticarət dövriyyəsinin həcmi 835 mln. 782,8 min dollar təşkil edib. Bu barədə ölkənin Milli Statistika İdarəsinin ilkin hesabatında bildirilib. Hesabata əsasən, bu ilin ilk 10 ayı ərzində Azərbaycanın qonşu ölkənin ümumi ticarət dövriyyəsindəki payı 8,1% təşkil edib. Yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Gürcüstanın ən böyük ticarət tərəfdaşları arasında Türkiyə, Rusiya və Çindən sonra 4-cü yeri tutub.
Hesabat dövründə Gürcüstanın Azərbaycana ixracı illik müqayisədə 98,2% artaraq 385 mln. 993,3 min dollar təşkil edib. Gürcüstanın ixracının 14%-i Azərbaycanın payına düşüb. Bu göstərici ilə Azərbaycan Gürcüstan məhsullarının ən çox ixrac olunduğu ölkə olub.
Azərbaycan isə Gürcüstana 449 mln. 789,4 min dollar dəyərində məhsul ixrac edib ki, bu da illik müqayisədə 8,6% çoxdur. Azərbaycan Gürcüstanın ümumi idxalında 6 faiz paya sahib olmaqla, qonşu ölkənin dördüncü əsas idxal tərəfdaşı olub.
O da məlum olub ki, 2017-ci ildə Azərbaycan və Gürcüstan arasında ticarət dövriyyəsi 545 milyon dollar olub, ixrac 13 faiz artıb. Ancaq bu ilin 10 ayında ticarət dövriyyəsi xeyli artıb. 1995-2018-ci illərdə Gürcüstan Azərbaycan iqtisadiyyatına 93,8 milyon dollar, Azərbaycan isə Gürcüstana 3 milyard dollarından çox investisiya yatırıb. Gürcüstana yatırılan investisiyaların həcminə görə ölkəmiz 2012-ci ildən etibarən 1-ci yerdədir. Azərbaycanda 300-dən çox Gürcüstan şirkəti qeydiyyata alınıb, 650-ə yaxın Azərbaycan sərmayəli şirkət Gürcüstanda fəaliyyət göstərir. Ermənistan işğalçılıq siyasəti yeritməsəydi, bənzər əlaqələr bu ölkə ilə də qurulardı. Nəticədə Ermənistan dilənçi vəziyyətində olmazdı. Bu baxımdan yaranan vəıziyyəti ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, Azərbaycan qonşu Gürcüstanın inkişafında mühüm rol oynayır: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycana məxsus bir sıra enerji və nəqliyyat xətləri Gürcüstan ərazisindən keçir. Bunlar Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməridir və 2006-cı ildən fəaliyyət göstərir. Həmçinin, 2007-ci ildən fəaliyyət göstərən Bakı-Tiflis-Ərzurum qaz kəməri qonşu ölkənin ərazisindən keçir. Ən nəhayət, 2017-ci ilin oktyabrından fəaliyyətə başlayan Baki-Tiflis-Qars dəmir yolunu göstərmək olar. Məsələ ondadır ki, sözügedən enerji və nəqliyyat xətləri hesabına Gürcüstan tranzit ölkə olaraq böyük həcmdə vəsait əldə edir. Bu vəsaitlər ölkənin inkişafında müsbət rol oynayır. Bundan başqa, Azərbaycan qonşu ölkədə bir sıra layihələr həyata keçirir və bununla bağlı Gürcüstan iqtisadiyyatına sərmayələr qoyur. Xüsusən də SOCAR şirkəti sözügedən məsələdə daha üstün mövqeyə malikdir. Bütün bunlar əlbəttə ki, Gürcüstan iqtisadiyyatının dinamik inkişafına öz müsbət təsirini göstərir. Ancaq Ermənistan işğalçı siyasət yeritdiyindən, bütün bunlardan məhrumdur. Nəticədə itirən tərəf Ermənistandır. Ermənistan Azərbaycana yönəlik işğalçı siyasət yeritməsəydi, o zaman mənzərə tamam fərqli olardı. Cənubi Qafqazda hazırkı pis duruma düşməzdi”.
Vidadi ORDAHALLI
