Pərviz Heydərov: “Bu sahədə görülən işlər beynəlxalq təşkilatların diqqətindən yayınmayıb”
Hazırkı şəraitdə hər bir ölkənin gücü, ümumi iqtisadi potensialı, qlobal miqyasdakı yeri bir sıra digər parametrlərlə yanaşı, eyni zamanda, qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə ölçülür. Güclü qeyri-neft sektoruna malik olan ölkələr həm daxili tələbatlarını yerli istehsal hesabına ödəyərək maliyyə vəsaitlərini qoruyurlar, həm də xarici bazarlarda böyük həcmlərdə məhsullarla təmsil olunaraq özlərinə valyuta axınını təmin edirlər.
Qeyd olunan bu sahənin inkişafının iqtisadi-siyasi önəmi ilə yanaşı, sosial əhəmiyyəti də kifayət qədər böyükdür. Belə ki, yüksək əmək tutumuna malik sənaye istehsalatları əhalinin məşğulluğunun təmin olunmasında və beləliklə də yoxsulluğun aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayırlar.
Sevindirici haldır ki, aparılan islahatlar, görülən işlər nəticəsində Azərbaycanda qeyri-neft sektoru inkişaf dövrünü yaşayır.
Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda qeydə alınan inkişaf göstəricilərini tək yerli ictimaiyyət nümayəndələri deyil, beynəlxalq təşkilatlar da açıqladıqları hesabatlarda bildirirlər. Beynəlxalq təşkilatların açıqladığı hesabatlarda Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişaf etdiyi rəqəmlərlə sübut edilir.
"Standard & Poor's" reytinq agentliyinin son hesabatında Azərbaycan iqtisadiyyatının qarşıdakı 3 il ərzində, hər il orta hesabla 3 faiz artacağı qeyd olunur. Bildirilir ki, 2019-2020-ci illərdə Azərbaycanda ÜDM istehsalının artımının 3,5 faiz səviyyəsində olacağı proqnozlaşdırılır. Ölkə iqtisadiyyatına sərmayə qoyuluşunun 2019-cu ildə 2,5 faiz artacağı gözlənir.
"Fitch Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycanda sosial və siyasi vəziyyəti araşdırıb və maraqlı nəticələr əldə edib. Bu təşkilatın proqnozuna görə, Azərbaycanda müşahidə olunan geniş sosial və siyasi sabitlik yaxın perspektivdə də davam edəcək. Agentliyin mütəxəssisləri əmindirlər ki, ölkəmizdə makroiqtisadi sabitlik inflyasiyanın 3,2 faizə düşməsi fonunda yüksəlir. Bunun səbəbləri sırasında manatın sabit məzənnəsinin mövcud olması da göstərilir.
Rusiyanın AKRA reytinq agentliyinin 2018-ci ildə hazırladığı hesabatda da Azərbaycanla bağlı müəyyən araşdırmalar yer alıb. Bu agentliyin hesabatında göstərilir ki, Azərbaycan iqtisadiyyatında bu il 1,5 faiz artım gözlənir. 2022-ci ildə isə ÜDM 3,2 faizədək artmalıdır.
“Doing Business 2018” hesabatında Azərbaycanda bir sıra sahələrin, o cümlədən qeyri-neft sektorunun inkişaf etdiyi vurğulanıb,.
Bu günlərdə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) Azərbaycan üzrə missiyasının rəhbəri Məhəmməd əl-Qorçu “Trend” agentliyinə və “AzerNews” qəzetinə müsahibəsində bildirib ki, Azərbycanın qeyri-neft sektoru inkişaf edir: “Qeyri-neft sektorunun nəqliyyat, turizm, rabitə və telekommunikasiya kimi sahələrində əhəmiyyətli artım müşahidə olunur. İqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun daha sürətli artımı üçün struktur islahatları əhəmiyyətlidir”.
Beynəlxalq reytinq agentliklərinin açıqladıqları hesabatlarda Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişaf etdiyi bəyan olunur. Onların rəylərinə görə, qarşıdakı illərdə də Azərbaycanın qeyri-neft sektoru daha da inkişaf edəcək.
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, beynəlxalq reytinq qurumlarının Azərbaycandakı iqtisadi proseslərlə bağlı söylədikləri müsbət fikirlər heç də təsadüfi deyil: “İlk olaraq bildirim ki, neftin satış qiymətinin aşağı düşməsindən sonra qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı aparılan işlər sürətləndirildi və daha da gücləndiriləcək. Çoxlu sayda müvafiq sərəncam, fərmanlar verilib, struktur etibarilə ayrı-ayrı qurumlar yaradılıb. Qeyri-neft sektorunun inkişafını stimullaşdırmaq üçün investisiyalar cəlb olunub. Eyni zamanda, vergi güzəşti tətbiq olunub. Görülən işlər sayəsində qeyri-neft sektorunda canlanma yaranıb. Qeyd edim ki, yaşanan hadisələr beynəlxalq təşkilatların diqqətindən yayınmayıb”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, son zamanlar ölkəmizdə qeyri-neft sektoru xarakterli məhsulların ixracı artmaqdadır. Bu sahədə müsbət dinamika müşahidə olunur.
İqtisadçı hesab edir ki, qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı görüləcək işlər hələ çoxdur: “Növbəti ilin dövlət büdcəsinin yarısı neftə aid pul vəsaitləri təşkil edir. Qeyri-neft sektoru üzrə dövlət büdcəsinin gəlirləri 50 faizdən yuxarı təşkil etməyincə, bu sahənin tam şəkildə inkişafını deyə bilmərik. Ancaq bu sahənin inkişafı istiqamətində görülən işlər sayəsində yaxın illər ərzində dövlət büdcəsinin yarıdan çoxunu qeyri-neft sektorundan gələn gəlir təşkil edəcək”.
Günel CƏLİLOVA
