Rəsul Cahangirli: “Bir növ, banklar yarıtmaz fəaliyyətləri ilə sosial gərginlik yaratmaq istəyirlər”
Neçə ildir Azərbaycanda bankların fəaliyyətindən əhali narazıdır. Xüsusən də məlum devalvasiyadan sonra bu sahədə bir sıra neqativ hallar ortaya çıxdı. Məlum oldu ki, banklar faktiki soyğunçuluqla məşğuldurlar. O üzdən, əhalinin əksər hissəsi bankların fəaliyyətindən narazıdır. Problem ondadır ki, banklar tərəfindən təklif olunan kreditlərin faizləri yüksək, şərtləri isə ağırdır.
Vəziyyət o yerə gəlib çatıb ki, parlamentdə bankların fəaliyyəti ciddi tənqid olunub. Millət vəkili Musa Qasımlı bildirib ki, Azərbaycanda mövcud olan banklar dövlətin qanunu ilə yaranıb və fəaliyyət göstərir: “Hər kəs bilir ki, banklar vətəndaşlarla dövlət arasında uçurum, sosial gərginlik yaradan və siyasi hakimiyyəti təhdid edən ünsür halına gəlib”. O qeyd edib ki, hökumət bu sahədə qəti tədbirlər görməlidir: “Bir çox özəl banklara özbaşınalıq etmələrinə şərait yaratmaq olmaz. Bunun çox ağır nəticələri ola bilər”.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadə də bildirib ki, bu gün biz Azərbaycanda bankların fəaliyyətindən razı qala bilmərik. Onun fikrincə, banklarda faiz dərəcələri yüksəkdir. O qeyd edib ki, ölkə üzrə yerli bankların təklif etdiyi kreditlərin illik faiz dərəcələri yüksəkdir: “Faiz dərəcələri azaldılmalıdır. Ölkə üzrə faiz dərəcələrinin səviyyəsi bank kreditlərindən bir neçə dəfə yuxarıdır”.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bankların fəaliyyətini necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, banklarla bağlı müxtəlif səviyyələrdə səslənən tənqidlər tamamilə haqlıdır: “Məsələ ondadır ki, banklar yarıtmaz fəaliyyətləri ilə ölkə iqtisadiyyatının inkişafını tormozlamaq istəyirlər. Dəfələrlə müxtəlif səviyyələrdə çağırışların edilməsinə baxmayaraq, kreditlər üzrə faiz dərəcələri aşağı salınmır. Bu da həm sadə vətəndaşların, həm də sahibkarların haqlı narazılığına səbəb olur. Xüsusən də bankların təklif etdiyi kreditlərin illik faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Faktiki olaraq banklar soyğunçuluqla məşğuldurlar. Yüksək faiz dərəcələri kredit üçün müraciət edənlərin sayına mənfi təsir edir. Baxmayaraq ki, bu amil, ümumilikdə, bankların işləməsinə mənfi təsir edir, amma bu faktor belə faizlərin aşağı salınmasına gətirib çıxarmır. Bütün bunlar, istər-istəməz, vətəndaşların narazılığını artırır. Bir növ, banklar yarıtmaz fəaliyyətləri ilə sosial gərginlik yaratmaq istəyirlər. Ona görə də banklara yetər bu qədər çağırış edildi. Hesab edirəm ki, banklara qəti xəbərdarlıq edilməlidir və vaxt verilməlidir. Yəni faizlər aşağı salınsın və kredit şərtləri yumşaldılsın. Buna əməl etməyən banklar barəsində ölçü götürülməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
