İlham Şaban: “Sözügedən marşrut bərpa edildikdən sonra həm Azərbaycanın dəniz daşımaları baxımından faydalı olar, həm də BTC üçün əlavə dividendlər gələcək”
Xəbər verildiyi kimi, Qazaxıstan gələn ildən neftinin yenidən Bakı-Tiflis-Ceyhan (BTC) neft kəməri ilə nəqlinə başlamağı planlaşdırır. Bunu Qazaxıstan energetika naziri Kanat Bozumbayev Astanada azərbaycanlı həmkarı Pərviz Şahbazovla görüşündə bildirib.
Qazaxıstan neftinin BTC vasitəsilə nəqli bir neçə ildir dayandırılıb. Hazırda Qazaxıstan nefti tankerlərlə Aktau limanından Bakıya, buradan isə dəmir yolu vasitəsilə Batumi neft terminalına daşınır. K.Bozumbayev iki ölkənin birgə neft-qaz emalı müəssisəsi yaratması ilə bağlı məsələnin də araşdırıldığını qeyd edib.
Qeyd edək ki, bundan əvvəl okyabrın 31-də Astanada keçirilən Azərbaycan və Qazaxıstan arasında ticarət-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın 15-ci iclasında Qazaxıstan neftinin Bakı-Tiflis-Ceyhan və Bakı-Novorossiysk kəmərləri ilə nəqli, eləcə də sıxılmış və mayeləşdirilmiş qazın Azərbaycan vasitəsilə ixracı imkanları və bu məhsulların dəmir yolu vasitəsilə daşınması kimi məsələlər müzakirə edilmişdi. Görünən odur ki, Qazaxıstan BTC-nin imkanlarını daha realist dəyərləndirir. Eyni zamanda, Azərbaycanın tranzit ölkə olaraq rolunun artması bu istiqamətdə yeni imkanlar açır. O üzdən, Azərbaycan üzərindən daşınmalara xüsusi önəm verilir.
Bu baxımdan, Qazaxıstan neftinin gələn ildən yenidən BTC kəməri ilə nəqlinə başlanacağına ekspertlər necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şabanın sözlərinə görə, gələn il Qazaxıstanın neft hasilatının 20 faiz artacağı gözlənir: “Bununla əlaqədar olaraq gələn il ölkədə əlavə olaraq 13 milyon ton neft hasilatı gözlənir. O üzdən, hasil ediləcək neftin müxtəlif istiqamətlərdə nəql edilməsi planlaşdırılır. Yəni Novorossiysk limanından, ondan sonra Çin istiqamətində neftin nəqli planlaşdırılır. O cümlədən Aktau limanı vasitəsilə Azərbaycan üzərindən neftin nəqli nəzərdə tutulub. Ona görə də Qazaxıstan neftinin BTC ilə nəqli yenidən gündəmə gəlib. Çünki bu məsələ Qazaxıstan hökumətinin diqqətindədir. Təbii ki, sözügedən marşrut bərpa edildikdən sonra həm Azərbaycanın dəniz daşımaları baxımından faydalı olar, həm də BTC üçün əlavə dividendlər gələcək. Ona görə də bu bizim xeyrimizədir. Digər tərəfdən, nəzərə almaq lazımdır ki, Qazaxıstan üçün öz neftini Azərbaycan ərazisindən ixrac etmək daha əlverişlidir. Ölkələr arasında müvafiq müqavilə bazası da mövcuddur. Azərbaycan məhdudiyyətsiz formada Qazaxıstan neftini qəbul etməyə hazırdır. Azərbaycan ən iri dəniz donanmasına malikdir - hər tanker 100 min barrel nefti daşımaq iqtidarındadır”.
Vidadi ORDAHALLI
