Fikrət Yusifov: “Bundan gələn valyuta da iqtisadiyyatın real sektoruna yönəldiləcək”
Azərbaycanda 2018-ci ildə neft və kondensat hasilatı orta hesabla sutkada 0,80 milyon barrel təşkil edəcək. Məlum olduğu kimi, bu proqnoz ABŞ-ın Energetika Nazirliyinin Enerji İnformasiyası üzrə İdarəsinin (EIA) enerji bazarı üzrə noyabr icmalında öz əksini tapıb.
Beləliklə, EIA 2018-ci il üçün Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozunu dəyişməz saxlayıb. Həmçinin, qeyd olunur ki, 2019-cu ildə hasilat sutkada 0,79 milyon barrelə çatacaq, halbuki bundan əvvəlki hesabatda bu göstərici 0,78 milyon idi.
Qurumun proqnozuna görə, ölkəmizdə 2019-cu ilin ilk iki rübündə neft hasilatının həcmi 0,80 milyon barrel təşkil edəcək: "Üçüncü rübdə hasilat 0,79 milyon barrel səviyyəsində gözlənir, dördüncü rübdə isə 0,77 milyon barrel səviyyəsində".
Görünən odur ki, Azərbaycanda neft hasilatı sabit qalacaq. Neft hasilatının sabit qalması indiki halda vacib əhəmiyyət kəsb edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, ölkə iqtisadiyyatında neft hələlik ciddi çəkiyə malikdir. Neftdən əldə olunan gəlirlər qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilir. İlbəil Azərbaycan iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun payı artır. Ancaq o da var ki, birdən-birə neft amilindən asılılığı aradan qaldırmaq mümkün deyil. O baxımdan hələ neft hasilatının sabit qalması lazımdır.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bunu necə dəyərləndirirlər? Yəni neft hasilatının sabit qalması nə kimi perspektiv vəd edir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifov buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Neft hasilatının sabit qalması bizim üçün ən uyğun variantdır. Məsələ ondadır ki, Azərbaycanda neft hasilatını artırmaq və buna cəhd etmək lazım deyil. Digər tərəfdən, Azərbaycan OPEC-in üzvü olmasa da, bu qurumla müəyyən bir razılaşma çərçivəsində bəlli bir öhdəlik götürür və onu yerinə yetirir. Hesab edirəm ki, bu gün Azərbaycan hökumətinin, Prezidentinin bütün səyləri ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafını hədəfləyib. Belə olan halda, Azərbaycanda neft hasilatının sabit qalması ölkəmizin maraqlarına uyğundur. Başqa bir tərəfdən, neft hasilatının artması belə Azərbaycana ziyan gətirməz. Ona görə ki, hasil olunacaq neft bazara çıxarılacaq və ölkəyə valyuta gətirəcək. Bundan gələn valyuta da iqtisadiyyatın real sektoruna yönəldiləcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, ölkədə real sektorun inkişafı ilə bağlı böyük layihələr həyata keçirilir. Bütün hallarda, neft hasilatının sabit qalması OPEC-lə götürülmüş öhdəlik çərçivəsində tənzimlənirsə, bu müsbət haldır. Ancaq hasilat artsa belə bunun bir ziyanı olmaz. İstənilən halda, bu, valyuta gətirəcək və hədəflənmiş qeyri-neft sektoru istiqamətində problemləri həll edəcək. Hesab edirəm ki, hasilatın sabit qalması qarşıya qoyulan iqtisadi hədəflərə çatmaqda mühüm rol oynayacaq. Ona görə də bunun perspektivinə müsbət yanaşıram”.
Vidadi ORDAHALLI