Azər Allahverənov: “Sözügedən layihənin perspektivi var”
Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdıməhəmmədov nəqliyyat, ətraflı tədqiq və bütün müvafiq məsələlərin vaxtında həlli məsələlərinin müzakirəsi üçün Türkmənistan-Azərbaycan hökumətlərarası komissiyasının yaradılması yönündə lazımi addımların atılmasına dair göstəriş verib. Prezident göstərişi ölkənin Nazirlər Kabinetinin iclası zamanı verib.
Berdıməhəmmədov Türkmənistan, Əfqanıstan, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin ərazisindən keçən və geniş geoiqtisadi məkanda səmərəli qarşılıqlı fəaliyyətin möhkəmlənməsinə kömək edəcək "Lazurit" beynəlxalq nəqliyyat-tranzit dəhlizinin vacibliyini vurğularıb. Prezident, həmçinin, qeyd edib ki, Türkmənistan TRASEKA proqramının fəal tərəfdaşı və iştirakçısı qismində çıxış etməyə hazırdır.
Məlumat üçün qeyd edək ki, sözügedən layihə ilə bağlı ölkələrarası yekun görüş 2016-cı ilin noyabr ayında Bakı şəhərində baş tutub. 2017-ci ilin 15 noyabr tarixində Türkmənistanın paytaxtı Aşqabadda Əfqanıstanın iqtisadi inkişafına həsr olunan VII Mərkəzi Asiya Regional İqtisadi Əməkdaşlıq Konfransı çərçivəsində Əfqanıstan, Türkmənistan, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə beş ölkəni birləşdirən “Lazurit” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin yaradılması haqqında saziş imzalayıb. Bu dəhliz vasitəsilə Əfqanıstandan yüklərin Cənubi Qafqazdan keçməklə Avropaya çatdırılması nəzərdə tutulur. Nəqliyyat dəhlizi öz adını qədim dövrlərdə Mərkəzi Asiyanın başlıca ixrac məhsullarından olan lazurit qiymətli daşının rənginə (göy rəngə çalır) uyğun götürüb. Hazırda bu layihə Cənubi və Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirəcək “Yeni İpək Yolu”nun davamı kimi qiymətləndirilir.
Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan regionda bütün nəqliyyat-tranzit layihələrini dəstəkləyir və bu layihələrin həyata keçirilməsində açar rolunu oynayır, bu baxımdan sözügedən layihənin əhəmiyyətini, Azərbaycanın tranzit ölkə olaraq rolunu ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənovun sözlərinə görə, “Lazurit" beynəlxalq nəqliyyat-tranzit dəhlizi perspektivlidir: “Əvvəllər bu layihəyə və burada iştirak edən Azərbaycanın roluna bəziləri elə də nikbin yanaşmırdılar. Hesab edirdilər ki, Azərbaycan belə layihələrin öhdəsindən gələ bilməz. Ancaq zamanla Azərbaycan siyasi rəhbərliyi sübut etdi ki, ölkə istənilən bu kimi layihələrin öhdəsindən gələ bilər. Bununla bağlı nəticələr ortadadır. Azərbaycan artıq beynəlxalq yükdaşımalarla əlaqəli bir sıra layihələrin həyata keçirilməsində iştirak edir. İstər Şərqlə-Qərbi, istərsə də Şimalla-Cənubu əlaqələndirən layihələrin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Ona görə də bir sıra dövlətlər Azərbaycandan keçəcək “Lazurit" beynəlxalq nəqliyyat-tranzit dəhlizinin fəaliyyətə başlamasında maraqlıdırlar. Bu baxımdan layihənin həyata keçirilməsi Azərbaycana bir sıra dividendlər verəcək. Çünki sözügedən layihənin perspektivi var. Əfqanıstanın bərpası, orada bir sıra işlərin görülməsi, bu ölkədə istehsal olunan məhsulların Avropa bazarına çıxarılması dəhlizin işlək olacağından xəbər verir. Ona görə də beynəlxalq yükdaşımalarda iştirak edən böyük şirkətlər bu layihənin həyata keçməsində maraqlıdırlar. Bu məsələdə Azərbaycanın oynadığı başlıca rolu nəzərə alırlar. Ən azından bilirlər ki, Azərbaycan siyasi rəhbərliyi bu və ya digər fikir söyləyərkən, çox ciddi nailiyyətlərə söykənən ideyalar irəli sürür. Ona görə də dəhlizin geosiyasi əhəmiyyəti də böyükdür. Dəhliz həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan dividendlər gətirəcək. Ölkənin nüfuzu daha da artacaq. Yəni layihə bir neçə parametrə görə dividend vəd edir”.
Vidadi ORDAHALLI
