Sosial-iqtisadi müstəvidə xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılan məsələlərdən biri də ölkədə daha çox həcmdə aqrar məhsulların istehsalının həyata keçrilməsi, bu istiqamətdə ixracın çoxaldılmasıdır. Eyni zamanda, ölkədə kənd təsərrüfatı məhsullarına olan tələbatın yerli məhsullar hesabına ödənilməsi də qarşıya qoyulan əsas hədəflərdəndir.
Qeyd edilən müstəvidə aqrar məhsulların istehsalında müasir texnologiyaların tətbiqi də çox önəmli sayılır. Çünki bu, ölkələ daha çox kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına imkan verir. Bu baxımdan ölkədə aqroparkların yaradılması getdikcə daha çox diqqət mərkəzində yer alır.
Məlumat üçün bildirək ki, aqropark kənd təsərrüfatı istehsalının son məhsuladək davamını ehtiva edir. Başqa sözlə desək, aqropark kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı, emalı, qablaşdırılması, ondan son məhsulun alınması zəncirinin bütün halqalarının bir ərazidə qurulmasıdır. Belə şəraitdə məhsul istehsalı fermerlər üçün daha sərfəli olur. İndilikdə görünən odur ki, qarşıdakı dövr ərzində ölkədə daha çox sayda aqroparkın yaradılması kənd təsərrüfatı sahəsində əsas prioritetlərdən birini təşkil edəcək. Bunu Prezident İlham Əliyev “Ulu Aqro” MMC-nin Qax aqroparkının açılışı zamanı rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə də təsdiq edib. Bu xüsusda dövlət başçısı bildirib:
"Qax rayonunda aqroparkın yaradılması çox gözəl hadisədir. Çox şadam ki, bu torpaqlarda gözəl bağlar salınıb, işlər görülüb. Mənə verilən məlumata görə, burada, ilk növbədə, dövlət öz dəstəyini göstərib və özəl sektora sərmayə qoyub. Aqroparkların yaradılması artıq ölkəmizdə dövlət proqramıdır və bu proses geniş vüsət alıb. Bu ilin sonuna qədər 13 aqroparkın fəaliyyətə başlaması nəzərdə tutulur. Onlardan biri də Qax aqroparkıdır. Ümumiyyətlə, 45 aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur və bu aqroparklarda işləyən insanların sayı minlərlə, on minlərlə olacaqdır. 45 aqroparkın ümumi sahəsi 192 min hektardır və onlardan 28-i bitkiçilik, 17-si isə heyvandarlıq arqoparklarıdır. Beləliklə, bu dövlət proqramlarının icrası nəticəsində ölkə iqtisadiyyatına böyük xeyir gələcək, məşğulluq artacaq, insanlar işlə təmin olunacaqlar, yaxşı əməkhaqqı alacaqlar və ölkəmiz idxaldan asılılığı aradan qaldıracaqdır".
Ekspertlər isə hesab edir ki, ölkədə yaradılan aqroparkların sayının artması qeyri-neft sektorunda da irəliyə doğru atılan mühüm addımdır. Məsələn, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov bildirir ki, kənd təsərrüfatının inkişafı üçün aqroparkların yaradılması və ümumiyyətlə, bu seqmentə yatırılan investisiyaların artırılması son dərəcə zəruridir: “Nəzərə almaq lazımdır ki, dünya iqtisadiyyatında iqtisadi artım elmi-texniki tərəqqiyə söykənən investisiya və innovasiyalardan asılıdır. Ötən il kənd təsərrüfatında müşahidə olunan 4 faizlik artım yönəldilən investisiyalar və pul-kredit siyasətinin yumşalması ilə bilavasitə bağlıdır. Biz hazırda bu seqmentə ayrılan vəsaitlərin iqtisadi səmərəsini görürük. Sözsüz ki, vəsaitlərin xərclənməsinin effektivliyi bundan sonra da təmin edilsə, daha böyük artımların şahidi olarıq”.
Digər tərəfdən o da önəmli məqamdır ki, aqroparklar ölkənin həm yerli, həm də daha keyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təmin edilməsinə birbaşa təsir edir. Aqroparklar eyni zamanda fermerlərin maliyyə imkanlarının genişlənməsinə də imkan yaradır. Bu mərkəzlərin yaradılması aqrar sektorda həyata keçiriləcək islahatların əsas elementlərindən biri kimi də çıxış edir. Ən əsası isə idxaldan asılılıq azalır, bunun əksinə olaraq, qeyri-neft sektoru üzrə ixrac həcmi artır. Azərbaycanda aqroparkların yaradılması strateji yol xəritəsində də əksini tapan öhdəliklərdən biridir. Rəsmi məlumatlara görə, indiyədək aqroparklarda fəaliyyət göstərən investorlar üçün 350 milyona qədər investisiyanın təşviqi sənədi təqdim olunub. Bu sənəd onlara ixrac üçün vergi-gömrük güzəştlərinin edilməsini nəzərdə tutur. Elə bu da fermerlərin aqroparklara marağını daha da artırır. Araşdırmalar göstərir ki, aqroparkların yaradılmasından kiçik və orta fermerlər bir çox faydalar əldə edəcək. Çünki aqroparklar kiçik fərdi istehsalçı səviyyəsindən genişmiqyaslı aqrar sənaye istehsalına keçidin mühüm şərtidir və xarici bazarlara etibarlı çıxışın təmin edilməsinə birbaşa şərait yaradır. Başqa bir önəmli məqam isə bundan ibarətdir ki, aqroparkların yaradılması aqrar sahədə sahibkarlığın inkişafına təkan verməklə yanaşı, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında da mühüm əhəmiyyətə malikdir. Hesablamalara əsasən, aqroparkların hamısı tam istifadəyə verildikdən sonra ölkədə yüz milyonlarla manat dəyərində aqrar məhsullar istehsal olunacaq. Bu məhsullar isə həm idxal əvəzləyici, həm də ixrac yönümlü olmaqla, ümumi daxili məhsulun artımına da müsbət təsir göstərəcək. Bütün bunlar aydın surətdə təsdiq edir ki, aqroparklarla bağlı hökumətin müəyyən etdiyi hədəflər həm də strateji əhəmiyyət daşıyır.
Tahir TAĞIYEV
