Rəsul Cahangirli: “Əvvəllər əsasən neft-qaz sektoruna daha çox sərmayə qoyulurdusa, son illər qeyri-neft sektoruna marağın artması müşahidə olunur”
“Adambaşına düşən sərmayələrin həcminə görə Azərbaycan dünya miqyasında aparıcı yerlərdədir”. Bu fikirləri “Yeni dünya və yeni insan formalaşdıraq: yaradıcılıq və insan inkişafı” mövzusunda keçirilən VI Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunda çıxışı zamanı Prezident İlham Əliyev bildirib.
Dövlət başçısının sözlərinə görə, ölkə iqtisadiyyatına 250 milyard dollardan çox sərmayə qoyulub ki, bu sərmayənin yarısı xaricdən gələn vəsaitdir: “Azərbaycan son 15 il ərzində iqtisadi sahədə ən sürətli inkişaf templərini nümayiş etdirib. Mən hesab edirəm ki, bu, rekord göstəricidir. Çünki son 15 il ərzində ümumdaxili məhsul 3,2 dəfə artıb və beləliklə, Azərbaycan çox böyük inkişaf yolunu keçib. Biz iqtisadi sahədə tam müstəqillik əldə etmişik. İqtisadi müstəqillik, əlbəttə ki, siyasi müstəqilliyimizi möhkəmləndirir. Azərbaycan iqtisadiyyatı özünü təmin edən iqtisadiyyatdır, xarici kreditlərdən asılı iqtisadiyyat deyil. Biz nəinki kreditlərin alınmasını demək olar ki, dayandırmışıq, özümüz bəzi ölkələrə kreditlərin verilməsinə başlamışıq”.
Prezident onu da qeyd edib ki, makroiqtisadi sabitlik Azərbaycanda çox yüksək səviyyədədir: “Deməliyəm ki, bizim xarici borcumuz ümumdaxili məhsulun cəmi 20 faizini təşkil edir. Bununla belə, bizim maliyyə ehtiyatlarımız xarici borcumuzdan 4-5 dəfə çoxdur. Yəni istədiyimiz halda biz xarici borcumuzu bir neçə ay ərzində sıfır səviyyəsinə endirə bilərik”.
Görünən odur ki, ötən illər ərzində həm daxili, həm də xarici mənbələr hesabına ölkə iqtisadiyyatına yatırılan sərmayələrin həcmi artıb. Bu da, öz növbəsində, adambaşına düşən investisiyaların həcminə görə Azərbaycanın dünyada öncül yer tutmasına gətirib çıxarıb. Bunun nəticəsidir ki, ölkə iqtisadiyyatı dinamik inkişaf edir.
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, Azərbaycanın bu məsələdə öncül yerlərdə qərarlaşması təsadüfi deyil: “Məsələ ondadır ki, aparılan uğurlu iqtisadi siyasət nəticəsində ölkə iqtisadiyyatına investisiya axını artıb. Əvvəllər əsasən neft-qaz sektoruna daha çox sərmayə qoyulurdusa, son illər qeyri-neft sektoruna marağın artması müşahidə olunur. Bu da qoyulan sərmayələrin həcminin artmasına təkan verir. 2018-ci ilin doqquz ayı ərzində ölkə iqtisadiyyatına yatırılan investisiyaların həcmi artıb. Belə ki, neft-qaz sənayesinin inkişaf etdiyi Azərbaycanda qeyri-neft sektoruna qoyulan sərmayənin həcmi xeyli artıb. Belə ki, qeyri-neft sektoruna yönəldilmiş vəsaitin həcmi 20,2 faiz, o cümlədən qeyri-neft sənayesinə qoyulmuş investisiyalar 24,4 faiz artıb. Ümumi sərmayənin 69,4 faizi bilavasitə tikinti-quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsinə sərf edilib. O cümlədən istifadə olunmuş vəsaitin 69,3 faizi məhsul istehsalı obyektlərinin, 22,4 faizi isə xidmət sahələri üzrə obyektlərin payına düşür. Daxili mənbələrdən əsas kapitala yönəldilmiş vəsait ümumi sərmayənin 60,7 faizini təşkil edir. Bütün bunlar əlbəttə ki, ciddi göstəricilərdir. Müstəqillik illərində, ümumilikdə, Azərbaycan iqtisadiyyatına 250 milyard manatdan çox investisiya qoyulub ki, onun da mütləq çoxluğu son 15 ilin payına düşür. Son 15 ildə Prezident İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi altında aparılan iqtisadi islahatlar Azərbaycanda güclü iqtisadiyyat və güclü dövlət yaratmağa imkan verdi. Aparılan bu islahatlar və düşünülmüş daxili və xarici siyasət nəticəsində Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunun ən nüfuzlu dövlətinə çevrildi. Azərbaycan Hökuməti 2004-cü ildən başlayaraq yaxın 10-15 il ərzində ölkə iqtisadiyyatının neftdən asılılığını aradan qaldırmaqla sürətli inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirdi. Hökumət neft pullarının daimi olmadığını yaxşı bildiyindən, iqtisadiyyatın köklü şəkildə yenidən qurulması işlərinə başladı. Bir sözlə, iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun sürətli inkişafı prosesinə start verildi”.
Vidadi ORDAHALLI