Nüsrət Qasımov: “Bunların hamısı ağır komponent olmaqla yanaşı, yanma xüsusiyyətinə malikdir”
Azərbaycan Meyvə-Tərəvəz İxracatçıları Assosiasiyasının sədri Bəşir Quliyev meyvə-tərəvəz istehsalçılarının və ixracatçılarının “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin göstərdiyi xidmətdən və verilən təbii qazın keyfiyyətindən narazı olduğunu açıqlayıb.
O bildirib ki, bu gün meyvə-tərəvəz istehsalçılarının və ixracatçılarının əsas işi təbii qazdan asılıdır: “Məhsullarımızın maya dəyərinin böyük bir hissəsi qaza görə ödənişlə bağlıdır . “Azəriqaz”ın xidməti və verilən qazın keyfiyyət isə bizi qane etmir”.
Digər tərəfdən, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) vitse-prezidenti İbrahim Quliyev “Xalq qəzeti”ndə dərc olunan “Fövqəladə hallar atlasının hazırlanması günün tələbidir” başlıqlı məqaləsində yazıb ki, respublika ərazisində təbii qazın emalı, təchizatı və istehlakı sahəsində bir sıra nöqsan və qanun pozuntuları aşkar edilib. Məqalədə qeyd edilib ki, aparılan araşdırmalar nəticəsində əhaliyə verilən təbii məişət qazının tərkibində müvafiq normativ sənədlərin tələblərinə uyğun olmayan, yanmayan qaz qarışıqlarının, eləcə də ağır karbohidrogen qatışıqlarının olması, SOCAR-ın tabeliyində olan qurumlara məxsus qazpaylama stansiyalarında təbii qazın təmizlənməsi, tənzimlənməsi və paylanması məqsədilə istismarda olan qurğu və avadanlıqların bəzilərinin köhnə olması, müasir tələbələrə cavab verməməsi halları üzə çıxıb.
“Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin mətbuat katibi İbrahim Kərbalayev sözügedən məsələ ilə bağlı mətbuata açıqlamasında bildirib ki, istər əhaliyə, itərsə də sahibkarlara göstərilən xidmətdə heç bir çatışmazlıq yoxdur: “Bu gün qazın verilişində və keyfiyyətində çatışmazlıqlar yoxdur”.
Görünən odur ki, ölkədə qazın tərkibi ilə bağlı birmənalı fikir yoxdur. Hətta Akademiya səviyyəsində məsələ ilə bağlı narahatlıq ifadə olunur.
Maraqlıdır, deyilənlər nə dərəcədə həqiqətə uyğundur? Ekspertlərin buna münasibəti necədir?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Nüsrət Qasımov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qazın tərkibi ilə bağlı səslənən fikirlərin reallığı əks etdirmədiyini bildirdi: “İddia edirlər ki, guya qazın tərkibinə vurulan ağır komponentlər qazın yanmağına mane olur. Əvvəla ağır komponentlər nədir? Bu, metan qazıdır və karbohidrogenlər sırasaına daxildir. Etan, metan, propan da bu kimi komponentlərdir. Eyni zamanda, bunların hamısı yandırıcı maddələrdir. Məsələn, propanı balonlara doldurub əhaliyə satırlar. Onun da istilik qabiliyyəti metandan 3 dəfəyədək artıqdır. Belə olan halda, necə olur bu, yanmayan komponent olur?! Deməyim odur ki, bu cür iddia ilə çıxış edənlər bir kimya elminə aid olan kitabları oxusunlar. Axı bu, düzgün yanaşma deyil! Çünki propan, etan, hektan yanıcıdır. Bunların hamısı ağır komponent olmaqla yanaşı, yanma xüsusiyyətinə malikdir. Digər tərəfdən, qazın tərkibinə yanmayan komponentlər qatılırsa, o zaman bu, kütləvi şəkildə olmalıdır. Gündə Azərbaycanda 15 milyon kubmetrədək qaz yanırsa, o zaman bu qədər yanmayan komponenti hardan alıb qatırlar qaza?! Bunu nə cür qatdılar ki, bilən olmadı. Bizim qazın tərkibi xarabdırsa, o zaman bir sıra dünya dövlətləri niyə Azərbaycan qazına xüsusi maraq göstərirlər? Türkiyə, Gürcüstan Azərbaycan qazının başlıca istehlakçısıdır. O üzdən, qazın tərkibi ilə bağlı səslənən fikirlər əsassızdır. Hesab edirəm ki, bu cür fikirlər dövlət maraqlarına ziddir. Belə məsuliyyətsiz fikirləri bəyan etmək olmaz”.
Vidadi ORDAHALLI
