Vüqar Bayramov: “Biz bu imkanlardan maksimum səmərəli istifadə etməliyik”
Azərbaycan hökuməti 2018-ci il dövlət büdcəsini təkrar nəzərdən keçirəcək. Bunu mətbuata açıqlamasında Milli Məclisin deputatı, İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Rüfət Quliyev deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərən amillərdən biri neft qiymətlərinin sabitliyi və artım tendensiyasıdır. Deputat qeyd edib ki, yüksək neft qiymətləri ilə yanaşı, daha iki amil var ki, ölkə iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir.
Komitə üzvünün sözlərinə görə, ilk növbədə birinci rüb üzrə Azərbaycanda ümumdaxili məhsulun artım tempi gözləntilərdən yüksək olub. İkincisi isə büdcəyə daxilolmalar proqnozlaşdırılandan çox olub ki, bu da iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlıdır.
Həqiqətən də bir sıra iqtisadi faktorlar dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasını şərtləndirir. Nəzərə almaq lazımdır ki, qeyri-neft sektorunda da artım ümumi artım tempini üstələyir. Məsələn, sənayedə birinci rübdə 2 faiz artım qeydə alınıbsa, qeyri-neft sənayesində 10 faiz artım qeydə alınıb. Eləcə də aqrar sektorda 4,2 faiz, hətta bitkiçilikdə 50 faizdən artıq artım qeydə alınıb. Bu da, nəticə etibarilə, qeyri-neft sektorunda payının artmasına gətirib çıxarıb. Ancaq büdcəyə yenidən baxılmasını şərtləndirən başlıca amil neftin dünya bazarındaki qiymətidir. Neftin qiyməti artım tempini müəyyənləşdirən əsas faktor olaraq qalmaqdadır. Reallıq ondan ibarətdir ki, necə vaxtdır neftin dünya bazarında qiyməti 80 dollar ətrafında dəyişir. Azərbaycanda isə neftin büdcədə payı 45 dollardır. Nəzərə alsaq ki, neftin qiyməti göstərilən rəqəmdən böyükdür, o zaman büdcəyə yenidən baxılması ilə bağlı münbit zəmin yaranır. Bütün bunların fonunda, ekspertlər büdcəyə yenidən baxılmasına necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasına ümumən müsbət prizmadan yanaşdı. Onun sözlərinə görə, hazırda bunun üçün kifayət qədər imkanlar var: “Məsələ ondadır ki, dünya bazarında neftin qiyməti dövlət büdcəsində nəzərdə tutulandan təxminən hər barrel üçün 30 dollardan artıqdır. Mövcud qanunvericiliyə əsasən, neftin qiyməti büdcədə nəzərdə tutulandan çox olarsa, əlavə vəsait Dövlət Neft Fondunda yığılır. Sözsüz ki, neftin qiymətinin yüksək olması Neft Fondunun gəlirlərinin artmasına və dövlət rezervlərinin çoxalmasına səbəb olur. Bu halda, büdcəyə təkrar baxılması və əlavə dəyişikliklərin ediməsi mümkündür. Hazırda neftin dünya bazarında qiyməti yüksək olduğundan, 2018-ci ilin büdcəsinə yenidən baxılması məsələsi gündəmə gəlib. Görünən odur ki, hökumət bunda qərarlıdır. Bu mənada, parlamentin qərarından asılı olaraq, ya vəsait Neft Fondunda yığıla bilər, ya da 2018-ci ilin büdcəsinə əlavə və dəyişikliklər edilməklə büdcə gəlirlərinin artırılması mümkündür. Ancaq biz dövlət büdcəsinə yenidən baxılması, əlavə və dəyişikliklərin edilməsi məsələsində daha diqqətli olmağın tərəfdarıyıq. Çünki büdcəyə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi nəticə etibarilə daha çox büdcə vəsaitlərinin xərclənməsinin həyata keçirilməsinə imkan verəcək. Bu bir tərəfdən Neft Fonduna yığımların həcminin azalmasına gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, bu, manatın məzənnəsində stabilliyin qorunub saxlanması baxımından müəyyən çətinliklər yarada bilər. Ancaq, bütün hallarda, neftin qiymətinin büdcədə nəzərdə tutulandan daha çox olması, nəticə etibarilə, Azərbaycanın dövlət maraqlarına uyğundur. O baxımdan biz bu imkanlardan maksimum səmərəli istifadə etməliyik. Elə etməliyik ki, büdcə xərclərinin artırılması izafi xarakterli olmasın. Yəni elə etməliyik ki, büdcə artımları istehsalı stimullaşdırsın”.
Vidadi ORDAHALLI
