Azərbaycanın müsəlman dövlətləri ilə dinamik inkişaf edən əlaqələri fonunda ölkəmizə İslam dünasından turist axınının əhəmiyyətli dərəcədə artması müşahidə edilməkdədir. Qarşıdakı dövr ərzində əsas etibarı ilə ərəb ölkələrindən Azərbaycana daha çox sayda insanın üz tutması gözlənir.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, cari ilin ilk rübü ərzində Azərbaycana dünyanın 151 ölkəsindən 630 min və ya ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 12,4 % çox əcnəbi gəlib. Bu ilin yanvar-mart aylarında Körfəz ölkələrindən gələnlərin sayında daha çox artım müşahidə edilib. Ötən ilin yanvar-mart ayları ilə müqayisədə ölkəyə gələn Küveyt vətəndaşlarının sayı 7,1 dəfə, Bəhreyn və Qətər vətəndaşlarının sayı hər biri üzrə 2,7 dəfə, Səudiyyə Ərəbistanı vətəndaşlarının sayı 2,4 dəfə, Oman vətəndaşlarının sayı 1,9 dəfə, İraq vətəndaşlarının sayı 1,7 dəfə, BƏƏ vətəndaşlarının sayı 1,3 dəfə artıb. Bütün bunlar bir daha ərəblərin Azərbaycana böyük marağını aydın şəkildə nümayiş etdirir. Ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycan ərəb turistləri üçün yeni ölkədir və onların bura marağı böyükdür. Onu da bildirək ki,
Azərbaycan İslam turizminin ən populyar istiqamətlərinin 2018-ci ilin "Global Muslim Travel Index" reytinqində 130 ölkə arasında 10-cu yer tutub.
Amma ərəblərin Azərbaycana marağı təkcə turizmlə məhdudlaşmır. Ərəb ölkələri Azərbaycana investisiya yatırımına da xüsusi diqqət yetirir. Hətta bu fonda Birinci Azərbaycan-ərəb investisiya və biznes forumu da keçirilib. Bu günlərdə isə Vergilər Nazirliyi BƏƏ-nin “Ethihad Airways PJSC” şirkətinin Azərbaycandakı filialını dövlət qeydiyyatına alıb. Nazirlik eyni zamanda Səudiyyə Ərəbistanının milli neft şirkəti Saudi Aramco”nun Azərbaycandakı nümayəndəliyi olan "Aramco Overseas Company Azerbaijan” MMC-ni də dövlət qeydiyyatına alıb. Ekspertlərin fikrincə, böyük ərəb şirkətləri olan bu qurumların Azərbaycana gəlişi ölkəmizə yeni vəsaitin gəlişi deməkdir. Məlumat üçün bildirək ki, “Saudi Aramco” dünyanın ən bahalı neft şirkətidir. Onun bazar dəyəri 2 trilyon dollara yaxındır. “Saudi Aramco”nun Azərbaycana maraq göstərməsi, ekspertlərin fikrincə, neft-qaz sənayesində yeni emal müəssisələrinin yaranması ilə yadda qalacaq. Çünki “Saudi Aramco”nun son 10 illik fəaliyyəti məhz neft emalı zavodları, neft məhsullarının istehsalına yönəlib.
Bundan öncə isə Səudiyyə Ərəbistanının energetika, sənaye və təbii sərvətlər naziri Xalid Əbdüləziz Əl Falih bildirib ki, “Saudi Aramco” və Azərbaycanın SOCAR şirkəti birgə layihələrdə belə iştirak edə bilər: “Bu sahədə əməkdaşlıq uğur vəd edir. “Saudi Aramco”və SOCAR aparıcı şirkətlərdir. Əminəm ki, hər iki şirkət yeni investisiya kanalları açmaqla fəaliyyətlərini genişləndirə biləcək. “Saudi Aramco” və SOCAR-ın birgə layihələrdə iştirakı tamamilə realdır və qarşıda heç bir maneə görünmür. Səudiyə Ərəbistanı Azərbaycanın qeyri-neft sektoruna da investisiya yatırmağa hazırdır. Biz “SAAB”, “Maaden” kimi nəhəng ərəb şirkətlərini Azərbaycana investisiya qoymağa həvəsləndiririk. Bundan əlavə, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının Səudiyyə Ərəbistanına ixrac edilməsi əsas addımlardan biridir. Biz Azərbaycanın alüminium sahəsindəki təcrübəsini də öyrənməkdə maraqlıyıq. Bunun üçün qarşılıqlı səfərlərin, görüşlərin keçirilməsi olduqca vacibdir. Bizim çoxsaylı özəl müəssisələrimiz, sahibkarlarımız onlara daha çox gəlir gətirə biləcək ölkə və məkan axtarışındadır. Düşünürəm ki, təhlükəsiz ölkə olan Azərbaycan bu sahədə yaxşı modeldir. Ümidvarıq ki, bizim şirkətlər Azərbaycana gələrək iqtisadiyyatın və sənayenin şaxələndirilməsinin bir hissəsi olacaq”.
Barəsində bəhs edilən BƏƏ-nin “Ethihad Airways PJSC” şirkəti isə turizm sahəsində fəaliyyət göstərir. Qurum tərəfindən ərəb turistlərinin ölkəmizə maraqları nəzərə alınıb. İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli isə qeyd edir ki, yeni İnvestitsiyalar yeni iş yerləri, büdcəyə əlavə daxilolmalar deməkdir. Ərəb investisiyalarının Azərbaycandakı perspektivlərini şərh edən ekspert vurğulayır: “İstənilən ölkə daha çox investisiya cəlb etməyə çalışır. Körfəz ölkələrindən olan biznes strukturlar son 15-20 ildə dünyada aqressiv şəkildə investisiyalar qoyur. Azərbaycan da çalışır ki, bura həmin yatırımların bir qismi cəlb olunsun. Ərəb investorları Azərbaycanda turizm və kənd təsərrüfatı sahəsinə maraq göstərir”. Digər ərəb ölkələrindən Qətər, Küveyt, Oman da Azərbaycanla işbirlyinin genişlənməsində maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Bu isə Azərbaycana gələn ərəb sərmayəsinin artacağını bəri başdan deməyə əsas verir.
Nahid SALAYEV
