Rəsul Cahangirli: “Bu reallaşsa, sözügedən şirkət hər iki dövlətin mənafeyini özündə ehtiva edəcək”
İran Azərbaycanla birgə neft şirkəti yaratmaq istəyir. Bu barədə iranlı nazir müavini bildirib. Belə ki, İranın neft nazirinin beynəlxalq məsələlər üzrə müavini Əmir Hüseyn Zamaniniya mətbuata açıqlamasında bildirib ki, İran Azərbaycanla ortaq neft şirkəti yaratmaq niyyətindədir.
Onun sözlərinə görə, şirkət iki ölkə arasında Xəzər dənizindəki mövcud blokların işlənməsinə dair imzalanan memoronduma əsasən təsis ediləcək. Sənəd İran Prezidenti Həsən Ruhaninin bu ilin mart ayında Bakıya səfəri zamanı imzalanıb.
“Hazırda biz bu məsələ üzərində çalışırıq”, - deyən nazir müavini razılaşmanın yaxın bir neçə gün ərzində qüvvəyə minəcəyini bildirib.
O, həmçinin, qeyd edib ki, ABŞ-ın İranla əldə edilən nüvə razılaşmasından çıxması ehtimalı belə Bakı ilə Tehran arasındakı enerji məsələləri sahəsindəki əlaqələrinə təsir etməyəcək. O bunu belə əsaslandırib: “Bu razılaşma İrana neft satmağa, neft və qaz layihələrini maliyyələşdirməyə imkan verəcək”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, İran və Azərbaycan arasında neft-qaz sazişi Xəzər dənizində iki blokun inkişafını nəzərdə tutur. Xüsusilə müzakirə edilən bloklar arasında Araz-Alov-Şərq önəmli yer tutur. Sözügedən yataqların işlənməsi dənizin statusu ilə əlaqədar dayanmışdı. Ancaq son vaxtlar iki ölkə arasında müşahidə olunan yaxınlaşma həmin yataqlarla da bağlı ortaq məxrəcin tapılmasından xəbər verir. Çox güman ki, bu il Xəzər dənizinin statusuna dair yekun razılaşma əldə olunandan sonra bu istiqamətdə işlər daha da sürətləndiriləcək.
Bütövlükdə, iki ölkənin birgə neft şirkəti yaratmaq perspektivini ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli ortaq şirkətin yaradılması imkanlarını istisna etmədi: “Nəzərə almaq lazımdır ki, son illər iki ölkə arasında iqtisadi sferada əhəmiyyətli dərəcədə yaxınlaşma müşahidə olunur. Azərbaycanın ayırdığı kredit hesabına “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizi layihəsi çərçivəsində Rəşt-Astara dəmir yolunun tikintisi ilə bağlı işlər sürətləndirilib. Həmçinin, iki ölkə arasında iqtisadi-ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsini özündə ehtiva edən azad ticarət zonalarının yaradılması ilə bağlı təşəbbüslər var. Ən başlıcası, Xəzərin statusu məsələsində uzun illər idi sərt siyasət yeridən İran son illər bu məsələdə öz mövqeyini bir qədər yumşaldıb. Bunun nəticəsidir ki, bu ilin sonuna qədər Xəzərin statusu ilə bağlı sahilyanı ölkələrin yekun razılıq əldə edəcəyi gözlənir. Ən maraqlısı isə odur ki, iki tərəf arasında mübahisəli olan Araz-Alov yataqları ilə bağlı ortaq məxrəc tapılıb. Belə ki, tərəflər həmin yataqların əlinin-əlliyə prinsipi ilə işlənməsini razılaşdırıblar. Məhz bununla bağlı əldə olunan razılaşma iki ölkənin birgə neft şirkəti yaratmaq istəyini reallaşdıra bilər. Hesab edirəm ki, tərəflər arasında birgə neft şirkətinin yaradılması ehtimalı böyükdür. Bu reallaşsa, sözügedən şirkət hər iki dövlətin mənafeyini özündə ehtiva edəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
