Vüqar Bayramov: “Son zamanlar qiymətli kağız bazarında aparılan əməliyyatların həcminin böyüməsi bir sıra dövlət qurumları tərəfindən bazara çıxarılan istiqrazların həcminin artması ilə bağlıdır”
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, qiymətli kağızlar bazarında aparılan əməliyyatların həcmi artıb. Belə ki, 2018-ci ilin I rübü ərzində qiymətli kağızlar bazarında 6.2 mlrd. manat həcmində əməliyyat aparılıb. Bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2.7 dəfə çoxdur.
Qeyd edək ki, əməliyyatların 48%-i (3 mlrd. manat) ilkin bazarda, 52%-i (3.2 mlrd. manat) isə təkrar həyata keçirilib.
Törəmə maliyyə alətləri üzrə 2.6 mlrd. manat həcmində əməliyyat baş tutub. Onun da 90%-i (2.3 mlrd. manat) valyuta əsaslı müqavilələrin payına düşür.
2018-ci ilin I rübü ərzində ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 79 dəfə daha çox repo əməliyyatı aparılıb. Hesabat dövrü ərzində həyata keçirilmiş repo əməliyyatlarının həcmi 215 mln. manat (56%-i və ya 120 mln. manat Mərkəzi Bankın notları ilə) olub.
Hesabat dövründə, ümumilikdə, 4.1 mlrd. manat həcmində (36 sayda qeydiyyat) qiymətli kağızların dövlət qeydiyyatı aparılıb.
Qiymətli kağız bazarında aparılan əməliyyatların həcminin artması səbəblərini öyrənmək məqsədilə iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramova müraciət etdik. O, “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qiymətli kağız bazarında aparılan əməliyyatların həcminin artmasına baxmayaraq, bu sektorun inkişafında çətinliklər qalmaqdadır: “Xüsusən də özəl sektorun qiymətli kağız bazarında iştirakı zəif hesab olunur. Bu baxımdan qiymətli kağız bazarında özəl sektorun iştirakı təşviq olunmalıdır. Daha çox qiymətli kağız bazarlarının özəl sektor hesabına cəlb olunmasına ehtiyac var”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, Azərbaycanda qiymətli kağız bazarında özəl sektorun inkişafını təşviq edən mexanizmlərin cəlb olunmasına ehtiyac var: “Son zamanlar qiymətli kağız bazarında aparılan əməliyyatların həcminin böyüməsi həm Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən istiqrazların daxil olunması, eyni zamanda, Maliyyə Nazirliyi daxil olmaqla, bir sıra dövlət qurumları tərəfindən bazara çıxarılan istiqrazların həcminin artması ilə bağlıdır. Xüsusən də ipoteka əməliyyatları üçün İpoteka Fondu tərəfindən istiqrazların yerləşdirilməsi həyata keçirilir. Bu da, bütövlükdə, bazarda istiqrazların həcminin artmasına səbəb olur”.
V.Bayramovun sözlərinə görə, qiymətli kağız bazarında dövlət istiqrazlarının rolu dominantdır. Dövlət öz qiymətli kağızları vasitəsilə bazara təsir göstərə bilir: “Bu baxımdan daha yaxşı olar ki, növbəti illərdə özəl sektorun qiymətli kağız bazarında payının artırılmasına nail olunsun”.
Günel CƏLİLOVA
