Rəsul Cahangirli: “Qeyri-neft sektorundan daxilolmaların artması büdcənin kəsirsiz olacağı ilə bağlı qənaətə gəlməyə əsas yaradır”
Beynəlxalq qurumlar tərəfindən hazırlanan hesabatlarda Azərbaycanın tutduğu mövqe pillə-pillə yaxşılaşdırıldıqca, ayrı-ayrı müvafiq iqtisadi göstəricilər barədə irəli sürülən proqnozlar da müsbətə doğru dəyişir.
Bu günlərdə ölkəmizin ABŞ-ın “The Heritage” Fondu tərəfindən hazırlanan illik hesabatda iqtisadi azadlıq indeksinə görə 1 pillə irəliləyərək 67-ci sıraya yüksəlməsi, “İnklüziv inkişaf indeksi 2018”, “2018 Doing Business” və “Qlobal rəqabətlilik indeksi” göstəriciləri üzrə qabağa getməsi də məhz həyata keçirilən islahatların nəticəsi hesab olunur.
Ümumiyyətlə, son üç ildə ölkədə yeni iqtisadi modelə transformasiya istiqamətində böyük addımların atılması, hökumətin 2016-cı ilin əvvəlindən etibarən həyata keçirməyə başladığı tədbirlər - iqtisadiyyatı idarəetmə sistemini təkmilləşdirməsi və bütün istiqamətlər üzrə qənaətə keçməklə mövcud büdcə-vergi siyasətini dəyişdirməsi, o cümlədən, pul-kredit siyasətini sərtləşdirməsi öz nəticəsini verir.
Bütün bunların nəticəsidir ki, “Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyinin inkişaf etməkdə olan Avropa ölkələrinin suveren reytinqi üzrə direktoru Ameli Ru deyib ki, Azərbaycanda 2018-ci il və növbəti illərdə dövlət büdcəsi kəsirsiz ola bilər. O qeyd edib ki, 2017-ci ildə Azərbaycanın dövlət büdcəsinin kəsiri kifayət qədər aşağı idi: "Bu da 2018-ci il və növbəti illərdə büdcənin kəsirsiz icrasını proqnozlaşdırmağa imkan verir".
Agentliyin məlumatından o da məlum olub ki, iqtisadiyyatdakı azalma konservativ büdcə planlaması, fiskal siyasət strategiyasına yenidən baxılması ilə nəticələnib. Ona görə də Azərbaycan artıq növbəti risqlər üçün daha hazırlıqlıdır. Gələcəkdə belə hallar üzə çıxdıqda ölkə daha hazır olmalıdır.
Ümumilikdə, büdcənin kəsirsiz olacağı ilə bağlı proqnozları ekspertlər nə dərəcədə bölüşür? Bununla bağlı yanaşmaları nədən ibarətdir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, dövlət büdcəsinin kəsirsiz olacağı ilə bağlı səslənən proqnozlar reallığı əks etdirir. Onun sözlərinə görə, bunu şərtləndirən bir sıra faktorlar var: “Dövlət büdcəsinin kəsirsiz olacağı ilə bağlı nikbin proqnozların verilməsi təsadüfi deyil. Reytinq agentlikləri ciddi əsaslara dayanaraq belə proqnozlar verirlər. Bunun üçün bir sıra əsaslar var. Əvvəla Azərbaycan iqtisadiyyatı inkişaf edir. Sözügedən inkişaf iqtisadiyyatın bütün sektorlarında özünü göstərir. Enerji sektoru ilə yanaşı, artıq Azərbaycanın qeyri-neft sektoru da dinamik olaraq inkişaf edir. Digər tərəfdən, dünya bazarında neftin qiyməti xeyli artıb. Bu da neftin mövcud qiymətləri çərçivəsində büdcə gəlirlərinin artacağı anlamına gəlir. Nəzərə almaq lazımdır ki, neftin qiyməti büdcədə 45 dollar nəzərdə tutulub. Hazırda neftin qiyməti 70 dollar ətrafında dəyişir. Bütün bunlar neft satışından əldə olunan gəlirlərin artmasına və büdcəyə daxilolmaların həcminin yüksəlməsinə imkan yaradır. Eyni zamanda, qeyri-neft sektorundan daxilolmaların artması büdcənin kəsirsiz olacağı ilə bağlı nikbinlik yaradır. Nəzərə almaq lazımdır ki, 2018-ci ildə büdcə xərcləri 2 milyard manata yaxın artacaq. Bu il qeyri-neft sektorunda artımların olacağı ilə bağlı gözləntilər büdcə proqnozunun yerinə yetiriləcəyi anlamına gəlir. Ona görə də bu il və növbəti illərdə dövlət büdcəsi kəsirsiz olacaq. Bu həm də Azərbaycanın gələcək kredit reytinqinə və eyni zamanda ölkənin digər hesabatlarda mövqeyinə müsbət təsir göstərəcək. O cümlədən, ölkəyə cəlb edilən xarici investisiyanın həcminə müsbət təsir edəcək. Çünki bu kimi proqnozlar xarici sərmayədarları cəlb edir. Yəni dünya miqyasında Azərbaycan iqtisadiyyatına olan inam və etimadı daha da artıracaq. Bu da, öz növbəsində, iqtisadiyyatın dayanıqlı inkişafını təmin edəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
