Rəşad Həsənov: “Hazırkı şərait, iqtisadi konyuktur ilyarım bundan əvvəlki vaxtla müqayisədə müsbətə doğru dəyişib”
Azərbaycanın dünyada siyasi nüfuzu ilə paralel iqtisadi reytinqi də artmaqda davam edir. Dayanıqlı sosial-iqtisadi inkişafı ilə dünyada gedən rəqabətlərə tab gətirən Azərbaycan iqtisadiyyatı real əsaslara söykənərək inkişaf edir. Ölkədə iqtisadiyyatın davamlı və rəqabətqabiliyyətli inkişafı sahəsində uzunmüddətli, sistemli fəaliyyət həyata keçirilir.
Aparılan davamlı iqtisadi islahatlar və iqtisadiyyatın diversifikasiyası siyasəti nəticəsində qeyri-neft sektorunun inkişafı təmin edilib. Bu sahədə əhəmiyyətli irəliləyişlərə nail olunub. Məhz bunun nəticəsidir ki, elm, təhsil, infrastruktur, sosial rifah, biznes kimi sahələrdə uğur əldə edən Azərbaycan artıq dünya dövlətləri üçün örnəyə çevrilib.
Ötən dövrdə dövlət başçısının imzaladığı fərman və sərəncamlar, təsdiqlədiyi dövlət proqramları nəticəsində Azərbaycanın hərtərəfli və dayanıqlı sosial-iqtisadi inkişafının stimullaşdırılması təmin olunub. Dünya iqtisadiyyatı üçün ağır, ciddi çətinliklərin yaşandığı, neftin qiymətinin 3-4 dəfə düşdüyü dövrdə aparılan islahatlar ölkənin belə bir vəziyyətdən uğurla çıxmasına, sosial-iqtisadi sabitliyin davam etməsinə, qeyri-neft sənayesində, kənd təsərrüfatında artım əldə olunmasına imkan verib.
Bütün bunların nəticəsidir ki, “Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycanın suveren reytinqləri üzrə proqnozu yaxşılaşdırmasının səbəbini açıqlayıb. Agentliyin inkişaf etməkdə olan Avropa ölkələrinin suveren reytinqi üzrə direktoru Ameli Ru deyib ki, bunun üç səbəbi var: “Bir ay əvvəl biz Azərbaycanın suveren reytinqləri üzrə proqnozu “mənfi”dən “sabit”ə artırdıq. Bunun əsas səbəbi ölkədə dollarlaşmanın səviyyəsinin azalması, 2017-ci ilin aprelindən manatın məzənnəsinin sabitləşməsi, həmçinin, Azərbaycan Beynəlxalq Bankının restrukturizasiya prosesidir ki, bu da ümumilikdə bank sektoruna müsbət təsir edib”.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər agentliyin bu dəyərləndirməsinə necə yanaşırlar? Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, “Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyinin yanaşması doğrudur: “Məsələ ondadır ki, agentlik reytinqləri müəyyənləşdirərkən hər zaman müxtəlif makroiqtisadi göstəriciləri nəzərə alır. Nəzərə almaq lazımdır ki, 2014-cü ildən sonra formalaşmış iqtisadi konyukturda qeyd edilən faktorlar əhəmiyyətli faktorlardır. Maliyyə-bank sektorunun təxminən 45 faizi Beynəlxalq Banka məxsus idi. Sözügedən bankın restrukturizasiya edilməsi, sağlamlaşdırılması prosesi bank sektorunda ümumi tarazılığın bərpa olunmasına müsbət mənada təsir edə bilib. Hesab edirəm ki, bu, əhəmiyyətli addımdır. Bundan başqa, manatın məzənnəsinin sabitləşməsi də bu istiqamətdə gedən proseslərə öz müsbət töhfəsini verib. Nəzərə alsaq ki, məzənnə bazar şərtləri daxilində deyil, daha çox sərt qərarlar nəticəsində formalaşır, bu, işləri müəyyən mənada çətinləşdirir. Ancaq məzənnənin sabitləşməsi isə müəyyən qədər şərait yaradır ki, sahibkarlar passiv davranışlardan aktiv davranışlara meyl etsinlər. Məsələ ondadır ki, 2017-ci ilin fevralından başlayaraq manatın məzənnəsində sabitləşmə prosesi başlayıb. Sözügedən proses aprelə qədər davam edib. Apreldən sonra biz müşahidə edirik ki, artıq may ayından etibarən Azərbaycanda ümumdaxili məhsulda artım dinamikası sürətlənib. Bu, manatın məzənnəsinin sabitləşməsindən sonra yaranan situasiya ilə bağlıdır. Yaranan sabitləşmə iqtisadi artımı şərtləndirdi. Yəni yaranan iqtisadi vəziyyət yığımdan aktiv fəaliyyətə keçidi təmin etdi. Bu isə, öz növbəsində, ÜDM-ə öz müsbət təsirini göstərdi. Düşünürəm ki, hazırkı şərait, iqtisadi konyuktur ilyarım bundan əvvəlki vaxtla müqayisədə müsbətə doğru dəyişib. Sözügedən dəyişikliyin də reytinq agentliyinin hesabatında öz əksini tapması təbiidir və həm də müsbət haldır”.
Vidadi ORDAHALLI
