Rəsul Cahangirli: “Bu ölkədən fərqli olaraq, Azərbaycanda təkcə 2018-ci ildə ÜDM-in 43,4 milyard dollar olacağı proqnozlaşdırılır”
Dünyanın beynəlxalq maliyyə və iqtisadi qurumları tərəfindən Azərbaycanın mövqelərinin yüksək qiymətləndirilməsi davam edir. Bu günlərdə Azərbaycanın “2018 İqtisadi Azadlıq” indeksi üzrə də bir pillə irəliləyərək, 180 ölkə arasında 67-ci yerdə qərarlaşdığı məlum oldu.
Reallıq ondan ibarətdir ki, son on il ərzində həyata keçirilən davamlı iqtisadi islahatlar nəticəsində Azərbaycanın iqtisadi mövqeyi bütün parametrlər üzrə müsbətə doğru irəliləyir. Xüsusən də ölkədə son 3 ildə yeni iqtisadi modelə transformasiya sahəsində atılan ciddi addımlar mövcud mənzərəni daha da yaxşılığa doğru dəyişir. Ümumiyyətlə, hökumətin 2016-cı ilin əvvəlindən etibarən həyata keçirməyə başladığı tədbirlər öz səmərəsini verməyə başlayır. Məsələ ondadır ki, iqtisadiyyatı idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi ilə yanaşı, bütün istiqamətlər üzrə qənaətə keçməklə mövcud büdcə-vergi siyasətinin dəyişdirilməsi, o cümlədən, pul-kredit siyasətinin sərtləşdirilməsi öz müsbət effektini verdi. Nəticədə ölkədə iqtisadi artım bərpa olunub. Təkcə bu ilin yanvar ayında iqtisadiyyatda 4 faiz artım qeydə alınıb.
Bütün bunların nəticəsidir ki, dünyada tanınmış “Fitch” beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycanda növbəti iki il üçün iqtisadi artımla bağlı yeni proqnozunu açıqlayıb. Agentliyin proqnozuna əsasən, bu il iqtisadi artım 2017-ci illə müqayisədə 1,2 faiz, gələn il isə 3,3 faiz təşkil edəcək: “Nominal ifadədə 2018-ci ildə ÜDM-in 43,4 milyard dollar, 2019-cu ildə isə 47,3 milyard dollar olacağı gözlənir. Bundan başqa, Azərbaycanda istehlak qiymətləri indeksinin bu il 9 faiz, gələn il isə 4,8 faiz olacağı proqnozlaşdırılır”.
Ancaq gəlin görək Azərbaycanla müqayisədə eyni regionda yerləşən Ermənistanda bu sahədə vəziyyət necədir. Erməni mətbuatının yaydığı məlumata görə, 2022-ci ildə Ermənistanda ümumdaxili məhsul 22 milyard dollara çatacaq. Ancaq qarşıdakı 4 ildə bunun 22 milyard dollar olacağı hələ bəlli olmadığı halda, gələn il Azərbaycanda ÜDM-in 47,3 milyard dollar olacağı gözlənir. Özü də bunu Azərbaycan tərəfi deyil, nüfuzlu xarici reytinq təşkilatı proqnozlaşdırır. Belə olan halda, aradakı fərqi ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Ümumi yanaşdıqda Ermənistanın belə bir acınacaqlı duruma düşməsininn başlıca 2 səbəbi var. Birincisi, Ermənistan apardığı işğalçılıq siyasəti üzündən regionda məyyən qədər təcrid vəziyyətinə düşüb. Faktiki olaraq Ermənistan iqtisadiyyatı Azərbaycan və Türkiyə bazarından məhrum olub. İstehsal etdiyi istənilən məhsulu 2 qonşu dövlətin bazarına çıxara bilmir. Bununla yanaşı, iqtisadiyyatın inkişafında mühüm rol oynayan amillərdən biri də əlverişli nəqliyyat yollarıdır. Məlum səbəblərdən Ermənistan bilərəkdən özünü bundan məhrum edib. Həmçinin, Ermənistan enerji dəhlizlərindən də məhrum olub. İnkincisi, Ermənistanda kriminal və korrupsioner rejim hakimiyyətdədir. Belə olan halda, oradakı mövcud hakimiyyətin liberal iqtisadi, işlək sistem qurması mümkün deyil O üzdən, dörd ildən sonra Ermənistanda ÜDM-in 22 milyard dollar olacağı real görünmür. Çox vaxt erməni tərəfi statistik rəqəmləri şişirdir. Məsələn, Beynəlxalq Valyuta Fondunun hesablamalarına görə Ermənistan iqtisadiyyatında artım 2017-ci il üçün 2,5 səviyyəsində olub. Ermənistan isə rəsmən bəyan edir ki, iqtisadi artım 7,7 faiz olub. Bu isə mümkün deyil. Bu institutun hesablamaları istənilən ölkə hökumətinin hesablamalarından daha dəqiq olur. Reallıq ondan ibarətdir ki, ölkə iqtisadi tənəzzül içərisindədir. Ermənistanda xarici borc dayanmadan artır. Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycanda təkcə 2018-ci ildə ÜDM-in 43,4 milyard dollar olacağı proqnozlaşdırılır. Gələn il bundan da çox olacaq. Bunun da başlıca səbəbi onunla əlaqədardır ki, Azərbaycanda məqsədyönlü iqtisadi siyasət aparılır. Dünya bazarında neftin qiyməti 3 il əvvəl kəskin ucuzlaşandan sonra Azərbaycanda köklü islahatlara start verildi. Nəticədə iqtisadiyyatın qeyri-neft sektoru sürətlə böyüyür. İdxaldan asılılıq azalmağa doğru gedir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi böyük nəqliyyat və enerji layihələri növbəti illərdə ölkəyə ciddi iqtisadi dividendlər vəd edir. Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycanda daha dinamik və işlək mexanizmə söykənən hökumət var. Ortada olan fərq və reallıq bundan ibarətdir”.
Cəmilə QARAYEVA
