Vahid Əhmədov: "Mərkəzi Bank Azərbaycanda pul kütləsinə nəzarəti gücləndirib"
Birinci yarımillik ərzində manatın rəsmi məzənnəsi banklararası əqdlər üzrə orta məzənnə (hərraclar və hərracdankənar əməliyyatlar nəzərə alınmaqla) əsasında müəyyən edilib.
Tədiyə balansının yaxşılaşması, eləcə də dövlət sektorunun xarici valyutada bir sıra öhdəliklərinin valyuta bazarından kənarda tənzimlənməsi valyuta bazarına tarazlaşdırıcı və manatın məzənnəsinə sabitləşdirici təsir göstərib.
Mərkəzi Bankın 2017-ci ilin yanvar-iyun ayları üzrə Pul Siyasəti İcmalında qeyd olunur ki, yanvar və fevral aylarının birinci yarısında bahalaşan ABŞ dolları fevral ayının ikinci yarısından nisbətən ucuzlaşmağa başlayıb, ikinci rüb ərzində isə stabilləşib.
2016-cı ilin sonuna ABŞ dollarının manata qarşı məzənnəsi 1,7707 AZN səviyyəsində olmuşdusa, 01.02.2017-ci il tarixində özünün dövr üzrə maksimum həddinə - 1,9200 AZN-ə qalxıb, 26.05.17. - 01.06.17. tarixlərində isə minimum həddinə - 1,7020 AZN-ə enib. İlin birinci yarısının sonuna manat ABŞ dollarına nəzərən 3,9 faiz möhkəmlənib. 2017-ci ilin birinci yarısı ərzində 1 ABŞ dollarının manata qarşı orta günlük məzənnəsi isə 1,74 manat təşkil edib.
Yeni məzənnə rejiminin tətbiqi Mərkəzi Bankın ehtiyatlarının zəruri səviyyədə qorunmasına imkan verir. İyunun 30-na Mərkəzi Bankın xarici valyuta ehtiyatları 4964,1 milyon dollar təşkil edib.
Bütövlükdə, yanvar-fevral aylarında sürətlə bahalaşan dolların nəhayət stabilləşməsinin təmin olunması nələrin hesabına olub?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən millət vəkili Vahid Əhmədovun fikrincə, ölkədə pul kütləsinə nəzarət gücləndirilib: "Son aylar Azərbaycan Mərkəzi Bankı bu məsələ ilə bağlı tamam başqa siyasət yürütməyə başlayıb. Yəni Mərkəzi Bank Azərbaycanda pul kütləsinə nəzarəti gücləndirib. Bununla da əlavə pul xərcləməyə ehtiyac görülməyib. Müəyyən qədər ixrac artırılıb, idxal əməliyyatları isə azaldılıb. Bu sahədə çox ciddi nəzarət mexanizmi cənab Prezidentin müvafiq tapşırıqlarına əsasən yerinə yetirilir. Bununla da Azərbaycanda ilk dəfə olaraq təqribən 1,6 milyard manata yaxın müsbət saldo yaranıb. Bütün bunlar da müəyyən qədər dollara olan tələbatı azaldıb, manatın məzənnəsinin normal saxlanmasına şərait yaradıb. İndiyədək bu proses müəyyən qədər qorunub saxlanıb. Yəqin ki, Mərkəzi Bank bu prosesi ilin sonunadək qoruyub saxlamağa çalışacaq. Burada əsas məsələ real sektorun inkişafına vəsaitin xərclənməsi ilə bağlıdır. Digər tərəfdən isə, ilin sonunadək xarici borcların ödənilməsi ilə bağlı bəzi problemlər ortaya çıxa bilər. Bu yaxınlarda ölkə başçısının müvafiq sərəncamı ilə Bakı Beynəlxalq Ticarət Limanının inşasının davam etdirilməsi üçün 100 milyon manat vəsait ayrılıb. Bu cür böyük layihələrə vəsait ayrılması ola bilər ki, manatın məzənnəsinə də təsir etsin. Hazırda Mərkəzi Bankın əsas siyasəti odur ki, həm manatın məzənnəsi, həm də inflyasiyanı qoruyub saxlasın. Bu yaxşı haldır. Ancaq real sektoru da inkişaf etdirmək vacibdir".
Vidadi ORDAHALLI
