Ruslan Atakişiyev: "Ümumi iqtisadi passivlik, müəssisələrin rentabellik səviyyəsi, sənədləşmə prosesi..."
Hesablama Palatası özəlləşdirmədən daxilolmalar üzrə proqnoz göstəricinin yerinə yetirilməsi ehtimalının aşağı olduğunu bildirir. Belə ki, 2017-ci ilin 5 ayında bu mənbə üzrə daxilolmaların cari ilin 200 mln. manat məbləğində müvafiq büdcə tapşırığına nisbətən 50 mln. manat təşkil etməsi göstərilib.
Bu isə yanvar-may ayları üzrə müvafiq proqnozun cəmi 25 %-nə bərabərdir. Bu barədə 2017-ci ilin dövlət büdcəsi haqqında qanunda dəyişikliklər edilməsi barədə layihəyə Palatanın rəyində bildirilir. Qeyd edək ki, layihədə dövlət büdcəsi kəsirinin özəlləşdirmədən daxilolmalar, xarici qrantlar və digər mənbələr hesabına (daxili və xarici borclanma, dövlət büdcəsinin vahid xəzinə hesabının qalığı) maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulub.
Ümumiyyətlə, Hesablama Palatasının 2016-cı ilin dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı təqdim etdiyi rəydə də özəlləşdirmədən daxilolmaların icra səviyyəsinin aşağı olduğu vurğulanıb. Rəydə 2016-cı il dövlət büdcəsi kəsirinin maliyyələşdirilməsi mənbələrindən biri kimi özəlləşdirmədən daxilolmalar üzrə 100 mln. manat məbləğində nəzərdə tutulduğu, ilin sonuna isə bu mənbədən dövlət büdcəsinə 68,768 mln. manat və ya 3,2 dəfə az olmaqla 31,232 mln. manat məbləğində vəsaitin daxil olduğu göstərilib.
Özəlləşdirmə hərraclarını Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi keçirir.
Maraqlıdır, özəlləşdirmədən daxilolmaların həcmi niyə aşağı səviyyədədir?
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyevin sözlərinə görə, daxil olan gəlirlərin azalmasında bir sıra amillərin rolu var: "Əsas məsələ odur ki, özəlləşdirməyə çıxarılan obyektlər investorları maraqlandırsın. Həmin obyektlərin bazar tələbinə nə dərəcədə uyğun olub-olmaması vacib şərtlərdən biridir. Görünən odur ki, özəlləşdirməyə maraq arzuolunan səviyyədə deyil. Ona görə də əsasən bu səbəbdən özəlləşdirmə prosesi ləng gedir. Digər amillər isə institusional səbəblərlə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, özəlləşdirməyə verilən qurumların əvvəlki fəaliyyəti də burada rol oynayır. Yəni maliyyə hesabatlığı, mövcud maliyyə, quruluş vəziyyəti, özəlləşdirmə prosesinin özü nəzərə alınmalıdır. Deməyim odur ki, bütün bunların hamısı özəlləşdirməyə təsir edir. Bütövlükdə, götürəndə özəlləşdirməyə marağın az olmasının kökündə bir sıra amillər dayanır. Ümumi iqtisadi passivlik, müəssisələrin rentabellik səviyyəsi, sənədləşmə prosesi, investisiya, sahibkarlıq mühiti və digər amillər buna təsir göstərir. Ona görə də bir amili əsas götürmək düzgün olmaz".
Vidadi ORDAHALLI
