"Reuters" agentliyinin sahədəki etibarlı mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, Rusiya daxili bazarda yaranmış yanacaq qıtlığı səbəbindən Hindistandan dəniz yolu ilə benzin idxalına başlayıb. Mənbələrdən biri bildirib ki, Hindistandan artıq ən azı 60 min metrik ton benzin yüklənərək göndərilib. Digər mənbə isə deyir ki, hər birində 30–40 min ton yanacaq olan iki tanker hazırda Rusiyaya doğru yoldadır.
Başqa bir mənbənin sözlərinə görə, Rusiya müxtəlif ölkələrdən aylıq ümumilikdə 400 min ton benzin idxalını planlaşdırır. Bu siyahıya hazırda Rusiyaya yanacaq tədarük edən Belarus da daxildir. Hindistan özü Rusiya xam neftinin ən böyük alıcılarından biridir. İyun ayında bu ölkənin Rusiyadan neft idxalı sutkada 2.7 milyon barelə çatmaqla rekord səviyyəyə yüksəlib və Hindistanın ümumi neft idxalının yarıdan çoxunu təşkil edib. Prezident Vladimir Putin etiraf edib ki, Ukrayna dronlarının neft emalı zavodlarına endirdiyi zərbələr bəzi regionlarda yanacaq çatışmazlığına səbəb olub. O, problemin həlli üçün lazımi tədbirlərin görüldüyünü vurğulayıb. Bu arada məlum olub ki, yanacağın 90 faizdən çoxunu Rusiyadan alan Qırğızıstan da tədarükü şaxələndirmək üçün Azərbaycan, Qazaxıstan, Belarus və digər ölkələrlə danışıqlara başlayıb. Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov bəyan edib ki, Moskva digər ölkələrlə neft məhsullarının mümkün idxalı barədə danışıqlar aparır. O bildirib ki, tərəflər münasib qiymətlər barədə razılığa gələrsə, Moskva xaricdən yanacaq idxal etməyə hazırdır. "Reuters" agentliyi Rusiyanın təxminən 50 min ton "Aİ-92" markalı benzin tədarükü ilə bağlı Qazaxıstana müraciət etdiyini xəbər vermişdi. O zaman Astana danışıqlar faktını rəsmən təkzib etmiş, Qazaxıstanın energetika naziri Yerlan Akkenjenov Moskvadan rəsmi sorğu daxil olmadığını bildirmişdi. Agentliyin məlumatına görə, Rusiyada benzin istehsalı ötən illə müqayisədə təxminən dörddə bir qədər azalıb. Rusiya rəsmiləri, idxalla yanaşı, yanacaq ixracına məhdudiyyət qoyulması və neft emalı zavodları üçün subsidiyaların artırılması variantlarını da nəzərdən keçirirlər. Moskva artıq daxili bazar üçün benzin və dizelin keyfiyyət tələblərini yumşaldıb, həmçinin yanacağın dəniz yolu ilə çatdırılması imkanlarını araşdırır.
Agentliyin məlumatına görə, Rusiyada benzin istehsalı illik müqayisədə 25 faiz azalıb. Buna baxmayaraq, mənbələr tədarük həcminin yüksək olacağını ehtimal etmir. Rusiya rəhbərliyi daxili bazarı sabitləşdirmək üçün yanacaq ixracının məhdudlaşdırılması, neft emalı zavodlarına subsidiyaların artırılması və idxalın təşkili kimi bir sıra tədbirləri nəzərdən keçirir. Eyni zamanda daxili bazar üçün yanacağın keyfiyyət standartları yumşaldılıb və dəniz yolu ilə tədarük imkanları araşdırılır. Ukrayna dronlarının neft emalı zavodlarına hücumları fonunda Rusiyada kəskin yanacaq qıtlığı yaranıb. Tədarükdəki fasilələr və ajiotaj səbəbindən Omsk, İrkutsk, Voronej, Saratov, Vladimir vilayətlərində və ilhaq edilmiş Krımda yanacaq satışına limitlər tətbiq olunur. Omskda bir maşına maksimum 40 litr benzin verilir, Voronejdə isə "Lukoil" şəbəkəsində bu rəqəm cəmi 30 litrdir. Krımda isə Kerç boğazındakı logistika qovşağına endirilən zərbədən sonra benzin satışı tamamilə dayandırılıb. Federal Antiinhisar Xidməti "möhtəkirliyin qarşısını almaq məqsədilə" onlayn platformalarda da yanacaq satışını qadağan edib. "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, Rusiyada gündəlik benzin istehsalı ötən ilin iyunu ilə müqayisədə 25 faiz azalıb. Yay mövsümündə daxili tələbatın minimum həddi sutkada 110 min ton olduğu halda, istehsal 90 min tona düşüb.
Ramil QULİYEV
