Tanınmış ədliyyə polkovniki, vətənpərvər şəxsiyyət
Şahbaz İlyas oğlu Aslanovun işıqlı xatirəsinə
Hər bir insanın ömrü bəşəriyyət tarixində bir iz qoyur. Ləyaqətlə yaşanmış, Vətənə və xalqa həsr olunmuş ömürlər isə nəsillərə örnək olacaq bir məktəbə çevrilir. Belə unudulmaz və şərəfli ömür sahiblərindən biri də tanınmış dövlət xadimi, yüksək mənəviyyatlı ziyalı, ədliyyə polkovniki Şahbaz İlyas oğlu Aslanovdur. Onun həyat hekayəsi təkcə uğurlu bir karyeranın deyil, eyni zamanda sarsılmaz zabit şərəfinin, el-obaya bağlılığın və sonsuz Vətən sevgisinin bariz nümunəsidir.
Şahbaz İlyas oğlu Aslanov 1945-ci il janvarın 20-də Gürcüstan Respublikasının qədim Borçalı mahalının Başkeçid (indiki Dmanisi) rayonunun füsunkar Hamamlı kəndində ziyalı ailəsində dünyaya göz açmışdır. 1951-ci ildə Hamamlı kənd orta məktəbinin birinci sinfinə qədəm qoymuş, 1962-ci ildə həmin təhsil ocağını yüksək nailiyyətlə – gümüş medalla bitirmişdir. Elmə və biliyə olan sonsuz həvəsi, gələcəyə böyük ümidləri onu Bakı şəhərinə gətirmiş və o, elə həmin il Bakı Statistika Texnikumuna (indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) nəzdindəki Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kolleci) qəbul olunmuşdur. 1964-cü ildə orta ixtisas təhsilini müvəffəqiyyətlə tamamlayaraq mühasib-plançı ixtisasına yiyələnmişdir.
Əmək fəaliyyətinin başlanğıcı və hərbi xidmət illəri
Şahbaz Aslanov əmək fəaliyyətinə 1964-cü ildə doğma Dmanisi rayonundakı Mahmudlu sovxozunda mühasib köməkçisi kimi başlamışdır. Gənc mütəxəssisin işgüzarlığı və məsuliyyəti tezliklə rəhbərliyin diqqətini cəlb etmiş və o, 1965-ci ilin yanvar ayından etibarən Dmanisi Rayon Statistika İdarəsində kənd təsərrüfatı üzrə böyük inspektor vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.
1965-ci ilin fevralından 1967-ci ilin dekabrınadək Rusiya Federasiyasının Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində ordu sıralarında müqəddəs əsgərlik borcunu yerinə yetirmişdir. Xidmət dövründə nümayiş etdirdiyi yüksək intizam və təşkilatçılıq qabiliyyətinə görə bölmə komandiri təyin edilmiş, serşant rütbəsinə layiq görülmüşdür. O, həmçinin xidməti fəallığına görə “Böyük Vətən müharibəsinin iyirmi illiyi” yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Daxili işlər və ədliyyə orqanlarında xidmət yolu
Hərbi xidmətdən tərxis olunduqdan sonra taleyini birdəfəlik hüquq-mühafizə orqanlarına bağlayan Şahbaz Aslanov 1968-ci ilin yanvarından Azərbaycan İctimai Asayişin Mühafizəsi Nazirliyinin (indiki Daxili İşlər Nazirliyi) Bakı şəhərindəki 10 nömrəli islah-əmək müəssisəsində nəzarətçi usta kimi xidmətə başlamışdır. Elə həmin ilin oktyabr ayında peşəkarlığı ilə seçilərək Nazirliyin Həbs Yerləri İdarəsinin maliyyə-plan şöbəsində iqtisadçı-mühəndis vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Şahbaz Aslanov fəaliyyəti boyu mükəmməl savada və hərtərəfli biliklərə sahib olmağı qarşısına məqsəd qoymuşdu. Bu məqsədlə o, xidmətdən ayrılmayaraq 1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Geologiya-coğrafiya fakültəsinin qiyabi şöbəsinə daxil olmuş və 1974-cü ildə ali təhsilini uğurla başa vurmuşdur. İqtisadiyyat və maliyyə sahəsində biliklərini daha da təkmilləşdirmək istəyi ilə 1974–1979-cu illərdə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti – UNEC) Uçot-iqtisad fakültəsinin axşam şöbəsində ikinci ali təhsilə yiyələnmişdir.
1972-ci ilin iyun ayından etibarən daxili işlər və ədliyyə sistemində məsul vəzifələrdə çalışan Şahbaz Aslanov İslah Əmək Müəssisələri İdarəsində (sonralar Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Qərarlarının İcrası Baş İdarəsi, indiki Penitensiar Xidmət) şöbə rəisinin müavini və şöbə rəisi vəzifələrinədək yüksəlmişdir. Göstərdiyi peşəkar xidmətlərin bəhrəsi olaraq, ona 1975-ci ildə "daxili xidmət leytenantı", 1995-ci ildə isə "ədliyyə polkovniki" ali zabit rütbələri verilmişdir.
Zabit şərəfi, vətənpərvərlik və Qarabağ səhifəsi
Polkovnik Şahbaz Aslanov 1995-ci ilin iyun ayından 2000-ci ilin yanvar ayına qədər Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Qərarlarının İcrası Baş İdarəsinin maliyyə-plan şöbəsinin rəisi vəzifəsində səmərəli fəaliyyət göstərmişdir. Yüksək intellektual səviyyəsi, dərin dövlətçilik təfəkkürü və xidməti prinsiplərə sadiqliyi ilə rəhbərlik etdiyi kollektivin dərin rəğbətini qazanmış, gənc ədliyyə kadrlarının yetişməsində əsl örnək və hamiyə çevrilmişdir. Nümunəvi zabit bu uca zirvəyə özünün sarsılmaz əzmkarlığı, yüksək idarəçilik mədəniyyəti və mənəvi keyfiyyətləri sayəsində ucalmışdır. O, xidməti fəaliyyəti dövründə dəfələrlə nazirliyin fəxri fərmanları və müxtəlif mükafatlarla təltif edilmişdir.
Şahbaz Aslanov təkcə kabinet işçisi deyil, eyni zamanda ölkənin çətin günlərində Vətən naminə canını fəda etməyə hazır olan fədakar bir zabit idi. O, 1988–1993-cü illərdə – Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ən alovlu dövrlərində – dəfələrlə münaqişə bölgəsinə, o cümlədən Ağdam, Şuşa və digər strateji rayonlara xidməti ezamiyyətlərə göndərilmiş, döyüş şəraitində rəhbərliyin verdiyi xüsusi tapşırıqları canıbahasına, böyük cəsarət və ləyaqətlə yerinə yetirmişdir.
Parlaq xatirələrin işığı və ziyalı ehtiramı
Şahbaz Aslanovun vaxtsız vəfatından sonra jurnalistlər Mahir Süleymanov və Knyaz Aslan onun əziz xatirəsinə ithaf olunmuş “Polkovnik Şahbaz Aslanov: Mənəvi ömrün başlanğıcı” adlı xüsusi buraxılış hazırlayıb nəşr etdirmişlər. Beş min nüsxə tirajla işıq üzü görən bu nəfis nəşrdə Azərbaycanın bir çox tanınmış elm, mədəniyyət və söz xadimlərinin – akademik Kamal Talıbzadənin, professor Camal Mustafayevin, Xalq artisti Canəli Əkbərovun, Xalq şairi Zəlimxan Yaqubun, yazıçı-publisist Məzahir Süleymanzadənin, şairə Səadət Butanın və digər nüfuzlu ziyalıların ürək sözləri, onun nəcib xarakteri barədə xatirələri toplanmışdır.
Tanınmış alimlər Razim Məmmədli və Vahid Ömərli bu unudulmaz zabitə həsr etdikləri məqalədə polkovnikin yüksək mənəviyyatını bu sözlərlə vəsf edirlər:
“Başkeçidin, Borçalının, bütövlükdə Azərbaycanın sayılıb-seçilən ləyaqətli oğullarından olan polkovnik Şahbaz Aslanovun ürəyi daim yaxşılıqlarla döyünürdü. Ən müxtəlif məsələlərlə bağlı ona pənah gətirənlərə imkan daxilində kömək göstərməyə çalışan bu gülərüzlü insan el-oba arasında böyük nüfuz və hörmət qazanmışdı. Şahbaz İlyas oğlu xeyirxahlıq, səmimiyyət və alicənablıq örnəyi idi. O, hələ gənc yaşlarından el ağsaqqalı mərtəbəsinə yüksəlmişdi. Yanına gələnləri, ondan məsləhət almaq istəyənləri özünəməxsus təmkinlə dinləyər, fikirlərini tam ifadə etmələrinə şərait yaradar, sonra isə onlara ən doğru, məntiqli və ağlabatan yol göstərərdi. Dəfələrlə şahid olmuşduq ki, dost-tanışa, qohum-əqrəbaya dəyərli tövsiyələr verəndə, onlara mənəvi dayaq olub əl tutanda, xeyirxah bir iş görmüş insan kimi özünü son dərəcə xoşbəxt hiss edirdi”.
Əbədiyyətə qovuşan ömür
Amansız və qəfil ölüm polkovnik Şahbaz Aslanovu ömrünün və yaradıcılığının ən məhsuldar çağında – xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən, iş başında yaxalamışdır. Sədaqətli Vətən oğlu 2000-ci il yanvar ayının 27-də, ömrünün 55-ci baharında qəfildən gözlərini əbədi yumaraq haqqa qovuşmuşdur...
İllər bir-birini əvəz etsə də, ədliyyə polkovniki Şahbaz Aslanovun işıqlı obrazı, vətənpərvərliyi və nəcib əməlləri onu tanıyanların, çiyin-çiyinə çalışdığı həmkarlarının və bütün Borçalı sevdalılarının yaddaşından heç vaxt silinməyəcəkdir. Cismən aramızda olmasa da, onun adı Azərbaycan dövlətçilik tarixinə, xatirəsi isə onu sevənlərin qəlbinə əbədi həkk olunmuşdur. Çünki Şahbaz Aslanov kimi şəxsiyyətlərin ölümü sadəcə fiziki bir sonluqdur; onların mənəvi ömrü isə əbədiyyət qədər sonsuzdur və nəsillərin yaddaşında daim yaşayacaqdır.
Vahid Ömərov
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının
Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıçı elmi işçisi,
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
