Pərviz Heydərov: "Getdikcə dövlət tərəfindən investisiyalar daha da azalacaq və bu sahədə əsas yük özəl strukturların üzərinə düşəcək"
Azərbaycan iqtisadiyyatında birbaşa investisiyalar şəklində xarici kapitalın ümumi həcmi 2016-cı ildə 7,32 milyard dollar təşkil edib. Azərbaycan Mərkəzi Bankından verilən məlumata görə, 2015-ci illə müqayisədə bu göstərici 2,4 faiz azalıb. Belə ki, 2015-ci ildə bu göstərici 7,5 milyard dollar təşkil edib.
Məlumata görə, qeyri-neft sektoruna cəlb edilmiş birbaşa investisiyaların həcmi isə təxminən 1,71 milyard dollar təşkil edib. Bu göstərici isə 2015-ci il üzrə göstəricidən təxminən 2 dəfə çoxdur. Belə ki, 2015-ci ildə bu göstərici 860,4 milyon dollar təşkil edib.
Mövzu ilə bağlı İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərova müraciət etdik. O, "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ölkə iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşu təkcə xarici mənbələr üzrə azalmayıb, bu, ümumi tendensiyanın tərkib hissəsi olaraq baş verib: "Belə ki, bütövlükdə investisiyalar özü azalıb və azalır. Məsələn, İqtisadiyyat Nazirliyinin hazırladığı 2017-ci il və sonrakı 3 il ərzində ölkənin iqtisadi və sosial inkişaf konsepsiyası və proqnoz göstəricilərinə əsasən, bu il ərzində əsas kapitala yönəldiləcək investisiyaların həcmi 15,3 milyard manat proqnozlaşdırılıb ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 18,6 faiz az olacaq. Ölkə iqtisadiyyatına investisiyanın, başqa sözlə desəm, əsas kapitala vəsait yatırımının 2017-ci ildə keçən ildəkindən az təşkil edəcəyi də təbiidir. Çünki bu tendensiya ardıcıl son 3 ildir davam edir. Yəni investisiyaların azalması 2014-cü ildən etibarən başlayıb. Buna qədər isə hər il artım müşahidə edilirdi. 2010-cu ildə 21,2 faiz, 2011-ci ildə hətta 27,3 faiz, 2012-ci ildə 18 faiz, 2013-cü ildə 15,1 faiz. 2014-cü ildə isə ilk dəfə olaraq enərək 1,7 faiz. Sonrakı ildə, yəni 2015-ci ildə isə eniş 11,1 faiz təşkil etdi.
Sizin yadınıza dövlət başçısının sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin keçən ilin sosial-iqtisadi yekunlarına dair bu il yanvarın 10-da keçirilən iclasında dediyi sözləri salmaq istərdim. "Azərbaycanda yaradılmış gözəl sərmayə iqlimi hesabına biz ölkəmizə 8 milyard dollar xarici investisiya cəlb edə bilmişik. Bu da çox gözəl göstəricidir. Çünki bu gün bütün dünyada iqtisadi böhran yaşanır, maliyyə çətinlikləri müşahidə olunur və belə vəziyyətdə xaricdən investisiya gətirmək çox çətin məsələdir. Biz bunu təmin etmişik və ölkə iqtisadiyyatına 8 milyard dollar xarici sərmayə qoyulmuşdur" - deyə, Prezident vurğulayıb.
Yəni demək istədiyim budur ki, məsələyə təbii yanaşmaq lazımdır. Ümumiyyətlə, investisiyaların azalmağa başladığı ilk ilə diqqət yetirsək, bizdə investisiyaların hər il artmasının həmişə neftin dünya bazar qiymətlərinin yüksək olması ilə əlaqədar baş verdiyini görərik. Getdikcə dövlət tərəfindən investisiyalar daha da azalacaq və bu sahədə əsas yük özəl strukturların üzərinə düşəcək. Odur ki, bundan sonra investisiya strategiyasında əsas hədəf, əslində, iqtisadiyyata, xüsusən də qeyri-neft sektoruna xarici investisiyaların artmasına, genişlənməsinə nail olmaq təşkil etməlidir. Ancaq bu asan başa gəlməyəcək. Çünki qlobal iqtisadi böhran üzrə təzyiqlər artır. Artıq xeyli müddətdir dünya miqyasında xarici investisiyalar uğrunda ciddi mübarizə gedir. Azərbaycanda isə investisiyalar daha çox neft sektoruna qoyulub və qoyulur. Halbuki, ölkəmizdə qeyri-neft sektorunda da bunun üçün gözəl zəmin var. Düzdür, son vaxtlar qeyri-neft sektoruna da daxili və xarici sərmayə qoyulur. Lakin qeyri-neft sektoruna daha çox xarici sərmayə cəlb etməyə çalışmalıyıq, bu ən ümdə vəzifə təşkil etməlidir".
Günel CƏLİLOVA
