Son günlər diqqət cəlb edən məsələlərdən biri də kirayə mənzil bazarında qiymətlərlə bağlıdır. Bu xüsusda ilk olaraq qeyd etmək lazım gəlir ki, ötən illərin təcrübəsi yaz və yay aylarında kirayə evlərin qiymətinin aşağı düşdüyünü göstərir. Amma bu dəfə ölkəyə gələn turistlərin say artımı fonunda tamam fərqli bir vəziyyətin yaşanması da istisna olunmur.
Elə əmlak bazarı iştirakçıları da deyir ki, qiymətlərdə dəyişiklik tələb-təklifdən asılı olaraq dəyişəcək. Belə ki, tələb çox, təklif az olarsa, o zaman avtomatik olaraq qiymətlərdə artım baş verir. Hazırda isə ölkəyə gələn və sayı gedərək artan turistlər yeni tələb formalaşdırır. Elə bu da qiymətlərə avtomatik olaraq təsir edir. Başqa sözlə, Azərbaycana turistlərin gəlməsi kirayəyə verilən evlərin qiymətinin artımına birbaşa təsir edən səbəblərdən biridir. Əmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Osmanlı da deyir ki, turist axınının əmlak bazarına təsiri əsasən kirayə bazarında aktivliklə müşahidə olunur: "Mərkəzə yaxın yerlərdə kirayəyə verilən mənzillərin qiymətində cüzi artımlar müşahidə olunur. Amma bu elə də əhəmiyyətli qiymət artımı deyil. Müşahidələr göstərir ki, xarici vətəndaşların Azərbaycanda əmlak almağa marağı o qədər də yüksək deyil. 2008-2009-cu illərdə bu maraq həddindən artıq çox idi. İndi bu maraq çox azalıb". Amma kirayə bazarında tamam fərqli vəziyyət qeydə alınır. Məsələn, araşdırmalar göstərir ki, Bakıda, eləcə də müəyyən regionlarda mənzil kirayəyə götürən İran vətəndaşlarının sayı artır. Ekspertlər də təsdiq edir ki, kirayə ev axtaranlar əsasən 5-10 günlüyə turist kimi gələnlərdir. Bu da mənzil kirayəsi bazarında qiymətləri qaldırır. Qarşıdakı günlər ərzində isə kirayə bazarında daha böyük aktivlik gözlənir. Bunun əsas səbəblərindən biri Azərbaycanda ilk dəfə olaraq bu il aprelin 10-dan mayın 10-dək Bakıda keçiriləcək Birinci Şopinq Festivalı, eləcə də ondan sonra keçiriləcək "Bakı-2017" İslam Həmrəyliyi Oyunları, "Formula 1" yarışıdır. Məhz bütün bunlar ölkəyə xeyli sayda turist axınının olmasına gətirib çıxaracaq. Azərbaycan Turizm Assosiasiyası (AzTA) sədrinin müşaviri Müzəffər Ağakərimovun sözlərinə görə, şopinq festivalına, ərəb ölkələri ilə yanaşı, İrandan, Rusiyadan və Avropa ölkələrindən də turistlərin gəlişi gözlənir. O bildirir ki, şopinq festivalı yalnız alış-veriş etmək baxımından əhəmiyyətli deyil: "Bu festival ölkəyə turist cəlb etmək baxımından əhəmiyyətlidir. Ona görə də turizm şirkətləri və otellər həm şopinq festivalına, həm də ondan sonra keçiriləcək İslam Həmrəyliyi Oyunları, "Formula 1" yarışlarına ciddi hazırlaşmalı və turistlər üçün əlavə proqramlar hazırlamalıdırlar". Onun sözlərinə görə, "Bakı-2017" İslam Həmrəyliyi Oyunlarından sonra Azərbaycana Malayziya, İndoneziya kimi ölkələrdən də turistlərin gələcəyi proqnozlaşdırılır. Aydındır ki, ölkəyə daha çox turist gəlişi, otellərlə yanaşı, məhz kirayə bazarına da birbaşa təsir edərək burada qiymətləri yüksəldəcək. Amma kirayə bazarında bahalaşma təkcə xaricdən gələn turistlərin sayının artmasına görə deyil. Bölgələrdə kirayə evlərin qiymətini yüksəldən amil burada yerli əhalinin hesabına tələbin yüksəlməsidir. Xüsusən də son illər turizmin inkişaf etdiyi bölgələrdə həm turizm obyektlərində, həm də kirayə verilən kənd evlərində qiymətlərin bahalaşdığı üzə çıxıb. Aparılan araşdırmalar göstərir ki, paytaxta məsafə baxımından yaxın olan turistik bölgələrdə qiymətlər daha bahadır. Buna əsas səbəb paytaxtda yaşayanların istirahət və bayram günlərində bir neçə günlük həmin bölgələrə gedib geri qayıtmaq üçün daha az vaxt sərf etməsidir. Beləliklə, Azərbaycanın səfalı yerlərində, turizm bölgələrində tələbin təklifi üstələməsi kirayə verilən evlərin qiymətinə təsirsiz ötüşməyib. İnsanlar istirahətə daha çox vaxt və pul ayırdıqlarından, bölgələrdə həm otellərdə, həm də kirayə verilən evlərdə qiymətlər bahalaşır. Digər tərəfdən Azərbaycana gələn xarici turistlərin yayda bölgələrə üz tutması bu prosesi daha da intensivləşdirmək iqtidarındadır. Kirayə evlərin qiymətində artımın isə, ümumiyyətlə, bu il ərzində davamlı xarakter alacağı istisna olunmur.
Tahir TAĞIYEV
