Son dövrlərdə aqrar sahənin inkişafı istiqamətində atılan addımların mühüm nəticələrindən biri də bunun regionlarda məşğulluq səviyyəsinin yüksəlməsinə göstərdiyi müsbət təsirdir. Real vəziyyətin təhlili göstərir ki, ötən illərlə müqayisədə hazırda aqrar sahədə çalışanların sayı gedərək artır.
Qarşıdakı dövr ərzində isə kənd təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərənlərin sayının artması ilə yanaşı, onların gəlirlərinin yüksəlməsi istiqamətində də ciddi dəyişikliklərin olması proqnozlaşdırılır. bu xüsusda mühüm yeniliklərin olacağı sahələrdən biri də pambıqçılıqdır.
Hadisələrin inkişaf istiqaməti göstərir ki, pambıqçılıq ölkədə yeni iş yerlərinin yaradılması ilə bərabər, həm də Azərbaycana böyük miqdarda valyuta axınını təmin edəcək. Xatırladaq ki, ölkəmizdə 2015-ci ildə 18 min hektardan cəmi 35 min ton pambıq tədarük edilmişdi. Lakin ötən ildən etibarən dövlət dəstəyi və fermerlərin fəaliyyəti nəticəsində 51 min hektarda pambıq əkildi və 90 min tona yaxın məhsul götürüldü. Bu, 2015-ci illə müqayisədə üç dəfə çoxdur. Bu rəqəmin növbəti illərdə 600-700 min tona çatdırılması proqnozlaşdırılır. Ekspertlər isə bildirir ki, həyata keçirilən layihələr nəticəsində pambıqçılıq kövrək addımlarını atsa da, tezliklə ölkəyə valyuta gətirən əsas sahələrdən biri kimi çıxış edəcək. Başqa sözlə, pambıq istehsalının artımı həm qeyri-neft sektorunun inkişafı, həm də ölkəyə əlavə valyutanın gəlməsi baxımından vacib elementdir.
Gömrük Komitəsinin məlumatına əsasən, 2015-ci ildə ölkəyə 8431 ton pambıq ipliyinin satışından təxminən 14 milyon 390 min dollar gəlir gəlib. 2016-cı ildə 9362 ton pambıq ipliyi 18 milyon 13 min dollara satılıb. Pambıq və pambıq məhsullarının ixracı əsasən Rusiya, Türkiyə, İran, Gürcüstan, Malta və Ukraynaya edilib. Amma cari ildən etibarən vəziyyət tamam fərqli istiqamətdə dəyişəcək. İlk növbədə ona görə ki, ölkədə istehsal edilən pambığın miqdarı xeyli artıb. Digər tərəfdən ekspertlər diqqəti ona yönəldir ki, pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi kənd əhalisinin daimi işlə təmin olunmasında, heyvandarlığın yem bazasının möhkəmləndirilməsində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, pambıqçılıq əməktutumlu kənd təsərrüfatı sahəsidir. Keçən il pambıqçılığa on minlərlə insan cəlb edilib. Bu il bu rəqəmin daha da böyük olacağı gözlənir. Beləliklə, bölgələrdə məşğulluğun artırılması baxımından pambıqçılığın çox böyük xeyri var.
Məlumdur ki, pambıqçılıq əmək tutumlu və yüksək gəlirli istehsal sahəsi olmaqla yanaşı, həm də ölkədə yüngül sənayenin inkişafına ciddi təkan verə biləcək sektordur. Pambıq istehsalının inkişafı özü ilə bərabər sənayenin, emal müəssisələrinin yaradılmasına və işləməsinə imkan yaradır. Sovet vaxtında Azərbaycanda bu istiqamətdə bir çox istehsal müəssisələri yaradılıb. Onların bir çoxunun fəaliyyəti sonradan dayandırılıb. Amma artıq yeni belə müəssisələr yaradılır. Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev Saatlıda pambıqçılığın inkişafı məsələlərinə dair respublika müşavirəsində bu xüsusda maraqlı fikirlər səsləndirib: "Pambıqçılığın inkişafı, əlbəttə ki, Azərbaycanda yüngül sənayenin inkişafına da böyük təkan verəcək. Keçən il Mingəçevirdə yüngül sənaye parkının təməli qoyuldu. Orada doqquz zavod, o cümlədən iplik zavodu tikiləcək. Bu ilin sonuna qədər artıq ilk zavodlar fəaliyyətə başlamalıdır. Bu da çox böyük, ciddi iqtisadi təşəbbüsdür. Bu doqquz zavodda və ümumiyyətlə bu texnologiya parkının fəaliyyəti nəticəsində ən azı beş min insan işlə təmin ediləcək". Bununla yanaşı, dövlət başçısının qarşıya qoyduğu daha bir məsələ pambığın özünün yox, ondan hazırlanan məhsulların dünya bazarlarına çıxarılmasının təmin edilməsidir: "Biz hazır məhsul satacağıq. Mahlıc yox, hətta iplik yox, biz çalışmalıyıq ki, hazır məhsul sataq, tekstil sataq, xarici bazarlarda özümüz üçün yer edək. Mən bütün həmkarlarımla təmaslarda bu məsələni ön plana çəkirəm. Ticarət dövriyyəsinin artırılması və Azərbaycan ixracının artırılması məsələlərini qoyuram ki, bizim üçün yeni bazarlar açılsın. Ənənəvi bazarlar var və biz o bazarlarda işləyirik. Biz yeni bazarlara çıxmalıyıq. Ticarət evlərinin yaradılması bu məqsədi güdür. Yaxın gələcəkdə Rusiyada, Belarusda, Ukraynada, Çində, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində ticarət missiyalarımız fəaliyyətə başlayacaq. Çünki bu, hesab edirəm ki, bizim üçün indiki mərhələdə əsas bazarlardır". Bütün bunlar onu göstərir ki, qarşıdakı dövrdə pambıqçılıq Azərbaycana valyuta gətirən əsas sahələrdən biri olacaq.
Tahir TAĞIYEV
