Pərviz Heydərov: "Bu sahənin inkişafı üçün kompleks stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçirmək lazımdır"
Məlum olduğu kimi, martın 28-də Saatlıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə pambıqçılığın inkişafı məsələlərinə dair respublika müşavirəsi keçirilib. Müşavirədə çıxış edən ölkə başçısı bu sahədə yaranan vəziyyətlə bağlı bir sıra məqamlara toxunub.
Prezident İlham Əliyev pambıqçılığın tənəzzülə uğramasını bir sıra obyektiv və subyektiv amillərlə əlaqələndirib: "Pambıqçılığın Azərbaycanda qədim ənənələri vardır. Əsrlər boyu xalqımız pambıqçılıqla məşğul olub. Ancaq pambıqçılığın ən sürətli və uğurlu inkişaf dövrü ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Məhz onun təşəbbüsü və bilavasitə rəhbərliyi ilə 1970-ci illərdə və eyni zamanda, 1980-ci illərin əvvəllərində Azərbaycanda pambıqçılıq sürətlə inkişaf edib. Əgər biz statistikaya nəzər salsaq görərik ki, ulu öndərin dövründə Azərbaycanda pambıq tədarükü bir neçə dəfə artıb. 1980-ci illərin əvvəllərində 800 min tondan 1 milyon tona qədər pambıq tədarük edilirdi. Əfsuslar olsun ki, ulu öndər Azərbaycandan Moskvaya gedəndən sonra, bütün sahələrdə olduğu kimi, biz pambıqçılıqda da tənəzzüllə qarşılaşdıq. İldən-ilə diqqət azalırdı, ildən-ilə pambıq sahələri kiçilirdi və bu proses, əfsuslar olsun ki, son illərə qədər davam edirdi. Müstəqillik dövründə, əfsuslar olsun ki, biz pambıqçılıqda istədiyimiz nəticəyə çata bilməmişdik. Bunun bir neçə səbəbi var".
Prezident bunun başlıca səbəbini maliyyə imkanlarının məhdud olması ilə əlaqələndirib. Çünki bu sahənin inkişafı böyük vəsait tələb edir.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər ümumilikdə pambıqçılığın tənəzzülünü nə ilə əlaqələndirir? İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovun fikrincə, elə sahələr var ki, sırf bazarın öhdəsinə buraxmaq olmaz: "Bunlardan biri də pambıqçılıqdır. Bazar iqtisadiyyatı çox şeyi həll etmir. Bəzi sahələrə dövlət dəstəyi lazımdır. Ancaq burada bir nüans var. O da bundan ibarətdir ki, kəndliyə və fermerə pul verilməlidir. Söhbət məhsulu əldə etməkdən ötrü müvafiq dəstəkdən getmir. Dövlət bunu edir və edəcək də. Əsas məsələ son məhsuldan əldə olunacaq qazancdan ibarətdir. Çünki əkinçidə və istehsalçıda stimul yaradan məhz budur. Pambıqçılığın tənəzzülə uğramasının başlıca səbəbi odur ki, pul yoxdur, qazanc sıfıra enib. İlk növbədə qazancdan başlamaq lazımdır. Söhbət ixracyönümlü, xarici valyuta gətirə bilən məhsul istehsalı və tədarükündən gedirsə, bunun ən böyük xeyrini kəndli görməlidir. Düzdür, pambığın satınalma qiyməti artırılıb. Belə ki, 2016-cı ildən birinci növ pambığın bir tonu üzrə satınalma qiyməti 500 manat, ikinci növü üzrə 470 manat, üçüncü növü üzrə 440 manat, dördüncü növü üzrə isə 400 manat edilib. Ancaq pambıqçılığın inkişafı üçün kompleks stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçirmək lazımdır. İlk addım isə qiymət siyasəti ilə bağlı olmalıdır. Hesab edirəm ki, qiymət əsas şərtdir. Bu və ya digər güzəştlərin və subsidiyalaşdırmaların tətbiqi ilə istənilən nəticəyə nail olmaq çətin olacaq. Hazırda sevindirici hal ondan ibarətdir ki, dövlət artıq bu sahəni diqqətə götürüb. Dövlət başçısı da qeyd edib ki, pambıqçılığın inkişafını bundan sonra ancaq biznes qurumlarının öhdəsinə buraxmaq olmaz".
Vidadi ORDAHALLI
