Elyar İslamoğlu: “Məmurların və ya onların ailə üzvlərinin sahib olduqları özəl bağçalara dövlət dəstəyinin üstünlük əsasında verildiyi iddiaları təsdiqlənərsə...”
Özəl bağçalara gedən uşaqların pulunu dövlət ödəyəcək.
Azərbaycan Prezidentinin məktəbəqədər təhsil sahəsində valideyn-dövlət-özəl əməkdaşlığına əsaslanan maliyyələşmə modelinin tətbiqi ilə bağlı Fərmanı bu sahədə əlçatanlığın artırılması istiqamətində atılmış mühüm addımdır.
Bu barədə Elm və Təhsil Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən məlumat verilib.
Bildirilib ki, Fərman özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin potensialından səmərəli istifadə etməklə daha çox uşağın məktəbəqədər təhsilə cəlb olunmasına, valideynlərin seçim imkanlarının genişlənməsinə və bu sahədə dövlət dəstəyinin effektiv mexanizmlərlə həyata keçirilməsinə xidmət edir.
Yeni modelin əsas mahiyyəti müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində övladını özəl məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə yerləşdirən valideynlərə dövlət tərəfindən maliyyə dəstəyinin göstərilməsindən, yəni aylıq təhsil haqqının müəyyən hissəsinin dövlət büdcəsi hesabına qarşılanmasından ibarətdir.
Bu yanaşma valideyn, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığı gücləndirməklə yanaşı, məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafına da əlavə stimul verəcək. Əsas məqsəd uşaqların məktəbəqədər təhsilə çıxış imkanlarını genişləndirmək və məktəbəqədər təhsilin əhatə dairəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaqdır.
Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən Fərmanın icrası istiqamətində aidiyyəti qurumlarla birlikdə zəruri tədbirlərin icrasına başlanılıb və yaxın günlərdə ictimaiyyətə ətraflı məlumat təqdim olunacaq.
Qeyd edək ki, Nazirlər Kabineti tərəfindən “Məktəbəqədər təhsil sahəsində valideyn-dövlət-özəl əməkdaşlığına əsaslanan maliyyələşmə modelinin tətbiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2026-cı il 19 iyun tarixli 691 nömrəli Fərmanının icrasının təmin edilməsi barədə sənəd imzalanıb.
Özəl bağçalara dövlət pulu hansı prinsiplərlə təyin olunur? Şübhələr və söz-söhbətlər var ki, daha çox iri məmurlara məxsus olan bağçalar belə işlərdə qabağa düşür. Nəzərə alsaq ki, özəl uşaq bağçalarının əksəriyyətinin iri məmurlara və onların ailə üzvlərinə aid olduğu deyilir. Bu mənada, doğrudanmı iri məmurların bağçaları bu vəsaitdən daha çox bəhrələnir?
Qeyd edək ki, seçilmiş bağçalarda hər bir uşağın aylıq təhsil haqqının 250 manatlıq hissəsi dövlət qrantı hesabına qarşılanır. Qalan məbləğ isə valideyn tərəfindən ödənilir.
Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən özəl bağçalar üçün qrant müsabiqəsi elan edilir. Şərtləri qarşılayan və müsabiqədə qalib olan özəl bağçaların rəsmi siyahısı dərc olunur.Dövlət bağçasına qəbul ola bilməyən uşaqların valideynləri Elm və Təhsil Nazirliyinin (bq.edu.az) portalında qeydiyyatdan keçərək övladlarını bu siyahıdakı bağçalara yerləşdirirlər.Valideyn və özəl bağça arasında müqavilə bağlanır və aylıq ödənişin 250 manatlıq hissəsi dövlət tərəfindən ödənilir.
Təhsil eksperti Elyar İslamoğlu baki-xeber.com-a bildirdi ki, cəmiyyətdə şübhələr geniş yayılıb, amma bunun təsdiqi üçün geniş araşdırma, sorğu keçirilməlidir. “Məmurların və ya onların ailə üzvlərinin sahib olduqları özəl bağçalara dövlət dəstəyinin üstünlük əsasında verildiyi iddiaları təsdiqlənərsə, bu hadisə maraqlar toqquşması və korrupsiya riskləri baxımından ciddi hüquqi qiymətləndirmə tələb edir.
Belə hallarda qərarların obyektivliyi, vəzifəli şəxslərin prosesə mümkün təsiri və hər hansı ayrıseçkiliyin olub-olmaması araşdırılmalıdır.
Yoxlama zamanı ən azı dövlət dəstəyi alan bağçaların həqiqi (benefisiar) sahibləri, seçim qərarlarının hüquqi əsaslandırılması, eyni meyarlara cavab verən digər bağçaların niyə seçilmədiyi, vəsait bölgüsünün ədalətliliyi və qiymətləndirmə prosesində maraqlar toqquşmasının olub-olmaması müəyyən edilməlidir”.
E.İslamoğlunun sözlərinə görə, ümumiyyətlə, dövlət vəsaiti özəl sektora ayrıldıqda maksimum şəffaflıq təmin edilməlidir. “Seçim meyarları, maliyyə alan müəssisələrin siyahısı, ayrılan vəsaitin həcmi və qiymətləndirmə prosedurları ictimaiyyət üçün açıq olmalıdır.
Belə şübhələr yarandıqda Elm və Təhsil Nazirliyi, Hesablama Palatası, zərurət olduqda isə Baş Prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi qanunvericiliyə uyğun araşdırma aparmalıdır.
Əsas hüquqi prinsip ondan ibarətdir ki, dövlət dəstəyi müəssisənin sahibinin kimliyinə görə deyil, yalnız qanunla müəyyən edilmiş obyektiv, bərabər və şəffaf meyarlar əsasında göstərilməlidir”-deyə E.İslamoğlu vurğuladı.
İradə SARIYEVA
